Rieten dak herstellen of vernieuwen

Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak

Plaats van het gebrek. Buitenshuis - Dak - Rietbedekking, nok en aansluitingen.

Kenmerken

• een dakvlak dat zichtbaar dunner is geworden, met bindwerk dat aan de buitenzijde verschijnt
• donkere, vochtige plekken die na een droge periode niet opdrogen
• mos of algen op de noordzijde, dieper dan het oppervlak
• rietstoppels die bij aanraken loslaten of verkruimelen
• een nokvorst die scheef ligt of waarvan de specie is uitgevallen
• inwatering langs de schoorsteen of langs een dakraam
• vogels of ongedierte die het riet uittrekken bij de nok of de dakvoet
• een dakvlak dat aan de onderzijde nat aanvoelt bij inspectie vanaf zolder

Oorzaak

• einde levensduur: dertig tot vijfenveertig jaar bij een geventileerde constructie, aanzienlijk minder bij een gesloten opbouw
• te weinig ventilatie onder het riet, waardoor het van binnenuit vochtig blijft en broeit
• een te flauwe dakhelling, waardoor het water niet snel genoeg wegloopt; onder ongeveer vijfenveertig graden neemt de levensduur snel af
• overhangende bomen die het dak beschaduwen en nat houden
• een verkeerde nokafwerking, waardoor water bij de nok naar binnen loopt
• aantasting door de schimmel die in de volksmond rietrot heet, versneld door stikstofdepositie en door vocht
• ondeugdelijke aansluitingen bij schoorsteen, dakraam of dakkapel
• vogels die de nok uitpluizen om te nestelen

Materiaal- en kwaliteitseisen

• riet van een kwaliteit en lengte die past bij het dakvlak; korter riet vraagt meer bindwerk en gaat korter mee
• een dekdikte volgens het vakvoorschrift over het hele vlak, gemeten en niet geschat
• bij een geventileerd dak een doorlopende luchtspleet van de dakvoet tot de nok, met een vrije doorsnede die de branche voorschrijft
• bij een schroefdak een brandwerende plaat of folie volgens de eis van de verzekeraar, met dichte aansluitingen bij doorvoeren
• bindwerk van roestvast materiaal; verzinkt draad is bij riet een eindige oplossing
• geen contact tussen riet en metselwerk zonder loodslabbe of aansluitprofiel
• een vonkenvanger op de schoorsteen en een schoorsteenhoogte volgens de eis van de verzekeraar
• afstand tussen dakraam en riet volgens de opgave van de raamfabrikant; te dicht erop geeft inwatering en vuilophoping
• vogelwering bij de nok in een uitvoering die de ventilatie niet dichtzet

Wat je opmeet

• de oppervlakte per dakvlak in vierkante meters, in het schuine vlak en niet in horizontale projectie
• de dakhelling per vlak
• de huidige dikte van het riet, op meerdere plaatsen gemeten
• het aantal dakramen, dakkapellen en schoorstenen, met hun afmeting
• de lengte van de nok en van de hoekkepers
• de goothoogte en de nokhoogte, voor de steiger

Tijdsduur en complexiteit

Complexiteit: hoog. Rietdekken is een vak met een eigen opleiding, en het verschil tussen een dak van vijftien en van veertig jaar zit in details die van de grond niet te zien zijn.

Doorlooptijd

• plaatselijke reparatie van een klein vlak: één tot drie werkdagen
• opdikken van een dakvlak: één tot twee weken
• opnieuw dekken van 150 tot 250 vierkante meter: drie tot zes weken
• herstel van de draagconstructie: één tot twee weken extra
• steiger opbouwen en afbreken: twee tot vier dagen

Riet wordt niet gedekt bij vorst en niet bij aanhoudende regen. Een project dat in het najaar begint, loopt daardoor geregeld uit tot in het voorjaar.

Goede rietdekkers zijn schaars en werken met wachttijden van maanden. Een offerte in januari voor werk in september is bij dit vak normaal.

Zelf doen of uitbesteden

Wat je zelf kunt: de staat vastleggen. Fotografeer elk dakvlak van dezelfde plek, elk jaar in dezelfde maand. Een reeks van vijf jaar laat zien of het dak dunner wordt en hoe snel.

Ook zelf: overhangende takken snoeien en de dakvoet vrijhouden. Schaduw en bladval zijn de twee dingen die je zonder vakman kunt wegnemen en die de levensduur meetbaar verlengen.

Ook zelf: de zolder controleren op vochtplekken en op licht dat door het dak schijnt, en de ventilatieopeningen bij de dakvoet vrijhouden.

Waar je stopt: op de ladder. Een rieten dak lopen doe je niet; het riet raakt beschadigd en de ondergrond is niet berekend op puntlast.

Wat altijd naar een vakman gaat: het dekken zelf, de nokafwerking en elke aansluiting. Dit is het contenttype waarbij zelf doen niet aan de orde is, en dat is geen voorzichtigheid maar een vaststelling: de dikte, de aanklopping en de bindafstand bepalen de levensduur en zij zijn niet aan te leren uit een filmpje.

Offerte uitvragen

Met deze werkomschrijving vraag je een offerte aan via Builddocs. Je vult drie blokken in: de projectgegevens, je contactgegevens, en de hoeveelheden uit het hoofdstuk hierboven. Het systeem stelt daarvan een uitvraagdocument samen met een uitvraagnummer.

Vraag bij dit werk om een opname ter plaatse voordat de prijs vaststaat. Een rieten dak is van de grond niet te beoordelen en een offerte op foto's is bij dit werk een schatting.

Vraag in de offerte om deze punten apart benoemd:

• de opbouw die wordt aangeboden: geventileerd dak of schroefdak, en waarom
• de dekdikte in centimeters, en hoe die wordt gecontroleerd
• de herkomst en de kwaliteitsklasse van het riet
• de uitvoering van de nok, en de reden voor die keuze
• of er een brandwerende laag komt en aan welke eis die voldoet
• hoe de aansluiting bij schoorsteen en dakramen wordt uitgevoerd
• wat er gebeurt als de draagconstructie bij het strippen niet in orde blijkt, en welke eenheidsprijs daarvoor geldt
• de steiger als aparte regel, met de huurperiode
• de garantietermijn, met onderscheid tussen het dekwerk en het bindwerk
• of er een dekkingsverklaring voor de verzekeraar wordt afgegeven

Oplevering en controle

Bij oplevering hoort een rondgang over de steiger, samen met de rietdekker, voordat de steiger weg is. Daarna is het dak niet meer van dichtbij te zien.

Wat je zelf kunt nalopen voordat je tekent

• is de dekdikte overal gelijk, ook bij de dakvoet en bij de hoekkepers
• ligt de nok recht en sluit hij overal aan
• is er bij de dakvoet een vrije luchtopening en is die niet dichtgezet door de vogelwering
• sluit het riet netjes aan op schoorsteen, dakramen en dakkapellen, zonder open naden
• is het oude riet afgevoerd en het terrein schoon
• heb je het onderhoudsadvies en, als die is afgesproken, de dekkingsverklaring op papier

Vraag om foto's van de constructie voordat het riet erop gaat. Bij een dak dat veertig jaar mee moet, is dat het enige moment waarop iemand die opbouw ziet.

Hoe je herhaling voorkomt

Laat het dak eens per twee tot drie jaar inspecteren door een rietdekker, en niet alleen wanneer er iets zichtbaar is. Een vlak dat begint te dunnen, is met opdikken te redden; een vlak dat is doorgerot niet.

Houd de dakvoet en de nok vrij van mos en van bladophoping. Riet dat nat blijft, gaat kapot, en nat blijven begint bijna altijd onderaan.

Snoei overhangend groen weg tot buiten de druiplijn. Schaduw en bladval kosten meer levensduur dan welk product ook oplevert.

Laat de schoorsteen jaarlijks vegen en houd de vonkenvanger heel. Bij een rieten dak is dat geen onderhoud maar brandpreventie.

Bewaar de dekkingsverklaring, het onderhoudsadvies en de foto's van de constructie in je woningdossier. Bij de volgende beurt, bij een schademelding en bij verkoop is dat het verschil tussen weten en beweren.

Bijlagen

Het uitvraagdocument wordt gegenereerd zodra je een offerte aanvraagt. Het is niet te downloaden en gaat alleen via het platform naar de bedrijven die je kiest.

Neem als bijlage mee: foto's van elk dakvlak vanaf dezelfde plek, foto's vanaf de zolder van de onderzijde van het dak, de schriftelijke eisen van je verzekeraar, en de vergunning of de monumentenstatus als die er is.