Ventilatie kiezen

Welke soorten zijn er?

Natuurlijke ventilatie. Roosters in gevel of kozijn plus open ramen. Eenvoudig, maar afhankelijk van wind en temperatuurverschil.

Systeem C: mechanische afvoer. Een centrale ventilatiebox zuigt lucht af uit keuken, badkamer en toilet; verse lucht komt via roosters binnen. Het meest voorkomende systeem in Nederland.

Systeem C met vraagsturing. Hetzelfde, maar de box regelt zichzelf op basis van vocht of CO2 per ruimte. Merkbaar zuiniger en stiller.

Systeem D: balansventilatie met warmteterugwinning. Aparte kanalen voor toevoer en afvoer, met een wisselaar die de warmte uit de afgevoerde lucht overzet op de binnenkomende lucht. Standaard bij nieuwbouw.

Decentrale warmteterugwinning. Kleine units per ruimte, door de gevel. Voor bestaande woningen waar kanalen aanleggen niet kan.

Badkamer- en toiletventilator. Losse ventilator met nalooptijd of vochtsensor, voor woningen zonder centraal systeem.

Roosters. Zelfregelende roosters houden het debiet gelijk bij harde wind; suskasten dempen geluid van buiten.

Systeem C zuigt alleen af en laat verse lucht via roosters binnen; het werkt uitsluitend wanneer die roosters openstaan, en dat is de faalwijze.

Systeem D voert lucht aan én af en wint tachtig tot vijfennegentig procent van de warmte terug; het staat of valt met inregeling en met filters die elke drie tot zes maanden worden vervangen.

Warmteterugwinning komt in een woning ook los van ventilatie voor, onder de douche; dat is een van de goedkoopste besparende maatregelen en zij vraagt geen onderhoud.

Voor elk systeem staat in de begrippenlijst wat het kost, waar het voor deugt en waar het faalt; de links staan onder Zie voor meer informatie.

Wat past bij welk gebruik?

Bestaande woning met roosters en een oude afzuigbox. Vervang de box door een vraaggestuurde uitvoering. Dat is de goedkoopste ingreep met het grootste effect.

Woning zonder enige mechanische afzuiging. Begin met de badkamer: een ventilator met vochtsensor en nalooptijd, en zorg dat er lucht bij kan.

Ingrijpende renovatie of nieuwbouw. Balansventilatie met warmteterugwinning, mits je de kanalen kwijt kunt en de woning voldoende luchtdicht is.

Appartement of monument waar kanalen niet kunnen. Decentrale units met warmteterugwinning per ruimte.

Slaapkamer met klachten over benauwdheid. Meet eerst het CO2-gehalte. Vaak is de oorzaak een dichtgezet rooster of een deur zonder spleet eronder.

Woning aan een drukke weg. Suskasten in plaats van gewone roosters, of een systeem met gefilterde toevoer.

Regels en regelgeving

Het Bbl stelt eisen aan de ventilatiecapaciteit van een woning, uitgedrukt per verblijfsruimte, en aan de afvoer uit keuken, badkamer en toilet. Bij nieuwbouw geldt de volledige eis; bij verbouwing gelden eisen voor het deel dat je aanpakt.

Voor geluid van installaties kent het Bbl een grens; een unit die je hoort, is niet alleen hinderlijk maar mogelijk ook in strijd met de eis.

Ventilatie hoort te worden ingeregeld en opgeleverd met meetgegevens. Vraag daarom.

Bij een collectief systeem in een VvE valt de centrale unit en het hoofdkanaal onder de vereniging, en zijn de ventielen in de woning meestal voor de bewoner.

Bij verhuur is een goed werkende ventilatievoorziening onderdeel van de staat van de woning; klachten over vocht en schimmel horen bij de verhuurder te worden gemeld.

Wordt er in de woning op gas gestookt met een open toestel, dan is voldoende luchttoevoer een veiligheidskwestie en geen comfortkwestie.