Kan ik meedoen aan zonne- of windenergie zonder eigen dak?

Waarom dat zo is

Zonnepanelen op een eigen dak zijn voordelig omdat de stroom direct achter je eigen meter komt en de teruglevering wordt verrekend; zonder eigen dak vervalt dat voordeel en blijven er constructies over waarin de opwek elders staat en het voordeel via een regeling of een verrekening bij je terugkomt. Dat is per definitie minder direct en de regels bepalen hoeveel er overblijft.

De eerste route is het gebouwdak. Het dak van een appartementengebouw is gemeenschappelijk eigendom van de vereniging of eigendom van de verhuurder; de vereniging kan besluiten panelen te leggen voor de gemeenschappelijke stroom van lift, gangverlichting en hydrofoor, waarvan iedere eigenaar via de servicekosten profiteert, of per woning een deel van het dak toewijzen met een eigen omvormer en aansluiting op de eigen meter, wat een besluit van de vergadering vraagt en een verdeling van het dak. Een verhuurder kan panelen leggen en de stroom via de servicekosten of een aparte vergoeding verrekenen; huurders mogen daar redelijke voorstellen voor doen en een initiatiefrecht bestaat voor verduurzaming die de huurder niet meer kost dan het oplevert.

De tweede route is de energiecoöperatie. Bewoners in een postcodegebied richten een coöperatie op of sluiten zich aan bij een bestaande, die een zonnedak op een school, een sporthal of een boerenschuur of een windmolen exploiteert. De leden kopen een aandeel of een zonnedeel, meestal € 100 tot € 500 per stuk, de coöperatie ontvangt subsidie per opgewekte kilowattuur uit de regeling voor coöperatieve energieopwekking en verkoopt de stroom aan een leverancier; de opbrengst gaat als uitkering naar de leden. De vroegere regeling waarbij de leden korting op de energiebelasting kregen, de postcoderoosregeling, is voor nieuwe projecten vervangen door de subsidieregeling; bestaande projecten lopen door onder de oude regels. Een aandeel levert in de praktijk enkele procenten per jaar op over een looptijd van vijftien jaar, en het rendement hangt af van de stroomprijs en het beheer.

De derde route is een klein systeem op het balkon: een of twee panelen aan de balustrade of aan de gevel, met een micro-omvormer die via een stopcontact op je eigen installatie terugvoert. Het levert een paar honderd kilowattuur per jaar en verlaagt je rekening direct, maar het hangt aan de gevel van een gebouw dat niet van jou is, het vraagt een veilige bevestiging tegen wind en een installatie die de teruglevering via een stopcontact toestaat, en de vereniging of de verhuurder moet toestemming geven. Nederland kent voor die stekkersystemen nog geen eenvoudige regeling zoals sommige buurlanden; de netbeheerder wil weten dat je teruglevert.

Wat je nu kunt doen

Vraag bij de vereniging of de verhuurder of er plannen zijn voor zonnepanelen op het dak, en dien anders een voorstel in voor de vergadering of een verzoek aan de verhuurder; een dak dat geschikt is, is de voordeligste route.

Zoek de energiecoöperaties in je gemeente op via de gemeente of de landelijke koepel van energiecoöperaties en kijk welke projecten open staan voor nieuwe leden en in welk postcodegebied ze werken.

Lees bij een coöperatie de looptijd, de prijs per aandeel, de verwachte uitkering, wat er gebeurt als je verhuist en hoe de coöperatie wordt bestuurd; een coöperatie is een vereniging van leden en je stemt mee.

Vergelijk het rendement met een spaarrekening en met besparen in je eigen woning; isolatie, een zuinige koelkast en het sluipverbruik aanpakken leveren vaak meer op dan een aandeel.

Overweeg een balkonsysteem alleen met toestemming van de vereniging en de verhuurder, met een bevestiging die een storm doorstaat en een installateur die de aansluiting en de melding bij de netbeheerder regelt.

Kies een energieleverancier die groene stroom uit Nederlandse wind en zon levert als je vooral wilt bijdragen en niet wilt investeren; het is de eenvoudigste route.