Boerenerf bij Haarzuilens - één boerderij, drie woningen, gedeeld erf
Naoorlogse agrarische bebouwing: een langgevelboerderij met voorhuis en aangebouwde schuur, sober van vorm, met een doorlopende kap. De ingreep is uitgesproken terughoudend. De boerderij is zo intact mogelijk gehouden en de nieuwe woningen zijn binnen het bestaande volume gemaakt in plaats van ernaast of eraan. Het erf blijft daardoor herkenbaar als erf. Dat is bij boerderijherbestemming de bepalende keuze: houd je het ensemble bij elkaar, of ontstaan er drie losse woningen met drie tuinen en drie schuttingen. Het tweede is wat er meestal gebeurt en het is precies wat de karakteristiek van een erf vernietigt.
- Gebouwsoort
- Grondgebonden woningen, herbestemde boerderij met schuur.
- Bouwperiode
- 1945 tot 1970.
- Bouwjaar
- Oorspronkelijke boerderij uit de jaren zestig.
- Gebouwtype
- Boerderij met schuur op een erf bij Haarzuilens, herbestemd tot drie woningen: het voorhuis met het eerste deel van de schuur werd één ruime woning met voortuin, en de rest van de schuur is verdeeld in twee gelijke woningen. Samen vormen zij een woongemeenschap rond een gedeeld erf. Ontworpen door CRKL architecten.
- Koop of huur
- Onbekend
- Energielabel
- Onbekend
Bij Haarzuilens is een boerderij uit de jaren zestig met bijbehorende schuur herbestemd tot drie woningen rond een gedeeld erf.
De verdeling: het voorhuis en het eerste deel van de schuur vormen samen één ruime woning met een voortuin. Het resterende deel van de schuur is opgedeeld in twee identieke woningen.
Wat het project onderscheidt van de gemiddelde boerderijsplitsing is dat het erf als geheel behouden is gebleven. De woningen delen de ruimte ervoor in plaats van die op te delen.
Waarom dit voor jou relevant is. Boerderijsplitsing is in Nederland een omvangrijke opgave. Er komen doorlopend agrarische gebouwen vrij, gemeenten staan splitsing onder voorwaarden toe, en het levert woningen op in gebieden waar weinig gebouwd mag worden.
Voor wie dat overweegt, zijn er drie zaken die zwaarder wegen dan het ontwerp.
De regelgeving. Splitsing van een boerderij is doorgaans alleen toegestaan binnen het bestaande volume en onder voorwaarden uit het omgevingsplan. Wat mag, verschilt per gemeente en soms per perceel. Vraag dat schriftelijk na vóór de aankoop.
Het gedeelde erf. Drie woningen met één erf betekent gedeelde toegang, gedeeld onderhoud en gedeelde kosten. Dat hoort juridisch vastgelegd te worden — als mandeligheid, als erfdienstbaarheid of via een vereniging — en niet in een onderlinge afspraak. Bij verkoop aan een volgende eigenaar is die afspraak anders niets waard.
De bouwfysica van een schuur. Een agrarische schuur is niet gebouwd om in te wonen. Er is doorgaans geen spouw, geen fundering die op woningbelasting is berekend, en een dakconstructie zonder isolatie. Wonen in een schuur betekent in de praktijk een nieuwe binnenschil bouwen binnen de bestaande constructie, met alle bouwfysische aandachtspunten die daarbij horen.
Voor architecten en aannemers is dit een voorbeeld van herbestemming waarbij het ensemble leidend is gebleven — bruikbaar in het gesprek met een opdrachtgever die drie zelfstandige woningen met eigen tuinen voor ogen heeft.
Toegepaste maatregelen
- herbestemming binnen het bestaande volume, zonder aanbouwen
- voorhuis met het eerste deel van de schuur als één ruime woning met voortuin
- resterende schuur verdeeld in twee identieke woningen
- behoud van het erf als gedeelde ruimte in plaats van opdeling in privétuinen
- boerderij zo intact mogelijk gehouden
[CONTROLEREN: het bouwkundige en installatietechnische maatregelenpakket opvragen - isolatie, warmteopwekking, ventilatie en de aanpak van de fundering.]
Bouwmethode en materialen
Na-isolatie
[CONTROLEREN: isolatiewijze opvragen.]
Wat bij een schuur uit deze periode in het algemeen geldt: er is geen spouw en er is geen isolatie. De gebruikelijke oplossing is een geïsoleerde binnenschil binnen de bestaande constructie, met een dampremmende laag aan de warme zijde en een geventileerde ruimte tussen die schil en het bestaande dak of de bestaande gevel.
Dat is bouwfysisch dezelfde opgave als bij binnenisolatie van een monument, met één verschil in het voordeel: bij een schuur is het beeld doorgaans minder beschermd, waardoor er meer ruimte is voor een goede opbouw.
De houten kap is het aandachtspunt. Die is berekend op het gewicht van dakpannen en niet op een isolatiepakket, en de vochthuishouding verandert zodra er beneden wordt gewoond.
Energievoorziening
[CONTROLEREN: warmteopwekking opvragen.]
Bij een herbestemde boerderij in het buitengebied is de aansluiting op nutsvoorzieningen een reële kostenpost, en is een bodemgebonden warmtepomp vaker haalbaar dan in de stad omdat er ruimte is voor een bron.
Hoe de ventilatie is geregeld
[CONTROLEREN: ventilatiesysteem opvragen.]
Bij grote volumes met veel hoogte, zoals een schuur, vraagt de luchtverdeling aandacht: warme lucht verzamelt zich onder de nok en de leefzone blijft koud.
Prestatie en certificering
Toekomstplannen
[CONTROLEREN: actuele stand van zaken opvragen.]
Betrokken partijen
Architect: CRKL architecten.
[CONTROLEREN: opdrachtgever, aannemer, constructeur en installateur opvragen. Bij een boerderijsplitsing is de constructeur bepalend, gezien de fundering en de kapconstructie.]
Producten, materialen en gereedschap
[CONTROLEREN: producten en materialen opvragen - isolatiemateriaal voor de binnenschil, dakopbouw, glassoort en installatiecomponenten.]
Waarom dit inspireert
Wat je hiervan kunt meenemen
Herkomst
Zie voor meer informatie
- Boerderij en agrarisch erfgoedWoningtype
- Vergunningvrij bouwenBegrip
- Omgevingsplan lezenKennisbank
- Isolatie kiezen per bouwdeelKennisbank
- Burenrecht bij bouwenKennisbank
- Wat kost het renoveren van een woning?Prijsgids
Reacties
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.