Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Vraag

Waarom zie ik krascirkels na het schuren?

Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026

De vraag

Ik heb een tafelblad geschuurd met een excenterschuurmachine, van grof naar fijn. Het voelde glad, maar na het oliën zitten er overal kleine cirkeltjes en krullen in het hout. Wat is er misgegaan?

Gesteld in september 2026.

Het korte antwoord

Dat zijn de sporen van schuurkorrels die krassen hebben getrokken die dieper zijn dan de laatste korrel kon wegwerken. Meestal komt het door te snel opschalen in korrel, door te lang op één plek blijven of de machine op het hout zetten terwijl hij al draait, of door een enkele losse grove korrel die tussen het schuurpapier en het hout is beland.

Ze vallen pas op na het oliën of lakken, omdat de afwerking in de kras trekt en hem donker maakt.

Ze gaan alleen weg door terug te schuren tot de kras weg is en dan opnieuw de reeks af te lopen.

Er is een korrelstap overgeslagen. Ga van korrel 80 naar 120 en dan naar 180, en zuig 5 minuten tussen elke stap.

Waarom dat zo is

Een excenterschuurmachine draait de schuurschijf en laat hem tegelijk een kleine slingerbeweging maken. Daardoor volgen de korrels geen vaste cirkel maar een onregelmatig patroon, en dat is precies de bedoeling: het voorkomt de rechte krassen van een vlakschuurmachine en de diepe cirkels van een haakse schuurmachine. Maar elke korrel maakt nog steeds een kras, en de kunst van schuren is dat elke volgende, fijnere korrel de krassen van de vorige volledig wegwerkt.

Dat gaat mis op vier manieren. Als je een korrel overslaat — van 80 direct naar 180 — zijn de krassen van de 80 te diep voor de 180 om ze weg te werken; de 180 maakt het oppervlak glad rondom de oude krassen, die blijven zitten. Als je de machine met draaiende schijf op het hout zet of hem optilt terwijl hij nog draait, slaat de rand van de schijf een krul in het hout. Als je te hard drukt of te lang op één plek blijft, vertraagt de slingerbeweging en gaat de schijf rondjes draaien: dat zijn de cirkels. En als er een grove korrel loskomt van een vorige schijf en onder de fijne schijf terechtkomt, sleept die als een enkele beitel door het hout: dat zijn de krullen die diep zijn en op zichzelf staan.

Je ziet ze niet als het hout kaal is, omdat het schuurstof de krassen vult en het licht ze niet toont. Zodra er olie of lak op komt, trekt die in de krassen, worden ze donker en vangen ze het licht. Dat is het moment waarop iedereen ze ontdekt.

Het geldt voor hout, maar nog sterker voor plaatmateriaal met een dunne fineerlaag: daar is terugschuren vaak niet mogelijk zonder door het fineer heen te gaan.

Wat je nu kunt doen

Controleer het oppervlak vóór het afwerken door het licht schuin over het hout te laten vallen, of door het te bevochtigen met wat spiritus: krassen worden dan zichtbaar zoals ze na oliën zullen zijn.

Ga bij gevonden krassen terug naar een korrel die dieper gaat dan de kras, en loop daarna de hele reeks weer af zonder een stap over te slaan: bijvoorbeeld 80, 120, 180, 240.

Zet de machine op het hout voordat je hem aanzet, en zet hem uit voordat je hem optilt. Laat hem zijn eigen gewicht doen en houd hem in beweging.

Zuig of blaas het oppervlak schoon tussen elke korrel, en gebruik stofafzuiging op de machine. Losse korrels van de vorige schijf zijn de oorzaak van de losse krullen.

Schuur de laatste stap met de hand in de richting van de draad, met de laatste korrel op een schuurblok. Dat neemt de laatste machinesporen weg.

Wanneer dit antwoord niet opgaat

Bij een vlakschuurmachine. Die maakt rechte krassen dwars op de draad als je dwars beweegt; werk altijd met de draad mee.

Bij een bandschuurmachine. Die vreet zich in als je stilstaat en maakt geulen; dat is een ander probleem met een andere oorzaak.

Bij verf of lak schuren. Daar zie je de krassen niet omdat de volgende laag ze vult, tenzij de lak hoogglans is.

Bij zeer hard of harsrijk hout waar de schijf verstopt raakt. Dan versmeert het hout in plaats van dat het krast; wissel eerder van schijf.

Bij oude verflagen. Schuur die niet zonder te weten wat erin zit; verf van vóór 1980 kan lood bevatten en het schuurstof is dan gevaarlijk.

Zie voor meer informatie

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Alle vragen