Naar de inhoud

Bèta: aanmelden en abonneren kan nog niet.

Kennisbank

Je woning beschermen tegen overstroming en hoog water

Onderwerp Water en vocht

Bijgewerkt 21 november 2026 · 16 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026

Reageren

Een overstroming vanuit zee, een grote rivier of een meer is iets anders dan een hoosbui. Het water komt van buiten, het kan meters hoog komen en het blijft dagen staan.

Op Overstroom ik zie je per postcode hoe hoog het water bij een doorbraak kan komen en of je woning een verdieping heeft die droog blijft. De Klimaateffectatlas heeft de kaarten erachter.

Tot ongeveer 20 centimeter water houd je buiten met schotten voor de deur en een hogere drempel. Komt het hoger, dan gaat het erom dat er zo weinig mogelijk kapotgaat: de meterkast, de stopcontacten en de ketel hoger, en materialen op de begane grond die tegen water kunnen.

Bezwijkt een regionale dijk langs een beek, kanaal of kleine rivier, dan dekken vrijwel alle woonverzekeringen de schade. Schade door een doorbraak van een primaire waterkering (de grote dijken en duinen langs zee, rivieren en meren) is doorgaans niet verzekerd, en een woning buiten de dijk ook niet. Dan rest alleen de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts). Die geldt pas als het kabinet hem na een ramp van toepassing verklaart, en vergoedt nooit alles.

Een terugslagklep in de huisaansluiting kost € 350 tot € 900, een meterkast verplaatsen € 1.500 tot € 5.000.

Iemand stelt het bedieningspaneel van een cv-ketel in
Beeld: Envato Elements

Waar gaat het over?

Ruim de helft van de mensen in Nederland woont in gebied dat zou kunnen overstromen. Dijken, duinen en dammen houden dat water tegen, en dat gaat vrijwel altijd goed. Vrijwel, want als een kering het begeeft, loopt een polder vol tot het peil van het water erbuiten. In een diepe polder staat de begane grond dan onder water, soms tot aan de dakgoot.

Dit artikel gaat over die situatie: water uit zee, een rivier, een meer of een kanaal dat over of door een kering komt, en het hoge water in de uiterwaarden en buitendijkse wijken. Je leest hoe je het risico op je eigen adres opzoekt, wat je aan de woning kunt doen om de schade klein te houden, hoe je je voorbereidt en wat de verzekering wel en niet dekt.

Wateroverlast door een hoosbui, een vol riool of hoog grondwater is een ander probleem met andere maatregelen. Die staan in de stukken over wateroverlast bij een hoosbui en over grondwater onder je woning, en de kosten in de prijsgids over wateroverlast op eigen terrein.

Hoe ontstaat het?

Nederland heeft twee soorten waterkeringen. De primaire keringen beschermen tegen de zee, de grote rivieren en de grote meren. Daarachter liggen regionale keringen: kades langs kanalen, beken en boezems, de vaarten en meren waarop polders hun water uitslaan. Ze beschermen een polder tegen het water in de eigen regio. Buiten de primaire keringen liggen de uiterwaarden, havens en sommige oude stadsdelen. Wie daar woont, is buitendijks en heeft geen dijk tussen zich en het water.

Een overstroming begint dus op een van drie manieren. Een primaire kering breekt door of het water loopt eroverheen. Een regionale kering bezwijkt, of een beek of kleine rivier treedt buiten haar oevers, zoals in juli 2021 in Zuid-Limburg. Of het buitenwater stijgt zo hoog dat een buitendijkse wijk onder water loopt.

Hoe hoog het water in jouw straat komt, hangt af van de hoogte van de grond ten opzichte van het buitenwater, en van hoe ver je van de doorbraak af woont. Overstroom ik rekent met blokken van 100 bij 100 meter en met de gemiddelde hoogte van de grond in zo'n blok. Je buurman kan dus net iets anders uitkomen dan jij.

In de woning zoekt het water elke opening. Onder de deur door, via de ventilatieroosters van de kruipruimte, langs leidingdoorvoeren in de vloer en via het riool. Dat riool staat bij een overstroming zelf vol, en het water komt dan omhoog uit de laagste afvoer: de doucheput in het souterrain, het toilet beneden, de afvoer van de wasmachine in de kelder. Wat binnenkomt is geen schoon water. Er zit slib, rioolwater en soms olie in.

De schade zit vooral in wat water opzuigt en niet meer loslaat. Gipsplaat, spaanplaat, laminaat, vloerisolatie en kasten van plaatmateriaal zijn na een paar dagen onder water vaak niet meer te redden. Beton, tegels, baksteen en kalk- of cementpleister kunnen het hebben, al moeten ze daarna wekenlang drogen. En een meterkast of een cv-ketel die onder water heeft gestaan, gaat niet zomaar weer aan.

Hoe herken je het?

Het risico zie je al voordat het water er is. Kijk eerst naar je adres.

Kijk op Overstroom ik. Na het invullen van je postcode zie je hoe hoog het water bij een doorbraak maximaal kan komen, en of jouw gebouw een verdieping heeft die droog blijft. De site rekent met een verdiepingshoogte van 2,65 meter en met de zwaarste scenario's, dus de werkelijke waterhoogte kan lager uitvallen.

Kijk in de Klimaateffectatlas. Daar staan dezelfde overstromingsscenario's als kaart, en je ziet of je woning binnen- of buitendijks ligt.

Loop je woning door op de laagste punten. Een kelder, een souterrain, een garage met een vloer onder straatniveau, een kruipruimte met roosters vlak boven de grond. Daar komt het water het eerst.

Kijk waar de installaties staan. Een meterkast op de begane grond, een ketel of warmtepomp in de kelder of de garage, en stopcontacten op plinthoogte zijn bij een paar decimeter water al buiten werking.

Kijk welke afvoeren lager liggen dan de straat. Een putje in de kelder of een toilet in het souterrain kan rioolwater teruggeven zodra het riool volstaat. Zit er geen terugslagklep in de huisaansluiting, dan staat dat water binnen.

Lees je polis. Zoek op de woorden primaire waterkering, niet-primaire waterkering, overstroming en buitendijks. Daar staat of het water dat jouw woning kan bereiken onder de dekking valt.

Wat kost het?

Bandbreedtes en geen offertes. Voor waterkerende schotten voor deuren en ramen geven we geen bandbreedte: de prijs hangt af van de breedte van de opening, het systeem en of er een vaste sponning in het kozijn moet. Vraag bij een offerte of het schot getest is op de waterhoogte die bij jou kan voorkomen.

Installaties verplaatsen loont vooral als je toch gaat verbouwen of vervangen. Een nieuwe meterkast of ketel komt dan meteen op een hogere plek, en dat kost minder dan later een losse klus.

PostEenheidBandbreedteWat is inbegrepen
Terugslagklep in de huisaansluitingper stuk€ 350 - € 900Put, klep, aansluiten op de bestaande leiding, inspectieluik
Pompput met pompper stuk€ 700 - € 2.200Put, dompelpomp met vlotter, stroomvoorziening en afvoerleiding
Dompelpomp met vlotter, los gekochtper stuk€ 150 - € 700Pomp; opvoerhoogte en capaciteit bepalen de prijs
Meterkast verplaatsenper stuk€ 1.500 - € 5.000De kast naar een andere plek in de woning
Wandcontactdoos bijplaatsen, inbouwper punt€ 90 - € 200Sleuf, leiding, inbouwdoos, bedrading, afmontage
Cv-ketel verplaatsen naar een andere ruimteper stuk€ 700 - € 2.200Nieuwe leidingen voor gas, water, cv en condens
Bouwdroger hurenper week€ 60 - € 180Apparaat en stroomverbruik
Reinigen en desinfecteren na binnengekomen rioolwaterper project€ 500 - € 3.000Reiniging en desinfectie van kelder, souterrain of woning

Alternatieven en wat die kosten

De goedkoopste maatregelen doen bij een echte overstroming het meeste: weten wat je doet, en de dingen die niet nat mogen worden op tijd boven hebben. Een verbouwing om water buiten te houden heeft alleen zin bij een ondiepe overstroming. Bij een diepe overstroming is het doel droog blijven op de bovenverdieping of op tijd weg zijn.

AlternatiefBandbreedteWanneer het beter pastWanneer niet
Voorbereiden zonder te verbouwen: noodpakket, plan, weten waar de hoofdkranen zitten€ 0Altijd, en zeker als Overstroom ik een waterhoogte van meer dan een meter laat zienNooit een reden om het over te slaan
Kostbare spullen en apparatuur naar boven, kelder en garage leeg van wat niet nat mag worden€ 0Als er een droge verdieping isIn een woning zonder bovenverdieping; dan telt het noodplan zwaarder
Terugslagklep in de huisaansluiting€ 350 - € 900Als er afvoeren in kelder, souterrain of begane grond lager liggen dan de straatAls alle afvoeren hoog liggen en het riool er nooit is teruggekomen
Schotten en een hogere drempel voor de deurenGeen vaste bandbreedteBij een verwachte waterhoogte tot ongeveer 20 cm, zoals bij een regionale kering of een buitendijkse kadeBij een diepe overstroming; dan duwt het water de schotten weg of komt het via de muren en de vloer
Installaties hoger: meterkast, stopcontacten, ketel€ 1.500 - € 5.000 voor de meterkast; € 90 - € 200 per stopcontact; € 700 - € 2.200 voor de ketelBij een verwachte waterhoogte tot een halve meter, en bij een verbouwing of vervangingAls je toch niet in de woning kunt blijven en de begane grond helemaal onderloopt; dan helpt het alleen bij het herstel
Pompput met pomp€ 700 - € 2.200Voor een kelder of souterrain, om na het zakken van het water het restwater weg te krijgenZolang het water buiten nog hoog staat: pompen helpt dan niet en de waterdruk van buiten kan een lege kelder beschadigen

Wat kun je zelf doen, en wat niet?

Zelf doen: je adres opzoeken op Overstroom ik en in de Klimaateffectatlas, en opschrijven hoe hoog het water kan komen en of er een droge verdieping is.

Zelf doen: een noodpakket samenstellen met drinkwater, houdbaar eten, een radio en zaklamp op batterijen, een powerbank, medicijnen en kopieën van je papieren. Bewaar wat je nodig hebt ook op papier, want stroom en internet kunnen uitvallen.

Zelf doen: weten waar de hoofdkraan van het gas en het water zit en hoe je de stroom uitschakelt. Bij een dreigende overstroming sluit je alle drie af.

Zelf doen: spullen en apparatuur die niet nat mogen worden naar een hogere verdieping brengen, en nagaan of je via een dakraam of met een ladder naar buiten kunt als de voordeur niet meer open gaat.

Zelf doen: schotten en zandzakken klaarzetten en weten hoe ze erin moeten, en met de buren afspreken wie wie helpt.

Zelf doen: na afloop alles fotograferen voordat je opruimt, en meteen je verzekeraar bellen.

Niet zelf doen: de stroom weer inschakelen als de meterkast of stopcontacten nat zijn geweest. Laat eerst een installateur de installatie controleren.

Niet zelf doen: de cv-ketel of warmtepomp weer aanzetten nadat die onder water heeft gestaan. Dat is werk voor een erkende installateur.

Niet zelf doen: met de auto door water rijden. Je ziet niet hoe diep het is, en stromend water van 30 centimeter kan een auto al meenemen.

Wat je vooral niet doet: een kelder leegpompen terwijl het water buiten nog hoog staat. De druk van het grondwater kan de wanden of de vloer dan beschadigen.

Wanneer je stopt en hulp zoekt: zodra de veiligheidsregio adviseert te vertrekken, ga je. Na afloop schakel je een constructeur in als je scheuren in muren ziet, deuren gaan klemmen of de vloer is gaan bewegen, en een installateur voor alles wat elektra en gas betreft.

Regels en regelgeving

Dijken, duinen en dammen worden beheerd door de waterschappen en Rijkswaterstaat. Wat je aan je eigen woning doet om de schade te beperken, is je eigen keuze.

Dreigt er een overstroming, dan neemt de veiligheidsregio de leiding. Die beslist of er wordt geëvacueerd en informeert bewoners via NL-Alert, crisis.nl en de regionale rampenzender. Overstroom ik geeft tijdens een overstroming zelf geen actuele informatie.

Volgens het Verbond van Verzekeraars dekt een woonverzekering schade door hevige neerslag, en vrijwel alle verzekeraars dekken ook een lokale overstroming doordat een regionale kering bezwijkt. Dat geldt meestal ook als het water over zo'n dijk heen loopt in plaats van erdoorheen. Niet gedekt is doorgaans schade doordat een primaire kering langs zee, een grote rivier of een groot meer overloopt of doorbreekt, en schade aan een woning in buitendijks gebied. De voorwaarden verschillen per verzekeraar, dus lees je eigen polis.

Is de schade niet redelijkerwijs te verzekeren, niet te vermijden en niet op een ander te verhalen, dan kan de Wet tegemoetkoming schade bij rampen uitkomst bieden. Die geldt pas als het kabinet hem na een ramp van toepassing verklaart. Een ministeriële regeling bepaalt dan welke schade in aanmerking komt, hoe je die meldt en binnen welke termijn. RVO voert de regeling uit. Het is een tegemoetkoming en geen volledige vergoeding: een deel van de schade blijft voor jezelf.

Wie verzekerd is, moet bij dreigende schade binnen redelijke grenzen maatregelen nemen om die te voorkomen of te beperken, en de verzekeraar vergoedt de kosten daarvan; zo staat het in artikel 7:957 van het Burgerlijk Wetboek. Schotten plaatsen, spullen naar boven brengen en na afloop laten drogen hoort daarbij. Doe je niets terwijl dat wel kon, dan mag de verzekeraar de uitkering verlagen.

Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.

Waar deze uitleg op rust

Wat betekent dit voor jou?

woningeigenaar
zoek je adres op in Overstroom ik en lees daarna je polis. Ligt de maximale waterhoogte onder een halve meter, dan voorkom je veel schade met een terugslagklep en hoger geplaatste installaties. Schotten helpen alleen tot ongeveer 20 centimeter. Ligt hij hoger, maak dan vooral een plan: wat gaat er naar boven, wie sluit gas, water en stroom af en wanneer vertrek je.
huurder
de woning en de installaties zijn van de verhuurder, je inboedel is van jou. Controleer of je inboedelverzekering overstroming door een regionale kering dekt, en zet wat je niet kwijt wilt op een plek die droog blijft.
koper
kijk vóór je biedt of de woning buitendijks ligt en hoe hoog het water kan komen. Vraag bij een woning met kelder of souterrain of er een terugslagklep in de huisaansluiting zit. Een buitendijkse woning is doorgaans niet te verzekeren tegen overstroming, en dat weegt mee in wat je biedt.
vve
VvE-lidde meterkasten, de technische ruimte en de bergingen zitten in veel complexen op de begane grond of in de kelder. Zet het verplaatsen van installaties en een terugslagklep op de huisaansluiting in het meerjarenonderhoudsplan, en maak met de bewoners afspraken over wie wat doet als het water komt.
zelfbouwer
je kiest nu de hoogte van de vloer en de plek van de installaties. Een vloerpeil boven de verwachte waterhoogte, een meterkast en een warmteopwekker op de verdieping, en tegels of beton op de begane grond kosten bij het ontwerp weinig en achteraf veel.
klusser
leg bij een verbouwing van de begane grond geen spaanplaat of laminaat op de vloer als de woning in een overstromingsgebied ligt. Zet nieuwe stopcontacten hoger dan een halve meter, en laat het verplaatsen van de meterkast en de ketel over aan een erkende installateur.

Checklist

  • 1. Hoe hoog kan het water op mijn adres komen volgens Overstroom ik?
  • 2. Heeft mijn woning een verdieping die droog blijft?
  • 3. Woon ik binnen- of buitendijks?
  • 4. Waar staan de meterkast, de ketel en de stopcontacten, en hoe hoog?
  • 5. Liggen er afvoeren lager dan de straat, en zit er een terugslagklep in de huisaansluiting?
  • 6. Dekt mijn opstal- en inboedelverzekering een overstroming door een regionale kering?
  • 7. Weet ik hoe ik gas, water en stroom afsluit?
  • 8. Heb ik een noodpakket en een plan voor als ik weg moet of moet blijven?
  • 9. Zijn er afspraken met de buren of de VvE over wie wat doet?
  • 10. Staan kostbare spullen en papieren op een plek die droog blijft?

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn huis kan overstromen?

Vul je postcode in op Overstroom ik. Je ziet dan hoe hoog het water bij een doorbraak van een dijk of duin maximaal kan komen en of je woning een verdieping heeft die droog blijft. De Klimaateffectatlas toont dezelfde scenario's als kaart en laat zien of je buitendijks woont.

Is schade door een overstroming verzekerd?

Dat hangt af van waar het water vandaan komt. Een overstroming doordat een regionale kering langs een kanaal, beek of kleine rivier bezwijkt, dekken vrijwel alle woonverzekeringen. Een doorbraak van een primaire kering langs zee, een grote rivier of een groot meer, en schade buitendijks, zijn doorgaans niet gedekt. Lees de voorwaarden van je eigen polis.

Wat is de Wts en wanneer krijg ik daar iets uit?

De Wet tegemoetkoming schade bij rampen geeft na een ramp een tegemoetkoming voor schade die je niet redelijkerwijs kon verzekeren, niet kon vermijden en niet op een ander kunt verhalen. Hij geldt alleen als het kabinet hem van toepassing verklaart, en hij vergoedt nooit de volledige schade. RVO voert hem uit.

Helpen zandzakken en schotten bij een overstroming?

Bij ondiep water wel, tot ongeveer 20 centimeter. Bij een diepe overstroming komt het water via de muren, de vloer en het riool toch binnen, en drukt het een schot weg. Dan helpt het meer om installaties en spullen hoger te hebben en op tijd te vertrekken.

Waarom komt er bij een overstroming water uit mijn doucheputje?

Omdat het riool zelf volstaat. Het water zoekt dan de laagste opening in de woning, en dat is vaak een afvoer in de kelder, het souterrain of op de begane grond. Een terugslagklep in de huisaansluiting houdt dat tegen en kost € 350 tot € 900.

Moet ik vluchten of thuisblijven bij een dreigende overstroming?

Dat hangt af van hoe snel het water komt en of je nog weg kunt. De veiligheidsregio adviseert via NL-Alert, crisis.nl en de rampenzender. Blijf je, ga dan naar de hoogste plek in huis, neem eten, drinkwater en medicijnen mee en sluit gas, water en stroom af.

Mag ik mijn meterkast zelf hoger zetten?

Nee. Een meterkast verplaatsen is werk voor een erkende installateur, en de netbeheerder kan erbij nodig zijn als de aansluiting mee moet. Reken op € 1.500 tot € 5.000. Een paar stopcontacten hoger zetten kost € 90 tot € 200 per stuk.

Wat je nu kunt doen

  1. Water, gas en stroom afsluiten in een noodgeval

    Wat je nodig hebt, en in welke volgorde je het doet.

    Open het stappenplan
  2. Wat kost het oplossen van wateroverlast op eigen terrein?

    Wat het ongeveer kost, van welke maand dat bedrag is en waar het vandaan komt.

  3. Storm- en waterschade opnemen

    Zo loop je na of je niets overslaat.

Zie voor meer informatie

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.