Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Korrelgrootte

Onderwerp Werk

Ook: Korrelgrootte · korrelmaat · korreldiameter · korrel · korrelgroep · fractie · grofheid

In het kort

Korrelgrootte is de maat van de afzonderlijke korrels in een korrelig materiaal, zoals zand, grind, mortel, sierpleister of het schuurmiddel op schuurpapier. Bij zand en grind staat zij in millimeters, bij schuurpapier als een getal met een P ervoor. De korrelgrootte bepaalt waar een materiaal in past, hoe het zich laat verwerken en hoe het oppervlak eruit komt te zien.

In andere talen

Engels
Grain size
Duits
Korngröße
Frans
Taille des grains
Spaans
Tamaño de grano

Er staat meer over korrelgrootte

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Op een zak voegzand staat 0-1, op een bigbag straatzand 0-4, op een zak grind 8-16 en op de achterkant van een vel schuurpapier P120. Vier producten, vier getallen, één onderwerp: hoe groot de korrels zijn. Wie die getallen kan lezen, koopt minder vaak het verkeerde.

Bij zand, grind, split en granulaat bestaat de aanduiding uit twee getallen. Het eerste is de kleinste korrel die erin hoort te zitten, het tweede de grootste, in millimeters. Zand 0-4 bevat alles van stof tot korrels van vier millimeter. Grind 4-16 bevat korrels tussen vier en zestien millimeter, zonder het fijne zand. Het begint bij nul als het fijne materiaal erin zit, en bij een hoger getal als dat eruit is gezeefd of gewassen.

Dat verschil is groter dan het lijkt. Een mengsel dat bij nul begint, pakt dicht in elkaar. De kleine korrels vullen de ruimte tussen de grote, en het geheel laat zich aantrillen tot een vaste laag. Een fractie zonder fijn deel blijft open. Er zit lucht tussen de korrels, water loopt er doorheen en de laag blijft los. Het eerste wil je onder een oprit, het tweede in een drainage of op een grindpad.

De grootste korrel bepaalt waar een materiaal in past. Mortel voor een dunne voeg heeft fijn zand nodig, want een korrel die bijna zo dik is als de voeg, laat zich niet uitsmeren. Beton voor een dunne vloer of tussen dicht vlechtwerk heeft kleiner grind nodig dan beton voor een zware funderingsstrook. Sierpleister wordt aangebracht in een laag van ongeveer één korrel dik, zodat de korrel de structuur en het verbruik bepaalt.

Bij schuurpapier werkt het getal andersom. P40 is grof en neemt snel materiaal weg, P240 is fijn en maakt glad. Het getal is afgeleid van de zeef waar de korrels doorheen zijn gegaan: hoe meer draden per lengte, hoe fijner de zeef en hoe hoger het getal.

Ook grond wordt naar korrelgrootte ingedeeld. Klei bestaat uit de allerkleinste deeltjes, dan volgen silt, zand en grind. Dat verklaart waarom zand water doorlaat en klei niet, en waarom een fundering op zand zich anders gedraagt dan een op klei.

Het is dus één begrip met veel toepassingen. De gemene deler: de maat van de korrel bepaalt hoe dicht het materiaal pakt, hoeveel water erdoor kan, hoe ruw of glad het resultaat wordt en of het past op de plek waar je het wilt gebruiken.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.