Wat is de belangrijkste maatregel tegen vorstschade aan leidingen?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
We gaan in januari drie weken weg. Buren zeggen: verwarming helemaal uit om te besparen. Anderen zeggen dat dat gevaarlijk is. Wat is verstandig?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Zet de verwarming niet uit maar laag: rond de 10 tot 12 graden. Dat is de belangrijkste maatregel, en hij kost weinig.
Bevriezend water zet uit en scheurt de leiding. De scheur zelf merk je niet; de schade ontstaat bij het ontdooien, wanneer het water eruit begint te lopen terwijl er niemand thuis is.
Voor onverwarmde ruimtes — garage, zolder, kruipruimte, buitenkraan — is de maatregel anders: aftappen.
Waarom dat zo is
Water zet bij bevriezing ongeveer negen procent uit. In een gesloten leiding kan het nergens heen, en de druk die daarbij ontstaat, is genoeg om koper te doen scheuren en kunststof te laten barsten. Een messing koppeling of een kunststof fitting is meestal het eerste dat het begeeft.
Zolang het vriest, blijft het lek dicht: het ijs sluit de scheur af. Bij dooi smelt dat af en begint het water te lopen. Bij een woning waar niemand is, kan dat dagen doorgaan.
Vandaar dat het niet gaat om het voorkomen van de scheur alleen, maar om het voorkomen van een lange, onopgemerkte lekkage. Een lage basistemperatuur houdt de leidingen in de verwarmde schil boven nul; dat is de goedkoopste verzekering die er is.
Wat de temperatuur van tien graden ook doet: de woning en de constructie blijven droog. Een volledig uitgeschakelde woning koelt af tot dicht bij buitentemperatuur, en dan slaat vocht neer op alle koude vlakken.
Voor leidingen buiten de verwarmde schil helpt de thermostaat niet. Daar is aftappen de enige echte maatregel: de buitenkraan afsluiten en leeg laten lopen, de tuinslang eraf, en bij een onverwarmde zolder of garage het betreffende deel aftappen.
Wat je nu kunt doen
Zet de thermostaat op 10 tot 12 graden en zet hem niet volledig uit. Vraag of iemand halverwege even kijkt.
Sluit de buitenkraan af bij de binnenafsluiter en laat hem leeglopen met de kraan open. Haal de tuinslang eraf.
Isoleer leidingen in onverwarmde ruimtes met leidingisolatie; dat vertraagt, maar het voorkomt niet bij langdurige vorst.
Draai de hoofdkraan dicht bij een langere afwezigheid, en laat de leidingen leeglopen door een tappunt op het laagste punt te openen.
Zet de cv-installatie niet volledig af als er geen vorstbeveiliging op zit. Weet je dat niet zeker, laat het dan nakijken; dat is de uitweg.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een woning met een warmtepomp buiten. Die heeft een eigen vorstbeveiliging die stroom nodig heeft; de hoofdschakelaar uitzetten is dan geen optie.
Bij een vakantiewoning die de hele winter leegstaat. Dan is volledig aftappen en afsluiten de aangewezen route.
Bij een appartement. Daar is de kans op bevriezing kleiner door de buren eromheen, maar leidingen in een schacht aan de gevel blijven kwetsbaar.
Bij een sprinkler- of blusleiding. Die kent eigen voorschriften.
Als de polis eisen stelt aan leegstand of aan de minimumtemperatuur. Lees dat na; het kan de dekking raken.
Zie voor meer informatie
- Vorstschade aan leidingen voorkomenKennisbank
- Waterleiding vervangenWerkomschrijving
- Vergoedt mijn verzekering waterschade door een lekkende leiding?Vraag en antwoord
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.