Wanneer moet een waterleiding worden afgeperst?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
De installateur heeft de nieuwe leidingen aangelegd en wil de wand dichtmaken. Moet er niet eerst worden afgeperst, en waarmee?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Ja. Een nieuw aangelegde of gewijzigde drinkwaterinstallatie hoort te worden beproefd vóórdat de leidingen worden weggewerkt, en het resultaat hoort te worden vastgelegd.
Dat is precies het moment: als de wand dicht is, is een lek pas te vinden als het al schade heeft gemaakt.
Water of lucht is een keuze die de installateur maakt op basis van de omstandigheden; beide zijn gangbaar, en bij vorstgevaar of bij een installatie die nog niet in gebruik gaat, heeft lucht de voorkeur.
Na elke aanleg of wijziging: 15 minuten op anderhalf maal de werkdruk, en het resultaat hoort in het opleverdossier.
Waarom dat zo is
Een drukbeproeving stelt vast of alle verbindingen dicht zijn onder een druk die hoger ligt dan de bedrijfsdruk. Verbindingen die er goed uitzien maar niet goed zijn gemaakt — een knelkoppeling die niet is aangedraaid, een persfitting die is overgeslagen — komen daar aan het licht.
Waarom vóór het dichtmaken: een lekkage in een ingebouwde leiding is een van de duurste storingen die er is. Het water komt ergens anders naar buiten dan waar het lek zit, en er moet gesloopt worden om erbij te komen.
Water of lucht. Met water beproef je onder realistische omstandigheden en zie je een lek meteen. Nadeel: als er dan een lek is, is er water in de constructie, en bij vorst kan de leiding kapotvriezen. Met lucht is er geen waterschade en is een drukval eenvoudig af te lezen, maar een klein lek is lastiger te lokaliseren en de proefdruk ligt om veiligheidsredenen lager.
De proefdruk en de duur volgen uit de norm en het leidingmateriaal. Kunststof gedraagt zich anders dan koper: het zet uit onder druk en de druk zakt in het begin, wat een lek kan lijken maar het niet is. Vandaar dat er een voorbelastingsfase en een meetfase in de procedure zitten.
Wat je nu kunt doen
Spreek af dat er wordt afgeperst vóórdat de wand dicht gaat, en dat je daarvan een verslag krijgt met datum, druk, duur en resultaat.
Vraag om foto's van de leidingloop vóór het dichtmaken. Dat is later goud waard bij boren en bij storingen.
Laat ook de aansluitpunten en de doorvoeren fotograferen, met maten ten opzichte van een vast punt.
Vraag naar het gebruikte materiaal en de verbindingstechniek, en of dat past bij de drinkwatereisen.
Laat de wand niet dichtmaken zonder beproevingsverslag. Kom je er niet uit, laat het dan door een tweede installateur beoordelen; dat is de uitweg.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een kleine reparatie aan een bestaande leiding die bereikbaar blijft. Dan volstaat visuele controle onder bedrijfsdruk.
Bij een verwarmingsinstallatie. Die wordt ook beproefd, maar met andere drukken en andere eisen.
Bij een gasleiding. Daar geldt een eigen procedure met eigen bevoegdheden; dat is geen werk voor een leek.
Bij een sprinkler- of blusleiding. Daarvoor gelden aparte normen en certificering.
Bij een installatie die niet direct in gebruik gaat. Dan speelt stilstand en waterkwaliteit mee, en is spoelen bij ingebruikname een aparte stap.
Zie voor meer informatie
- DrukbeproevingBegrip
- NEN 3215Begrip
- Waterleiding vervangenWerkomschrijving
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.