Vloerverwarming in een bestaande woning

Vloerverwarming in een bestaande woning aanbrengen is een van de meest gevraagde ingrepen bij verduurzaming, en een van de ingrepen waarbij de opbouw meer bepaalt dan het merk.

Dit artikel gaat over de systemen die er zijn, over wat elk kost aan hoogte en aan vermogen, over de voorwaarden waaronder het werkt, en over de combinatie met een warmtepomp.

Vloerverwarming geeft warmte af over een groot oppervlak. Daardoor kan de watertemperatuur laag blijven: waar een radiator vijftig tot zeventig graden vraagt, komt vloerverwarming uit rond de dertig tot vijfendertig.

Die lage temperatuur is het hele punt. Een condenserende ketel haalt er meer rendement mee, en een warmtepomp werkt er wezenlijk beter mee dan met radiatoren.

Het vermogen dat een vloer kan leveren, is begrensd. De vloertemperatuur mag niet te hoog worden — bij een woonvloer wordt doorgaans zo'n negenentwintig graden aangehouden — en daarmee ligt er een grens aan de warmte per vierkante meter. Bij een woning met een hoge warmtevraag is dat onvoldoende, en dan is isoleren de eerste stap en niet de vloer.

Er zijn drie routes in een bestaande woning. In een nieuwe dekvloer: leidingen op een isolatielaag, daaroverheen een dekvloer van vijf tot zeven centimeter. Dat levert het meeste vermogen, het is het traagst, en het kost de meeste hoogte.

Frezen in de bestaande dekvloer: er worden sleuven gefreesd waarin de leiding wordt gelegd en dichtgezet. Dat kost nauwelijks hoogte en het levert minder vermogen, omdat de leidingen verder uit elkaar liggen en er geen isolatie onder zit.

En droogbouw: platen met uitsparingen en warmteverdeelplaten, met de afwerking erop. Weinig hoogte, snelle reactie, en een vermogen dat tussen de twee andere in ligt.

De isolatie eronder is bij alle drie de bepalende voorwaarde. Warmte gaat de kant op van de laagste weerstand; zonder isolatielaag gaat een aanzienlijk deel naar beneden. Bij frezen in een bestaande dekvloer is die laag er meestal niet, en dat is de belangrijkste beperking van dat systeem.

De afwerking telt ook. Tegels geleiden goed; hout en laminaat isoleren, en daar geldt een maximale warmteweerstand die de leverancier voorschrijft. Een dik tapijt maakt vloerverwarming grotendeels onwerkzaam.

Tot slot de regeling. Vloerverwarming reageert traag: een correctie duurt uren. Zoneren met korte tijdvakken werkt daarom niet, en een nachtverlaging van enkele graden kost meer dan zij oplevert.

Doe de keteltest: zet op een koude dag de aanvoertemperatuur op vijftig graden en kijk of de woning het redt. Haalt zij dat niet, dan haalt zij dertig graden zeker niet.

Meet de beschikbare hoogte: van de bestaande vloer tot de onderkant van de deuren, en bij de trap tot de eerste trede.

Kijk wat er onder de vloer zit: een kruipruimte, een betonvloer op zand, of een verdiepingsvloer boven een verwarmde ruimte. Dat bepaalt hoeveel isolatie er nodig is.

Kijk of de begane grondvloer al is geïsoleerd. Zo niet, dan is dat de eerste ingreep.

Kijk naar de gewenste vloerafwerking en vraag de leverancier naar de maximale warmteweerstand.

Kijk of de bestaande dekvloer geschikt is om in te frezen: dikte, hechting en of er leidingen in liggen.

Kijk waar de verdeler kan komen, en hoe de leidingen daarheen lopen.

Zelf doen: de keteltest uitvoeren en de uitkomst per ruimte noteren.

Zelf doen: de beschikbare hoogte opmeten, ook bij deuren en bij de trap.

Zelf doen: vaststellen wat er onder de vloer zit en of die al is geïsoleerd.

Zelf doen: bij de leverancier van de vloerafwerking de maximale warmteweerstand opvragen.

Zelf doen: bepalen in welke ruimten het comfort telt en in welke niet.

Niet zelf doen: frezen in een dekvloer zonder te weten wat erin ligt.

Niet zelf doen: het systeem inregelen en het stookprotocol doorlopen.

Wat je nooit moet doen: vloerverwarming aanbrengen op een ongeïsoleerde vloer boven een kruipruimte. Een aanzienlijk deel van de warmte gaat dan naar beneden, en dat is niet meer te repareren zonder de vloer eruit.

Bij verbouw geldt het rechtens verkregen niveau als ondergrens. Isolatie die je aanbrengt, moet voldoen aan de eis die daarvoor geldt.

Voor de vloertemperatuur worden in de praktijk grenswaarden aangehouden vanuit comfort en materiaal; de leverancier van de vloerafwerking schrijft daarnaast een maximum voor.

De leverancier van de vloerafwerking stelt een maximale warmteweerstand aan de afwerking. Overschrijden betekent verlies van garantie en een vloer die niet warm wordt.

Bij een dekvloer op vloerverwarming hoort een stookprotocol te worden doorlopen en vastgelegd voordat er een afwerking op komt.

Bij een appartement raakt een nieuwe dekvloer de vloerconstructie en het contactgeluid. In de meeste reglementen geldt een eis aan de contactgeluidisolatie bij een harde vloerafwerking; leg het voor aan de vereniging.

Bij een huurwoning is dit een verandering waarvoor je toestemming vraagt; het is niet zonder noemenswaardige kosten ongedaan te maken.