Dakramen lekken meestal niet bij het glas

Een dakraam zit in een dakvlak dat water afvoert. Om te voorkomen dat dat water tegen het raam aan loopt en eromheen naar binnen komt, zit er een gootstuk boven het raam en zijn er aansluitstukken langs de zijkanten en onderaan. Samen leiden die het water om het raam heen, terug op het dakvlak.

Dat systeem werkt zolang drie dingen kloppen: de aansluitstukken sluiten goed aan op de pannen, er ligt niets in de weg, en het geheel is niet vervormd.

De meest voorkomende oorzaak is de eerste van die drie: bladophoping boven het raam. Het gootstuk vangt het water en leidt het opzij; ligt daar blad, mos of dennennaalden, dan hoopt het water zich op en zoekt het een andere weg. Bij een dakraam onder een boom is dat een jaarlijks terugkerende situatie, en het schoonmaken ervan is een klus van vijf minuten die niemand inplant.

De tweede is de afdichting van het raam zelf, en die veroudert wél. Het rubber rondom het beweegbare deel verhardt na vijftien tot twintig jaar en sluit dan niet meer volledig. Dat geeft geen lekkage bij gewone regen maar wel bij slagregen met wind. Rubbers zijn bij de meeste merken los te bestellen en te vervangen; dat is aanzienlijk goedkoper dan een nieuw raam.

De derde is het binnenwerk, en dat is de meest gemiste. Bij een geïsoleerd dak zit er rondom het raam een isolatiekader en een dampremmende aansluiting op de rest van de constructie. Is die aansluiting niet luchtdicht, dan komt er warme vochtige binnenlucht bij het koude raamkader, en dat geeft condens. Die condens loopt naar beneden, verschijnt als een vochtplek onder het raam, en wordt aangezien voor lekkage.

Het onderscheid is eenvoudig te maken. Verschijnt het vocht alleen bij regen, dan is het een lek. Verschijnt het bij koud weer zonder regen, en zit het vooral aan de onderzijde van het kader, dan is het condens. En bij twijfel: droog het af en kijk of het terugkomt op een droge, koude dag.

Bij oudere dakramen komt daar nog een specifieke situatie bij: het raam is ooit geplaatst in een dak zonder onderdak. Dan is er onder de pannen geen tweede waterkerende laag, en alles wat langs de aansluitstukken komt, komt direct de zolder in. Dat is geen defect aan het raam maar een gevolg van hoe het dak is opgebouwd, en het beperkt wat je met reparatie kunt bereiken.

Wat je doet, in volgorde:

Maak de zone boven en naast het raam schoon en kijk of het water er nu doorheen kan.

Controleer of de pannen rondom op de juiste afstand liggen. Bij het leggen van zonnepanelen of na een dakreparatie zijn pannen soms verschoven, en dan sluit het gootstuk niet meer aan.

Kijk naar de rubbers en bestel ze los als ze hard zijn.

En pas als dat alles is uitgesloten, overweeg vervanging — en laat dan meteen de isolatie en de luchtdichting rondom opnieuw uitvoeren, want dat is het moment waarop het kan.

Tot slot een aandachtspunt bij vervanging dat mensen verrast: een nieuw dakraam met dezelfde buitenmaat kan een kleinere glasmaat hebben doordat het kader dikker is geworden. Bij een zolder waar het daglicht al krap was, is dat een merkbaar verschil. Vraag naar de daglichtmaat en niet alleen naar het type.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: het gootstuk boven een dakraam met en zonder bladophoping, met de weg die het water in beide gevallen neemt.

Aanvullend beeld: een verhard rubber rondom het beweegbare deel, na twintig jaar.

Een niet-luchtdichte aansluiting rondom het isolatiekader, met de condensplek onder het raam.

Verschoven pannen na het leggen van zonnepanelen, waardoor het gootstuk niet meer aansluit.

Veelgestelde vragen

Waarom komt de lekkage terug in een nieuw raam? Omdat de oorzaak in de aansluiting eromheen zat en niet in het raam.

Wat is de meest voorkomende oorzaak? Blad, mos of dennennaalden boven het raam, waardoor het water zich ophoopt.

Hoe onderscheid ik lekkage van condens? Alleen bij regen is een lek; bij koud weer zonder regen en onderaan het kader is het condens.

Gaan de rubbers kapot? Ze verharden na vijftien tot twintig jaar; ze zijn bij de meeste merken los te bestellen.

Wat is een dak zonder onderdak? Een dak zonder tweede waterkerende laag; alles wat langs de aansluitstukken komt, komt direct binnen.

Waar controleer ik na een dakreparatie? Of de pannen rondom nog op de juiste afstand liggen, want anders sluit het gootstuk niet aan.

Wat vraag ik bij vervanging? De daglichtmaat, want een dikker kader kan bij gelijke buitenmaat minder glas geven.