Rioollucht in de woning

Een muffe, zoete rioolgeur in een badkamer, een toilet, een keuken of een bijkeuken is een van de meest voorkomende klachten in een woning, en een van de best te herleiden.

Dit artikel gaat over de oorzaken op volgorde van waarschijnlijkheid, hoe je ze uit elkaar houdt, wat je zelf kunt doen, en wanneer er meer aan de hand is.

Elk afvoerpunt heeft een sifon: een gebogen stuk leiding waarin water blijft staan. Dat water is het enige dat de lucht uit het riool tegenhoudt.

Er zijn drie manieren waarop dat waterslot verdwijnt.

De eerste is verdamping. Een afvoer die weken niet wordt gebruikt, een logeerdouche, een vloerput in een bijkeuken, een tweede toilet, een overloop van een wasmachine die er niet meer staat, verliest zijn water aan de lucht. Daarna staat de leiding open.

De tweede is leegzuigen. Als er ergens veel water tegelijk door de standleiding stroomt, ontstaat er onderdruk achter die stroom. Zonder luchttoevoer trekt die onderdruk het water uit de sifons van andere punten. Je hoort dat als gorgelen, en daarna ruik je het.

Dat wijst op de ontluchting. De standleiding hoort door te lopen tot boven het dak, zodat er lucht kan worden aangezogen. Is die pijp verstopt, afgezaagd bij een dakrenovatie, of vervangen door een beluchter die niet toereikend is, dan gebeurt dit.

De derde is een lek of een ontbrekende afdichting. Een losgetrokken aansluiting achter een wastafel, een wc die niet goed op de vloerbuis is aangesloten, een rubbermanchet die is verhard, of een afgedopte leiding die nooit is dichtgemaakt.

Daarnaast zijn er twee varianten die er op lijken. Een droogstaande vloerput in een kruipruimte of een garage. En een dakdoorvoer die uitkomt vlak bij een raam of een dakkapel, zodat de lucht die er hoort uit te komen weer naar binnen waait.

Wat er in het gas zit, is een reden om het serieus te nemen. Riolering kan zwavelwaterstof bevatten, dat in lage concentratie naar rotte eieren ruikt en dat bij hogere concentraties juist het reukvermogen uitschakelt. In woonsituaties gaat het zelden om schadelijke concentraties, en het is geen reden om de klacht te laten voortduren.

Loop de ruimten langs en stel vast waar de geur het sterkst is. Dat wijst de afvoer aan.

Kijk welke afvoerpunten je zelden gebruikt. Giet daar een liter water in en kijk of de geur binnen een dag verdwijnt.

Let op het moment. Ruik je het alleen tijdens of vlak na doorspoelen elders, dan wordt er een sifon leeggezogen en gaat het over de ontluchting.

Luister naar gorgelen bij het leeglopen van een bad of bij het doortrekken. Dat is het geluid van lucht die wordt aangezogen waar dat niet hoort.

Kijk onder de wastafel en achter het toilet naar de aansluitingen: zit alles vast, zijn de manchetten heel, is er een leiding afgedopt.

Kijk of er een ontluchtingspijp op het dak staat, of die vrij is, en waar hij uitkomt ten opzichte van ramen en dakramen.

Kijk in de kruipruimte of de garage of er vloerputten zijn die droogstaan.

Zelf doen: waterslotjes vullen en dat herhalen bij punten die je zelden gebruikt.

Zelf doen: een beetje olie op het water in een zelden gebruikte put doen.

Zelf doen: sifons losdraaien en schoonmaken.

Zelf doen: aansluitingen onder de wastafel en achter het toilet controleren.

Zelf doen: vaststellen of de geur samenhangt met doorspoelen elders.

Niet zelf doen: op het dak de ontluchtingspijp vrijmaken.

Niet zelf doen: een rookproef uitvoeren.

Wat je nooit moet doen: de geur maskeren met een luchtverfrisser of met een geurblokje in de afvoer. Je verliest daarmee het enige signaal dat je hebt, en de oorzaak blijft.

Voor de binnenriolering gelden landelijke voorschriften met eisen aan diameter, afschot, ontluchting en het waterslot van sifons.

De ontluchting van de standleiding hoort boven het dak uit te komen, op afstand van te openen ramen en van luchttoevoerpunten. Een beluchter is een aanvulling en niet in alle gevallen een vervanging.

Bij een huurwoning is de riolering een zaak van de verhuurder. Het vullen van een waterslot en het schoonmaken van een sifon valt onder het kleine onderhoud van de huurder.

In een appartementengebouw zijn de standleiding en de dakontluchting gemeenschappelijk. Rioollucht die in meerdere woningen optreedt, hoort bij het bestuur en niet bij de individuele bewoner.

Bij een verbouwing waarbij afvoeren worden verplaatst of afgedopt, geldt het rechtens verkregen niveau: de ontluchting en de waterslotjes moeten in orde blijven.