Energiebewust ontwerpen van een nieuwbouwwoning
22 punten · gecontroleerd op 6 september 2026
Om bij het schetsontwerp en het voorlopig ontwerp de energetische keuzes langs te lopen die later vastliggen.
Om te toetsen of je architect de ligging van de kavel werkelijk heeft gebruikt, of alleen de plattegrond heeft ingepast.
Om te voorkomen dat de installatie de reparatie moet zijn van een gebouw dat te veel warmte verliest of te veel warmte binnenlaat.
Om je gesprek met de architect, de adviseur en de aannemer op scherp te zetten met concrete vragen in plaats van de wens dat het duurzaam wordt.
Om de posten te vinden die in de begroting ontbreken: de netaansluiting, de zonwering, de opstelplaats van de installaties en de ruimte voor kanalen en leidingen.
Wanneer loop je hem na?
Bij het schetsontwerp, zodra er een eerste plattegrond en een situatie op de kavel liggen. Dit is het moment waarop vorm en orientatie nog vrij zijn.
Bij de overgang naar het voorlopig ontwerp, wanneer de gevelopeningen en de bouwmassa worden vastgelegd.
Bij het definitief ontwerp, voordat de aanvraag voor de omgevingsvergunning wordt ingediend en de energieprestatieberekening definitief wordt.
Bij de prijsvorming, wanneer de aannemer alternatieven voorstelt. Een besparing op de schil of op de zonwering komt later dubbel terug.
Bij een wijziging tijdens de bouw. Een verschoven raam of een gewijzigde opstelplaats raakt de berekening en soms de vergunning.
De checklist zelf
0 van 22 afgevinkt op dit apparaat
Wat je controleert
Vinkjes en aantekeningen staan op dit apparaat, niet in je account. Log in als je de lijst ook op je laptop wilt terugvinden.
Wat doe je bij een afwijking?
Noteer per punt wat je aantreft en op welke tekening. Een afwijking is pas bruikbaar als je hem kunt aanwijzen.
Vraag om de reden voordat je om een wijziging vraagt. Een ontwerper heeft vaak een afweging gemaakt die je niet kent, en soms is er inderdaad een goede.
Weeg wat het later kost. Een raam verplaatsen in het schetsontwerp kost een uur tekenwerk. Datzelfde raam verplaatsen na de vergunning kost een wijziging, een nieuwe berekening en soms een nieuwe aanvraag.
Leg wijzigingen schriftelijk vast en laat de energieprestatieberekening opnieuw draaien als je aan de schil, het glas of de installatie komt.
Kom je er met de architect niet uit, laat dan een onafhankelijke bouwfysisch adviseur naar de punten kijken. Reken op € 800 tot € 2.500 voor een beoordeling van een ontwerp van een eengezinswoning.
Zet de punten die je bewust laat lopen op een aparte lijst. Bij de oplevering weet je dan weer waarom iets is zoals het is.
Regels en regelgeving
Sinds 1 januari 2024 gelden de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Daarin staan de eisen aan de energieprestatie van nieuwbouw, aan isolatie, luchtdoorlatendheid, ventilatie en aan de beperking van oververhitting.
De energieprestatie wordt bepaald met de landelijke bepalingsmethode, waar de energiebehoefte, het primair fossiel energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie uit volgen. Een deel van de keuzes op deze lijst raakt vooral het eerste getal en dat is het getal waar het ontwerp het meest aan kan doen.
Voor de beperking van oververhitting geldt een aparte indicator. Buitenzonwering en spuiventilatie helpen daar meer aan dan een zwaardere installatie.
De milieuprestatie van de gebruikte materialen wordt apart berekend en getoetst bij de vergunningaanvraag.
Sinds 1 januari 2024 valt nieuwbouw van een grondgebonden woning onder gevolgklasse 1 van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Er is een kwaliteitsborger betrokken en bij de oplevering hoort een consumentendossier.
Voor de geluidbelasting van een buitendeel van een warmtepomp op de perceelgrens gelden grenswaarden. Neem de opstelplaats daarom mee in het ontwerp en niet pas bij de installatie.
Zie voor meer informatie
- Duurzaamheidseisen bij nieuwbouw: BENG, MPG en wat de regels van een woning vragenKennisbank
- Hoe kies ik het energieconcept voor mijn nieuwbouwwoning?Vraag en antwoord
- Tien tips voor duurzaam ontwerpen bij zelfbouwTip
- De technische omschrijving van een nieuwbouwwoning lezenKennisbank
- Luchtdichtheid: wat een blowerdoortest laat zienKennisbank
- Het bouwbudget bij zelfbouw: stichtingskosten, tijd en de posten die je vergeetKennisbank
- Koudebrug in de constructieGebrek
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.