De dakgoot is de goedkoopste onderhoudsbeurt die er is

Een goot vangt het water van het dak en stuurt het naar de afvoer. Raakt hij verstopt met blad, mos en zand, dan gebeuren er vier dingen tegelijk.

Het water loopt over de rand en langs de gevel. Bij herhaling verzadigt dat de gevel plaatselijk, met doorslaand vocht binnen als gevolg, en bij vorst met vorstschade in het metselwerk.

Het water blijft in de goot staan. Houten goten rotten dan van binnenuit weg, en zinken goten corroderen op de plek waar het vuil ligt. De dakrand en de boeiboort erachter zijn de eerste onderdelen die het begeven.

Het water komt aan de verkeerde kant van de dakrand terecht en loopt de constructie in. Dat is de klassieke oorzaak van rot in de gording en in de balkkoppen aan de gootzijde.

En het water komt in een geconcentreerde straal naast het huis in de grond. Dat verzadigt de bodem langs de fundering, en bij een woning op klei of veen is dat een reële factor in ongelijkmatige zetting.

Dat laatste is de reden dat een goot geen esthetische maar een constructieve voorziening is.

Wat een gootbeurt inhoudt: het blad en het slib eruit, de afvoer doorspoelen, en controleren of het water werkelijk wegloopt. Doe dat na de bladval, dus in november of december, en bij bomen in de directe omgeving nog een tweede keer in het voorjaar.

Waar je bij het schoonmaken op let, want dat is het inspectiemoment dat je gratis meekrijgt:

De verbinding tussen goot en afvoer. Daar zit de meest voorkomende verstopping, en daar zie je of er lekkage is geweest.

De onderkant van de dakrand en de boeiboort. Verkleuring, afbladderende verf of zacht hout betekenen dat er water heeft gestaan.

De aansluiting van de dakbedekking op de goot. Bij een hellend dak hoort het onderste deel van de folie of het beschot ín de goot uit te komen; is dat niet zo, dan loopt water achter de goot langs.

En de stand van de goot. Er hoort afschot naar de afvoer te zitten. Een goot die is doorgezakt, houdt water vast ook als hij schoon is.

Wat je zelf mag doen en waar de grens ligt: bij een enkellaagse woning met een goede ladder op vlakke ondergrond is dit een klus die je zelf kunt doen. Bij een twee- of drielaagse woning, bij een schuine ondergrond, of bij een goot die je alleen vanaf het dak kunt bereiken, is het dat niet. Vallen van een ladder is jaarlijks goed voor een aanzienlijk aantal ernstige ongevallen in en om het huis, en een gootbeurt is geen klus om dat risico voor te nemen.

Voor een VvE hoort de gootbeurt in het onderhoudscontract en in het MJOP te staan, en het is de post die het vaakst wordt geschrapt om te bezuinigen. Wat je daarvoor terugkrijgt, is gevelherstel over vijf jaar.

Tot slot een tip die weinig kost en veel oplevert: leg de datum van elke gootbeurt vast. Bij een vochtklacht in de gevel is de eerste vraag van elke deskundige wanneer de goot voor het laatst is nagelopen, en een antwoord daarop scheelt een onderzoek.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de vier gevolgen van een verstopte goot in één doorsnede - gevel, goot, constructie en fundering.

Aanvullend beeld: de aansluiting van dakbedekking op de goot, goed en verkeerd uitgevoerd.

Een doorgezakte goot die water vasthoudt ook als hij schoon is.

Een boeiboord met afbladderende verf en zacht hout aan de gootzijde.

Veelgestelde vragen

Wat gaat er mis bij een verstopte goot? Water loopt langs de gevel, blijft in de goot staan, loopt de constructie in en zakt naast de fundering.

Wanneer maak ik hem leeg? Na de bladval, in november of december, en bij bomen in de buurt ook in het voorjaar.

Waar let ik op tijdens het schoonmaken? De verbinding met de afvoer, de onderkant van de dakrand, de aansluiting van de dakbedekking en het afschot.

Waarom is dit constructief? Omdat water naast de fundering bij klei of veen een reële factor is in ongelijkmatige zetting.

Mag ik dit zelf doen? Bij een enkellaagse woning met een goede ladder op vlakke ondergrond wel; daarboven niet.

Hoort het in een MJOP? Ja, en het is de post die het vaakst wordt geschrapt om te bezuinigen.

Waarom de datum vastleggen? Omdat de eerste vraag bij een vochtklacht is wanneer de goot voor het laatst is nagelopen.