Kan mijn lucht-waterwarmtepomp ook koelen?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
We krijgen een lucht-waterwarmtepomp met vloerverwarming beneden en radiatoren boven. De installateur zegt dat we er in de zomer ook mee kunnen koelen. Hoe werkt dat, en werkt het ook boven?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Ja, veel lucht-waterwarmtepompen kunnen omkeren en koud water door de vloer sturen. Dat heet passief of actief koelen, en het geeft een paar graden verkoeling op een hete dag. Het is geen airco: het haalt de scherpte eraf, het maakt de kamer niet koud.
Boven werkt het niet met gewone radiatoren. Een koude radiator koelt nauwelijks en gaat condenseren. Daar zijn ventilatorradiatoren of een aparte oplossing voor nodig.
Vraag de installateur of de gekozen warmtepomp een koelfunctie heeft en of de regeling het dauwpunt bewaakt. Zonder dat laatste krijg je natte vloeren.
Alleen met een koelfunctie en een afgifte die het aankan; vloerkoeling haalt 2 tot 3 graden en geen airco-effect.
Waarom dat zo is
Een warmtepomp verplaatst warmte. In de winter haalt hij die uit de buitenlucht en brengt hem naar binnen; in de zomer kan hij hetzelfde andersom doen. Het water dat door de vloerverwarming gaat, wordt dan niet dertig graden maar achttien, en de vloer neemt warmte op uit de kamer in plaats van af te geven.
Dat werkt goed met vloerverwarming, om dezelfde reden waarom vloerverwarming goed verwarmt: een groot oppervlak dat een klein temperatuurverschil nodig heeft. Een koele vloer van twintig graden in een kamer van zesentwintig neemt genoeg warmte op om de kamer twee tot vier graden te laten zakken. Meer wordt het niet, en dat is ook de bedoeling; wie kouder wil, heeft een airco nodig.
De grens is het dauwpunt. Wordt de vloer kouder dan de temperatuur waarbij de lucht zijn vocht loslaat, dan slaat er condens op neer en wordt de vloer nat en glad. Bij een vochtige zomerdag ligt dat dauwpunt al rond de achttien graden. Een goede regeling meet de luchtvochtigheid en houdt het water erboven. Zonder die bewaking is koelen via de vloer een gok.
Radiatoren hebben een klein oppervlak. Om met een radiator te koelen, moet het water veel kouder zijn, ver onder het dauwpunt, en dan druipt de radiator. Bovendien zakt koude lucht; een koele radiator koelt de lucht onder zich, niet de kamer. Daarom werkt koelen via radiatoren praktisch niet, en zegt een installateur die het aanbiedt iets wat niet klopt, tenzij het ventilatorradiatoren zijn die de lucht erlangs blazen en een condensafvoer hebben.
Wat het kost: bij passief koelen werkt alleen de pomp en is het verbruik laag; bij actief koelen draait de compressor en verbruikt hij ruwweg als bij verwarmen op een milde dag.
Wat je nu kunt doen
Vraag of de gekozen warmtepomp een koelfunctie heeft en of die is ingeschakeld. Bij sommige modellen is het een optie die apart moet worden besteld.
Vraag of de regeling het dauwpunt bewaakt, met een vochtsensor in de woning. Dat is de voorwaarde voor koelen via de vloer.
Vraag hoe de thermostaatkranen en de verdeler omgaan met koelen. Veel thermostaatkranen sluiten juist bij koud water; ze moeten worden omgeschakeld of vervangen.
Zet je verwachting op twee tot vier graden verkoeling. Wil je meer, bespreek dan zonwering en nachtventilatie; dat scheelt meer dan koelen.
Vraag voor boven naar ventilatorradiatoren met condensafvoer, of accepteer dat boven niet wordt gekoeld en houd de zon buiten met buitenzonwering.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een hybride warmtepomp die met de cv-ketel samenwerkt. Die heeft meestal geen koelfunctie.
Bij een houten vloer op de vloerverwarming. Koelen kan de vloer laten werken; overleg met de vloerleverancier.
Bij een woning zonder zonwering met grote glasvlakken op het zuiden of westen. Dan wint de zon van de vloer, en helpt koelen nauwelijks.
Bij een bodemwarmtepomp. Die kan vaak zeer goedkoop passief koelen, met alleen de bronpomp; dat is een ander en gunstiger verhaal.
Bij een grondgebonden woning die al koel blijft. Dan is koelen een dure functie die je niet gebruikt.
Zie voor meer informatie
- Lucht-waterwarmtepompBegrip
- Klimaatbeheersing: koelen via vloerverwarming en andere routesKennisbank
- LagetemperatuurradiatorBegrip
- Waarom wordt onze woning in de zomer zo warmVraag en antwoord
- Oververhitting in de zomerGebrek
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.