Wateroverlast bij een hoosbui: waar het water vandaan komt

Bij een hevige bui valt er in korte tijd meer water dan het riool en de bodem kunnen verwerken. Dat water zoekt de laagste plek, en dat is soms jouw kruipruimte, souterrain of achterdeur.

Dit artikel gaat over de vier routes waarlangs water een woning binnenkomt, over de maatregelen per route, en over de volgorde waarin je die aanpakt: van goedkoop naar duur.

Route één is het dak. Een goot die overloopt of een afvoer die verstopt zit, stort het water tegen de gevel. Bij een plat dak zonder noodoverstort blijft het water erop staan, met belasting op de constructie als gevolg.

Route twee is het maaiveld. Bestrating die naar de woning afloopt, een tuin die hoger ligt dan de dorpel, en een oprit die als geul werkt, brengen water tot aan de deur.

Route drie is het riool. Bij een gemengd stelsel kan het riool bij een hoosbui vollopen en terugstromen naar het laagste punt in de woning: een doucheput in een souterrain, een toilet op de begane grond, een afvoer in een kelder.

Route vier is het grondwater. Na langdurige neerslag stijgt het grondwater, en dan komt het via de bodem in de kruipruimte of tegen de kelderwand.

Die vier routes vragen verschillende maatregelen. Dat is de reden dat het loont om eerst vast te stellen waar het water vandaan kwam, en pas daarna te investeren.

De buien worden intensiever. Waar vroeger met een bepaalde intensiteit werd gerekend, komt tegenwoordig vaker een bui die daarboven uitgaat. Voorzieningen die veertig jaar geleden ruim waren, zijn dat nu niet meer per se.

Kijk waar het water het eerst staat en hoe hoog het komt. Dat wijst de route aan.

Water dat langs de gevel naar binnen komt en dat samenvalt met een overlopende goot, is route één.

Water dat over de bestrating naar de deur loopt, is route twee. Dat zie je aan de sporen op de bestrating en aan de vuilrand.

Water dat uit een put, een toilet of een doucheafvoer omhoog komt, is route drie. Dat is te herkennen aan de geur en aan het feit dat het van onderaf komt.

Water in de kruipruimte dat pas na dagen regen verschijnt en dat langzaam stijgt, is route vier.

Fotografeer tijdens de bui, met een tijdstip erbij. Dat is achteraf de enige manier om de route vast te stellen, want een uur later is alles weg.

Kijk of de buren hetzelfde hebben. Bij route drie en vier is het beeld vaak straatbreed.

Zelf doen: tijdens een bui kijken en fotograferen waar het water vandaan komt.

Zelf doen: goten, afvoeren en kolken schoonhouden en bladvangers plaatsen.

Zelf doen: het maaiveld en de bestrating aanpassen zodat het water van de gevel af loopt.

Zelf doen: een regenton met een goede overloop plaatsen.

Zelf doen: waardevolle spullen uit een kruipruimte of kelder halen die vaker onder water staat.

Niet zelf doen: een terugslagklep in de huisaansluiting plaatsen.

Niet zelf doen: een kelder van buitenaf afdichten.

Wat je nooit moet doen: het water bestrijden zonder de route te kennen. Dan investeer je in de maatregel die niets doet.

De gemeente heeft een zorgplicht voor het inzamelen en verwerken van afvloeiend hemelwater in openbaar gebied, maar de eigenaar is verantwoordelijk voor het water op zijn eigen perceel.

Hemelwater moet op eigen terrein of op de daarvoor bestemde voorziening worden verwerkt. Gemeenten stellen daar regels over in het omgevingsplan; veel gemeenten staan geen nieuwe aansluitingen van regenwater op het gemengde riool meer toe.

Water lozen op het erf van de buurman is verboden op grond van artikel 5:52 van het Burgerlijk Wetboek.

Schade door hevige neerslag die niet weg kan, is bij veel opstalpolissen gedekt; schade door overstroming vanuit een primaire waterkering doorgaans niet. De omschrijving verschilt per verzekeraar; lees de polis.

De verzekerde heeft een schadebeperkingsplicht: maatregelen om verdere schade te voorkomen worden doorgaans vergoed.

Sommige gemeenten geven een vergoeding voor het afkoppelen van regenwater of voor infiltratievoorzieningen. Voorwaarden en bedragen verschillen; controleer bij de gemeente.