Water reist: het loopt langs balken, over folie en door isolatie, dus de vlek zit zelden onder het lek. Vijf bronnen, elk met een eigen kenmerk. Van buiten — gekoppeld aan regen. Uit een leiding onder druk — het gaat door, ook zonder regen, en wordt erger. Uit een afvoer — nat na gebruik, droogt daartussen op. Uit sanitair — gekoppeld aan douchen of afwassen. En uit de lucht: condens, het ergst in de winter, op koude oppervlakken, zonder bron. Die laatste wordt regelmatig als lekkage behandeld, met dure en zinloze ingrepen tot gevolg. Twee gratis tests — de watermetertest en de cv-druktest — sluiten in een uur de helft van de mogelijkheden uit.
Waar gaat het over?
Een natte plek, een druppel of een vlek op het plafond: waar komt het water vandaan. Dit artikel gaat over de volgorde van zoeken, want water reist. Het loopt langs balken, over folie en door isolatie heen, en de vlek zit daardoor zelden onder het lek.
Het goede nieuws: met twee tests die niets kosten sluit je in een uur de helft van de mogelijkheden uit.
Hoe ontstaat het?
Water in een woning komt uit een beperkt aantal bronnen.
Van buiten. Dak, dakdoorvoer, dakraam, goot, hemelwaterafvoer, gevel of kozijnaansluiting. Kenmerk: het is gekoppeld aan regen.
Uit een leiding onder druk. Drinkwater of de cv-installatie. Kenmerk: het gaat door, ook zonder regen, en het wordt geleidelijk erger.
Uit een afvoer. Riolering, douchegoot, wasmachine of vaatwasser. Kenmerk: het is nat na gebruik en droogt daartussen op.
Uit sanitair. Een kitnaad, een douchevloer die niet waterdicht is afgewerkt, een slecht aangesloten wastafel. Kenmerk: het is gekoppeld aan douchen of afwassen.
Uit de lucht. Condens. Kenmerk: het is het ergst in de winter, verschijnt op koude oppervlakken en heeft geen bron.
Die laatste is de reden dat dit artikel begint met de vraag: is het wel een lekkage. Condens wordt regelmatig als lekkage behandeld, met dure en zinloze ingrepen tot gevolg.
Hoe herken je het?
De watermetertest. Zet alle kranen dicht en zet apparaten uit die water gebruiken. Noteer de stand van de watermeter, inclusief het kleinste wijzertje. Wacht een uur zonder water te gebruiken en lees opnieuw af. Beweegt er iets, dan lekt er drinkwater onder druk. Beweegt er niets, dan kun je die hele categorie afstrepen.
De cv-druktest. Noteer de waterdruk op de ketel. Zakt die over dagen of weken structureel, dan lekt de cv-installatie ergens, mogelijk in de vloer.
De regentest. Houd bij of de vlek verschijnt of groeit na regen, en uit welke windrichting die regen kwam. Verschijnt hij alleen dan, dan zit het probleem aan de buitenkant.
De gebruikstest. Wordt de plek nat na douchen, na een wasbeurt of na doorspoelen? Dan is de bron de afvoer of het sanitair op die route.
Volg de zwaartekracht naar boven. Begin bij het hoogste punt boven de vlek en werk naar beneden. Water dat op zolder de constructie binnenkomt, kan drie meter verderop en een verdieping lager tevoorschijn komen.
Hulpmiddelen die echt helpen: een vochtmeter om de omvang te bepalen, een warmtebeeldcamera om koude natte plekken te zien, en bij een dak een rooktest. Een lekdetectiebedrijf gebruikt daarnaast kleurstof en akoestische apparatuur.
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf doen. De watermetertest en de cv-druktest. Bijhouden wanneer de vlek nat wordt en bij welk weer. De goot en de hemelwaterafvoer schoonmaken en controleren. Kitnaden in douche en keuken nalopen. Onder de wastafel en achter de wasmachine kijken. De kruipruimte controleren op water. De vlek fotograferen met datum, zodat je groei kunt zien.
Niet zelf doen. Het dak op gaan. Leidingen in vloer of wand opsporen door te breken. Werken aan de cv-installatie onder druk. En het openbreken van een plafond waarvan je de constructie niet kent.
Wat je vooral niet moet doen. Het plafond schilderen om de vlek weg te werken zolang de bron niet is gevonden. En bij een riool dat traag wegloopt: geen agressieve ontstopper gebruiken, zeker niet in combinatie met een ander middel.
Regels en regelgeving
Voor de opstalverzekering is het onderscheid bepalend. Schade door een plotselinge gebeurtenis, zoals een gesprongen leiding of een losgeraakte dakpan, is doorgaans gedekt, en de opsporingskosten vallen vaak mee onder die dekking. Schade door achterstallig onderhoud of door een geleidelijk proces is dat niet. Meld schade snel en fotografeer alles vóór het herstel.
Bij een lekkage die een andere woning raakt, bijvoorbeeld van boven naar beneden in een appartementengebouw, geldt de aansprakelijkheidsverzekering en gaat het gesprek over de vraag waar de bron zat. In een VvE zijn dak, gevel, standleiding en fundering gemeenschappelijk; leidingen binnen het privégedeelte niet.
Ben je huurder, dan is een lekkage door een bouwkundig gebrek een zaak van de verhuurder. Meld schriftelijk, bewaar de melding en fotografeer.
De gemeente is verantwoordelijk voor het riool vanaf de perceelgrens; het deel op je eigen terrein is voor jou.
Bij oude woningen kan bij het openbreken van natte plafonds of wanden asbest vrijkomen. Laat dat onderzoeken vóór de sloop.
Wat betekent dit voor jou?
- woningeigenaar
- Doe de watermetertest en de cv-druktest voordat je iemand belt. Met die twee uitkomsten wordt een lekdetectie sneller en dus goedkoper.
- huurder
- Meld direct en schriftelijk, ook als de vlek klein is. Wacht niet tot het plafond doorzakt; dat maakt de discussie over aansprakelijkheid alleen ingewikkelder.
- vve
- VvE-lidZoek eerst uit of de bron in het gemeenschappelijke deel ligt. Doe dat vóór het herstel, want daarna is het niet meer vast te stellen.
- koper
- Kijk bij een bezichtiging naar plafondhoeken, de zolder onder het dak en de kruipruimte. Een vers geschilderd plafondvlak in een verder ongeschilderde kamer is een vraag waard.
- zelfbouwer
- De meeste lekkages ontstaan bij aansluitingen en doorvoeren, niet in het vlak. Besteed daar aandacht en geld aan.
- klusser
- Repareer niets voordat de bron vaststaat. Een dichtgesmeerde vlek verplaatst het water alleen.
Checklist
- Bepaal eerst of het een lekkage is of condens; doe zo nodig de folietest.
- Noteer wanneer de plek nat wordt: bij regen, bij gebruik, of continu.
- Voer de watermetertest uit gedurende een uur zonder waterverbruik.
- Lees de cv-druk af en herhaal dat na een week.
- Kijk bij regen buiten waar het water langs de gevel en het dak loopt.
- Controleer goot, hemelwaterafvoer en dakdoorvoeren.
- Loop de kitnaden in douche en keuken na.
- Kijk achter en onder alle apparaten die water gebruiken.
- Controleer de kruipruimte.
- Volg de constructie van de vlek naar boven, niet loodrecht omhoog.
- Fotografeer alles vóór het herstel, met datum, voor je verzekeraar.
Veelgestelde vragen
Waarom is de plek van de vlek misleidend?
Wat is de watermetertest?
Wat is de cv-druktest?
Hoe herken ik een lekkage van buiten?
Hoe herken ik een afvoerlek?
Wanneer bel ik een bedrijf?
Wat doe ik niet?
Zie voor meer informatie
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.