Is propaan een oplossing als er geen aardgas is?

Waarom dat zo is

Propaan is een gas dat onder druk vloeibaar wordt opgeslagen in een tank en als gas naar de ketel gaat. Voor de ketel is het vergelijkbaar met aardgas: een moderne hr-ketel is met een ombouwset of een andere instelling geschikt te maken, en veel ketels zijn er in een propaanuitvoering. Dat maakt propaan aantrekkelijk als vervanger van een olieketel in een huis zonder aardgas: de radiatoren, de leidingen en de gewoonten blijven hetzelfde, en een slecht geïsoleerd huis met hoge aanvoertemperaturen is precies waar een ketel goed in is en een warmtepomp slecht.

De rekening zit in de brandstof. Propaan wordt per liter of per kilo geleverd door een tankwagen, en de prijs per kilowattuur warmte ligt afhankelijk van contract en volume ruwweg anderhalf tot twee keer boven die van aardgas. Een huis dat op aardgas € 2.000 per jaar zou stoken, stookt op propaan € 3.000 tot € 4.000. Daar komt de tank bij. Een bovengrondse tank van een tot twee kuub wordt meestal gehuurd van de leverancier, € 150 tot € 400 per jaar, met een leveringscontract dat je aan die leverancier bindt; kopen kan ook, € 3.000 tot € 6.000 inclusief plaatsing en aansluiting. Een ondergrondse tank is duurder en vraagt graafwerk. De tank moet op afstand van de woning, de erfgrens, openingen en ontstekingsbronnen staan, bereikbaar zijn voor de tankwagen, en periodiek worden gekeurd; die eisen komen uit het Besluit activiteiten leefomgeving en de leverancier regelt ze doorgaans, maar ze bepalen wel of het op jouw perceel past. In een buurt met een kleinere tuin of een moeilijk bereikbaar erf valt propaan daar al af.

Het derde punt is de richting. Nederland bouwt de aardgasvoorziening af en het beleid voor het buitengebied is isolatie plus een warmtepomp, met subsidie op beide. Propaan valt buiten die regelingen. Een huis dat nu een propaaninstallatie krijgt, doet over tien tot vijftien jaar de ketelvervanging opnieuw, en dan is de vraag dezelfde als nu, met een tank in de tuin die dan moet worden afgevoerd. Wie de isolatie toch gaat doen, kan de warmtepomp beter nu al in het plan zetten. Een hybride warmtepomp die een bestaande ketel bijstaat, kan overigens ook naast een propaanketel; dan neemt de warmtepomp het grootste deel van het jaar de verwarming over en springt de ketel alleen bij vorst bij, en dat halveert het propaanverbruik.

Er zijn situaties waarin propaan wél de logische keuze is: een tijdelijke woning, een huis dat over enkele jaren ingrijpend wordt verbouwd, een monument dat nauwelijks te isoleren is en waar een warmtepomp met hoge temperatuur te duur uitpakt, of een overbrugging van één winter na een uitgevallen olieketel. Voor die gevallen bestaan kleine tanks en flessenbatterijen, zonder langlopend contract.

Wat je nu kunt doen

Laat een energieadvies op maat maken voor het huis, € 300 tot € 800, met de isolatiestappen en de warmtevraag die daarna overblijft. Dat bepaalt of een warmtepomp kan en welke.

Reken de brandstofkosten voor tien jaar naast elkaar: propaan bij het huidige verbruik, propaan met een hybride warmtepomp, en een volledige warmtepomp na isolatie. Laat de installateur die drie kolommen invullen, niet alleen de investering.

Vraag bij twee propaanleveranciers naar de tankhuur, het leveringscontract, de opzegtermijn en de eisen aan de plaatsing op jouw perceel, en teken pas als je weet dat de tank er mag staan en de tankwagen erbij kan.

Vraag een subsidiecheck: de investeringssubsidie voor isolatie en warmtepompen geldt voor het buitengebied net zo, en er zijn gemeenten met een aanvullende regeling voor woningen zonder aardgas.

Kies je toch propaan, kies dan een ketel die later ook op een andere brandstof of naast een warmtepomp kan werken, en een tank op huurbasis met een korte opzegtermijn.

Laat de oude olietank leegmaken, reinigen en verwijderen of laten afkeuren door een erkend bedrijf, met een certificaat; een oude tank in de grond is bij verkoop een probleem.