Wat betekent het sterretje op mijn radiatorkraan?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
Op onze thermostatische radiatorkranen staan de cijfers 1 tot 5, en daaronder een sterretje. In de logeerkamer zet ik de kraan in de winter uit, maar de installateur zegt dat ik hem beter op het sterretje kan laten staan. Waarom?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Het sterretje is de vorstbeveiligingsstand. De kraan blijft dan dicht tot de temperatuur in de kamer tot rond zes graden zakt; daarna gaat hij open en houdt hij de ruimte net boven het vriespunt.
Helemaal uit betekent dat de kraan bij elke temperatuur dicht blijft, ook als het in die kamer gaat vriezen. Een bevroren radiator of leiding scheurt, en dat merk je pas als hij ontdooit.
Het sterretje kost bijna niets aan gas en voorkomt precies die schade. Laat een onverwarmde kamer er daarom op staan.
Vorstbeveiliging: de kraan houdt de ruimte op ongeveer 6 graden en gaat niet helemaal dicht.
Waarom dat zo is
Een thermostatische radiatorkraan meet de temperatuur van de lucht die langs de kraan stroomt en regelt op basis daarvan hoeveel water er door de radiator gaat. De cijfers 1 tot 5 zijn geen vermogensstanden maar gewenste kamertemperaturen: stand 3 komt bij de meeste fabrikanten overeen met ongeveer twintig graden, elke stand hoger of lager is drie tot vier graden verschil. De kraan houdt die temperatuur vast door open te gaan als het kouder wordt en dicht te gaan als het warm genoeg is.
Het sterretje is dezelfde regeling, maar dan met een heel lage gewenste temperatuur: rond de zes graden. Zolang het in de kamer warmer is, blijft de kraan dicht en stroomt er geen water door de radiator; hij wordt niet warm en kost niets. Zakt de temperatuur onder die grens, bijvoorbeeld in een onverwarmde kamer bij strenge vorst, dan opent de kraan en gaat er net genoeg warm water door om de radiator en de leidingen erachter boven het vriespunt te houden.
Waarom dat nodig is: een radiator en de leidingen ernaartoe zitten vol water. Bij een kamer die niet wordt verwarmd — een logeerkamer, een berging aan de gevel, een uitbouw met een eigen radiator — kan de temperatuur bij strenge vorst onder nul komen, zeker vlak bij een raam of een buitenmuur. Water dat bevriest zet uit, en een radiator of een leiding scheurt daardoor van binnenuit. Dat merk je niet; het lekt pas als het dooit, en dan staat de vloer blank.
Op de nulstand of helemaal dicht is er geen bescherming. De kraan staat dan mechanisch dicht, ongeacht de temperatuur. Vandaar dat fabrikanten de nulstand vaak weglaten en het sterretje de laagste stand maken: uit is geen veilige stand voor een watervoerende installatie.
Wat je nu kunt doen
Zet in kamers die je niet verwarmt de kraan op het sterretje, niet op nul. Doe dat ook als je een winter weggaat.
Zet de kraan niet helemaal dicht om een radiator in een kamer uit te sluiten. Wil je een radiator permanent buiten gebruik, laat hem dan afsluiten en aftappen door de installateur.
Controleer bij een kraan die vastzit op het sterretje of hij nog beweegt: de pen onder de knop kan na een zomer klemmen. Even de knop van het sterretje naar 5 en terug draaien maakt hem los.
Zet de kraan in de zomer op 5 als de verwarming toch uit staat. Dan staat de klep open en klemt hij minder snel vast.
Weet dat het sterretje niet helpt tegen een ketel die uitvalt. Bij een storing in de winter is de hele installatie onbeschermd, ook met alle kranen op het sterretje.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een kraan zonder sterretje, met een 0 als laagste stand. Dan is er geen vorstbeveiliging in de kraan en moet je zelf zorgen dat de kamer niet onder nul komt.
Bij vloerverwarming. Daar zit de regeling op de verdeler, niet op een kraan met sterretje.
Bij een radiator die is afgesloten en afgetapt. Dan staat er geen water in en is er niets te beschermen.
Bij een kamer die nooit onder nul komt, midden in het huis. Daar maakt het sterretje geen verschil.
Bij een slimme radiatorknop. Die heeft vaak een eigen vorstbeveiliging in de instellingen; controleer dat die aanstaat.
Zie voor meer informatie
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.