Waarom een dakdoorvoer het zwakste punt van je dak is

De reden dat een doorvoer kwetsbaar is, is dat er twee materialen samenkomen die zich verschillend gedragen. De dakbedekking zet uit en krimpt met de temperatuur; de doorvoer doet dat anders, of helemaal niet. Op de naad daartussen zit spanning, en spanning die tientallen jaren dagelijks wisselt, vindt uiteindelijk een weg.

Daar komt bij dat een doorvoer bijna altijd op een ongunstige plek zit. Een schoorsteen of een dakraam onderbreekt de waterstroom over het dak, en het water dat er langs moet, hoopt zich aan de bovenzijde op. Precies daar zit de aansluiting die het meeste te verduren krijgt.

De typen doorvoeren en hun eigen zwakke plek:

Bij een schoorsteen is dat het loodwerk. Lood moet kunnen bewegen en moet voldoende overlappen; te kort ingewerkt lood, of lood dat is vastgezet met kit, scheurt. Bij een schoorsteen die niet meer wordt gebruikt, is dat lood bovendien decennia niet nagekeken.

Bij een dakraam is dat de gootstukken en de aansluiting op de pannen. Een dakraam heeft een eigen afvoerstelsel dat het water eromheen leidt, en dat werkt alleen als het schoon is en als de pannen op de juiste afstand liggen. Bladophoping boven een dakraam is een klassieke lekoorzaak.

Bij ontluchtingen en pannen met een doorvoer is dat de rubberen manchet, die na vijftien tot twintig jaar verhardt en scheurt. Dat is een goedkoop onderdeel dat vrijwel nooit preventief wordt vervangen.

Bij een plat dak is dat de opstand: de dakbedekking moet een stuk omhoog worden gezet langs de doorvoer, en die opstand moet hoog genoeg zijn om bij stilstaand water droog te blijven. Te lage opstanden zijn bij oudere platte daken de regel.

Bij zonnepanelen is het de kabeldoorvoer en de dakhaken. De haken worden aan de panlatten of sporen bevestigd en tillen de pan iets op; als dat niet zorgvuldig wordt gedaan, ligt de pan niet meer goed en waait er water onderdoor. De kabeldoorvoer wordt in de praktijk vaak met een dakpan met sparing of met een manchet gemaakt, en de kwaliteit daarvan verschilt sterk.

Dat laatste verdient nog een opmerking over verantwoordelijkheid. Zonnepanelen worden gelegd door een installateur en niet door een dakdekker. Bij een lekkage die jaren later verschijnt, is de vraag wie verantwoordelijk is vaak lastig te beantwoorden, en de installateur die het heeft aangelegd bestaat mogelijk niet meer. Laat daarom vastleggen hoe de doorvoeren en de bevestiging zijn uitgevoerd, met foto's, en vraag of het dak na plaatsing is gecontroleerd.

Wat je bij elk werk aan het dak vraagt: welke doorvoeren komen erbij, hoe worden ze afgewerkt, en wordt het bestaande loodwerk meegenomen. Dat laatste is bij een dakrenovatie het onderdeel dat het vaakst wordt overgeslagen omdat het niet in de offerte stond.

En bij een inspectie: kijk niet naar het dakvlak maar naar de randen en de doorvoeren. Daar zit vrijwel alles wat er misgaat, en het is met een verrekijker vanaf de grond al voor een deel te beoordelen.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de vijf typen doorvoeren met hun eigen zwakke plek.

Aanvullend beeld: het loodwerk bij een schoorsteen, ingewerkt zoals het hoort en vastgezet met kit.

Bladophoping boven een dakraam, met het afvoerstelsel dat daardoor niet meer werkt.

Een verharde rubberen manchet op een ontluchting, na vijftien tot twintig jaar.

Veelgestelde vragen

Waarom is een doorvoer kwetsbaar? Omdat twee materialen samenkomen die zich verschillend gedragen bij temperatuurwisseling.

Waarom is de plek ongunstig? Het water hoopt zich op aan de bovenzijde van de doorvoer, waar de aansluiting zit.

Wat is de zwakke plek bij een schoorsteen? Het loodwerk, dat moet kunnen bewegen en niet met kit vastgezet mag worden.

En bij een dakraam? De gootstukken en de aansluiting op de pannen, die alleen werken als ze schoon zijn.

Wat gaat er mis bij ontluchtingen? De rubberen manchet verhardt en scheurt, en wordt vrijwel nooit preventief vervangen.

Wat is het risico bij zonnepanelen? De kabeldoorvoer en de dakhaken, die de pan kunnen optillen zodat er water onderdoor waait.

Waar kijk ik bij een inspectie? Niet naar het dakvlak maar naar de randen en de doorvoeren.