Mag ik zelf de kruipruimte in, en waar let ik op?

Waarom dat zo is

Een kruipruimte is laag, slecht geventileerd en heeft een bodem die vocht en gassen kan afgeven. In de meeste kruipruimten is de lucht gewoon, maar er zijn drie situaties waarin dat niet zo is. Ten eerste kan bij een lekkende gasleiding of een lekkend rioolgas zich gas ophopen; aardgas ruik je, rioolgas ook, maar niet altijd bij lage concentraties. Ten tweede kan een natte, veenachtige bodem of rottend organisch materiaal zuurstof verbruiken en koolzuur en methaan afgeven, zodat de lucht onderin te weinig zuurstof heeft; dat ruik je niet, en het eerste teken is duizeligheid of een zwaar gevoel. Ten derde kan een bodemafsluiter van schelpen of folie die net is aangebracht, of een kruipruimte die met chemische middelen is behandeld, dampen afgeven. Professionele bedrijven meten daarom de lucht voordat ze naar binnen gaan en ventileren met een blazer; een bewoner heeft die meter meestal niet, en dan is de tweede persoon boven en het luik open de vervanging.

Daar komen de gewone gevaren bij. De bodem ligt vol puin, glas, spijkers en resten van de bouw; er liggen leidingen van water, riool, gas en elektra en soms losse kabels; er kan water staan waardoor je niet ziet waar je op stapt; en de ruimte tussen bodem en vloer is soms maar dertig of veertig centimeter, zodat je op de buik moet kruisen en niet snel terug kunt. Wie onwel wordt in een kruipruimte, kan niet zelf naar buiten, en wie boven naar beneden gaat om te helpen zonder te weten wat er is, wordt het tweede slachtoffer; dat is de reden dat de tweede persoon boven blijft en hulp haalt.

In oudere woningen kan de kruipruimte asbesthoudend materiaal bevatten: restanten van asbestcementplaten, isolatie rond leidingen of stukken golfplaat die er bij een verbouwing zijn achtergelaten. Zolang dat materiaal ligt en niet wordt bewerkt, komt er weinig vrij, maar kruipen erover, schuiven en boren maakt vezels los; wie zulk materiaal ziet, gaat niet verder en laat het beoordelen. En in een vochtige kruipruimte groeit schimmel op hout en op de onderkant van de vloer; een stofmasker beschermt tegen het stof en de sporen.

De bezoeken die een bewoner zelf doet, zijn kort: kijken naar water, vocht, schimmel, houtworm en de staat van de leidingen, de roosters controleren, een lekkage lokaliseren of een leiding volgen. Het werk dat langer duurt en meer stof, vocht of gassen geeft, zoals het aanbrengen van vloerisolatie, schelpen of folie, het droogleggen, het verwijderen van puin of het herstellen van een riool, is werk voor een bedrijf dat de ruimte meet, ventileert en beschermd werkt; dat is ook waarom de prijs van dat werk hoger is dan de uren die het lijkt te kosten.

Wat je nu kunt doen

Regel een tweede persoon die boven bij het luik blijft, contact houdt, weet wat te doen bij een noodgeval en niet zelf naar beneden gaat; spreek een tijd af waarna hij hulp belt.

Zet het luik ruim vooraf open en open zo mogelijk een tweede opening, een rooster of een tweede luik, zodat de ruimte ventileert; wacht een half uur voordat je naar beneden gaat en steek je hoofd eerst een minuut door het luik om te ruiken en te kijken.

Trek stevige kleding met lange mouwen aan, werkhandschoenen, een stofmasker van klasse P2 of P3 en een hoofdlamp, en neem een tweede zaklamp en je telefoon mee.

Ga niet naar beneden bij een sterke geur van gas, riool of rotting, bij zichtbaar veel water of bij een bodem die je niet kunt zien; bel bij een gaslucht het storingsnummer van de netbeheerder en ga niet zelf zoeken.

Blijf dicht bij het luik, kijk eerst rond met de lamp, let op scherpe voorwerpen, leidingen en kabels, en ga direct naar buiten bij duizeligheid, hoofdpijn, benauwdheid, een brandend gevoel of misselijkheid; wacht buiten en ga niet terug.

Ga niet verder bij grijze, vezelige platen of isolatie die op asbest lijkt; fotografeer het van een afstand en laat het beoordelen.