De badkamerdeur is het goedkoopste ventilatiekanaal

Een ventilatiesysteem is een kringloop. Er wordt lucht afgevoerd in de natte ruimten, en die lucht moet ergens vandaan komen: via roosters in de gevel van de woon- en slaapkamers, en vervolgens door de woning heen naar de badkamer en het toilet. De route loopt onder de binnendeuren door. Dat is geen constructiefout maar het ontwerp: de kier onder een binnendeur is een ventilatiekanaal, en hij is als zodanig bedoeld.

Wat er in de praktijk gebeurt, is dat die kier verdwijnt. Er komt een nieuwe vloer, een dikkere ondervloer, een drempel tegen tocht, of een deur die netjes in de sponning valt. Elk van die ingrepen is op zichzelf redelijk en samen halveren ze de doorstroomopening of maken hem dicht. De afzuigbox draait daarna in een gesloten ruimte. Hij maakt geluid, hij verbruikt stroom en hij verplaatst vrijwel niets.

Je kunt dit in dertig seconden vaststellen. Zet de afzuiging op de hoogste stand en houd een velletje papier tegen het ventiel. Blijft het hangen, dan zuigt hij. Doe daarna hetzelfde met de badkamerdeur open en met de deur dicht. Blijft het papier hangen bij open deur en valt het bij dichte deur, dan is de deur het probleem en niet de box.

De oplossing is navenant simpel. Een spleet van ongeveer anderhalve centimeter onder de deur, gemeten tot de afgewerkte vloer, volstaat voor een gewone badkamer. Bij een deur die je niet wilt inkorten, kan een ventilatierooster in het deurblad of in de dagkant hetzelfde doen. Beide kosten minder dan een nieuwe ventilator en beide werken beter, omdat het probleem niet in de afzuigcapaciteit zat.

Er is een reden waarom dit zo hardnekkig is. De klacht — natte badkamer — wijst naar de badkamer, en de oorzaak zit in de deur, dus in de gang. In het gesprek met een installateur die belt over een vochtprobleem, komt de vraag hoeveel ruimte er onder de binnendeuren zit vrijwel nooit ter sprake. Een offerte voor een zwaardere box daarentegen komt er wel.

Bij een woning met natuurlijke ventilatie geldt hetzelfde principe, alleen zonder ventilator. Ook daar loopt de lucht van de droge naar de natte ruimten en ook daar bepaalt de opening onder de deuren of dat kan. Een raam in de badkamer helpt, maar alleen tijdens het luchten; het lost de doorlopende afvoer niet op.

Er zijn drie situaties waarin de deur níet de oorzaak is en je verder moet kijken. De eerste is een vervuilde of defecte box: filter, waaier en kanaal raken in vijf tot tien jaar zodanig aangeslibd dat de capaciteit halveert, en dat is een onderhoudsklus die vrijwel nooit wordt gedaan. De tweede is een kanaal dat lek is of ergens in een schacht is losgeschoten, waardoor de box wel zuigt maar de lucht in de constructie blijft. De derde is een gedeelde afvoerschacht in een gestapeld gebouw, waar de installatie van het hele complex bepaalt wat jouw ventiel doet en waar jij zelf niets aan kunt veranderen.

Voor die laatste situatie is er één ding dat wel helpt, en dat is meten voordat je naar de vergadering gaat. Een eenvoudige meting bij het ventiel, in meerdere woningen op verschillende verdiepingen, maakt van een gevoel een gegeven. Een klacht dat de ventilatie niet werkt, wordt in een VvE zelden opgepakt. Een overzicht waarin staat dat op zes van de tien meetpunten geen luchtstroom is gemeten, wordt dat wel.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: het papiertje bij het ventiel, met open en met dichte badkamerdeur, in twee opnamen naast elkaar.

Aanvullend beeld: de luchtroute door een woning van gevelrooster naar badkamerventiel, met de deurkieren als schakels.

Een deur die na een nieuwe vloer in de sponning valt, met de verdwenen kier.

Een vervuilde afzuigbox met filter en waaier na acht jaar.

Veelgestelde vragen

Waarom blijft mijn badkamer nat? Vaak omdat de afzuiging niet aan lucht kan komen, en niet omdat hij te zwak is.

Hoe test ik dat? Houd een velletje papier bij het ventiel, eerst met open deur en dan met dichte deur.

Hoeveel ruimte moet er onder de deur zijn? Ongeveer anderhalve centimeter tot de afgewerkte vloer.

Kan het zonder de deur in te korten? Ja, met een ventilatierooster in het deurblad of in de dagkant.

Wanneer ligt het wel aan de box? Bij vervuiling na vijf tot tien jaar, bij een lek of losgeschoten kanaal, of bij een gedeelde schacht.

Wat doe ik bij een gedeelde schacht? Meten in meerdere woningen op verschillende verdiepingen, en met die gegevens naar de vergadering.

Helpt een raam in de badkamer? Tijdens het luchten wel, maar het lost de doorlopende afvoer niet op.