Bouwkosten stijgen door, maar nu door de lonen en niet door materiaal

De bouwkosten voor woningbouw lagen in juni 2026 vijf procent hoger dan een jaar eerder. Dat cijfer op zich is niet het nieuws. Het nieuws zit in de samenstelling: de stijging komt inmiddels vrijwel volledig uit arbeid, niet meer uit materiaal.

Wat er is omgedraaid. In 2021 en 2022 werd de kostenstijging bepaald door materialen: hout, staal, isolatie, alles tegelijk, met levertijden die per week veranderden. Dat beeld is weg. De materiaalprijzen zijn grotendeels gestabiliseerd, met kleine stijgingen bij hout, kunststof en verf en lichte dalingen bij staal, cement en glas. Koper is de uitschieter naar boven. Tegelijk stuwt de cao-verhoging van 4 procent per 1 januari 2026 de looncomponent, die op jaarbasis met ruim vijf procent steeg.

Waarom dat voor jou uitmaakt. Materiaalkosten en arbeidskosten gedragen zich verschillend, en dat verandert wat een prijsafspraak waard is.

• Materiaalprijzen kun je vastzetten. Vroeg bestellen, prijs vastleggen, opslaan. Dat werkte in 2022 en het werkt nog steeds.
• Arbeidskosten kun je niet vastzetten. Wat je wél kunt beïnvloeden is het aantal uren: minder faalkosten, minder wachturen, minder wijzigingen tijdens de uitvoering. Elke tekening die vóór aanvang klopt, is werk dat niet twee keer gedaan hoeft te worden.
• Uitstellen helpt niet meer. Toen materiaal de stijging veroorzaakte, kon wachten lonen — prijzen konden ook dalen. Loonkosten dalen niet. Een project dat je een jaar uitstelt, wordt in dit patroon simpelweg duurder.

Wat dit betekent voor een offerte. Let op de indexeringsclausule. Een clausule die de hele aanneemsom indexeert op een algemene index doet iets anders dan een clausule die alleen de materiaalcomponent indexeert. In het huidige patroon is de eerste in het nadeel van de opdrachtgever. Vraag naar de opbouw en naar welk deel arbeid is.

En let op de geldigheidsduur van de offerte. Een offerte die twee maanden geldig is, is bij deze cijfers een reëlere toezegging dan een die zes maanden geldig is; die laatste bevat vrijwel zeker een risico-opslag die jij betaalt.

De structurele kant. Bouwkosten per vierkante meter liggen aanzienlijk hoger dan vijf jaar geleden en gaan niet terug naar het oude niveau. Een raming uit 2020 of 2021 is als vertrekpunt onbruikbaar. Reken opnieuw, met actuele eenheidsprijzen, en houd een post onvoorzien aan die past bij de fase waarin je zit — ruim in het ontwerp, smaller na de definitieve tekeningen.