Waarom infraroodpanelen zelden uitkomen

Een infraroodpaneel is een elektrische verwarming. Het zet stroom om in warmte met een rendement van ongeveer één op één: één kilowattuur elektriciteit levert één kilowattuur warmte. Dat is hetzelfde als een elektrische kachel, en het is de fysische bovengrens — er is geen paneel dat er meer uithaalt.

Zet dat naast de alternatieven. Een hr-ketel levert per kubieke meter gas ongeveer negen kilowattuur warmte. Een warmtepomp levert per kilowattuur stroom drie tot vier kilowattuur warmte. Bij de huidige verhouding tussen de stroom- en gasprijs betekent dat: verwarmen met infrarood kost per eenheid warmte een veelvoud van verwarmen met gas, en ruwweg drie tot vier keer zoveel als met een warmtepomp.

Het argument dat daar meestal tegenover wordt gezet, is dat infrarood anders werkt: het verwarmt niet de lucht maar de mensen en de voorwerpen, waardoor je bij een lagere luchttemperatuur toch comfortabel zit. Dat klopt, en het effect is reëel. Het scheelt in de praktijk enkele graden luchttemperatuur, wat de rekening drukt maar niet met een factor drie.

Er is bovendien een voorwaarde die vaak wegvalt: het werkt alleen als je in de stralingsbundel zit. Sta je op, loop je naar de keuken of ga je aan de andere kant van de kamer zitten, dan is het effect weg. Voor een ruimte waar mensen zich verplaatsen, is dat een wezenlijke beperking.

Waar infraroodpanelen dan wél op hun plaats zijn, is te benoemen, en dat zijn steeds situaties met dezelfde kenmerken: kort gebruik, een afgebakende plek, en een alternatief dat duur of onpraktisch is.

Een badkamer die alleen 's ochtends warm hoeft te zijn en waar een cv-radiator te traag is. Een werkplek of een hobbyruimte in een garage of schuur, waar je een uur zit en de rest van de dag niet. Een uitbouw of serre waar geen cv-leiding heen loopt en het aanleggen daarvan onevenredig duur is. Een monument waar leidingwerk niet mag of niet kan.

In al die gevallen is de vergelijking niet infrarood tegenover cv, maar infrarood tegenover niets of tegenover een dure ingreep. Dan komt hij vaak wel uit.

Waar hij niet uitkomt, is als hoofdverwarming van een woning, en dat is precies waarvoor hij het vaakst wordt aangeboden. De redenering die daarbij hoort — dat je met zonnepanelen je eigen stroom opwekt en het dus gratis is — verdient een eerlijke correctie. Zonnepanelen leveren het minst in december en januari, precies wanneer je de meeste warmte nodig hebt. En met het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 verdwijnt de mogelijkheid om zomeroverschot tegen wintergebruik weg te strepen. Het rekenvoorbeeld dat op saldering leunde, houdt vanaf dat moment geen stand.

Er is nog een praktisch punt dat zelden ter sprake komt: het vermogen. Een woonkamer verwarmen met infrarood vraagt al gauw enkele kilowatt aan panelen, en dat komt bovenop de warmtepomp, de laadpaal en de inductiekookplaat die veel woningen inmiddels ook hebben. Bij een aansluiting van één maal vijfendertig ampère is dat een reëel knelpunt, en verzwaren is sinds 1 juli 2026 in congestiegebieden geen zekerheid meer.

De eerlijke samenvatting: infrarood is een uitstekende bijverwarming voor een afgebakende plek en een dure hoofdverwarming voor een woning. Wie een aanbod krijgt waarin het als het tweede wordt gepresenteerd, doet er goed aan de rekensom zelf te maken met de eigen kilowattuurprijs erbij.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de kosten per eenheid warmte voor infrarood, gas en een warmtepomp naast elkaar.

Aanvullend beeld: de stralingsbundel van een paneel, met de plekken in de kamer waar het effect wegvalt.

De opbrengst van zonnepanelen per maand naast de warmtevraag per maand.

Enkele kilowatt aan panelen bovenop warmtepomp, laadpaal en kookplaat, bij een aansluiting van vijfendertig ampère.

Veelgestelde vragen

Wat is het rendement? Ongeveer één op één: één kilowattuur stroom levert één kilowattuur warmte.

Hoe verhoudt zich dat tot een warmtepomp? Die levert per kilowattuur stroom drie tot vier kilowattuur warmte.

Klopt het stralingsargument? Ja, en het scheelt enkele graden luchttemperatuur - geen factor drie.

Wat is de beperking daarvan? Het werkt alleen als je in de stralingsbundel zit.

Waar is het wel op zijn plaats? Bij kort gebruik op een afgebakende plek waar een alternatief duur of onpraktisch is.

Wat klopt er niet aan het zonnepanelenargument? Panelen leveren het minst in december en januari, precies wanneer je warmte nodig hebt.

Welk praktisch knelpunt speelt er? Het vermogen, bovenop warmtepomp, laadpaal en kookplaat.