Valkenboskerk in Den Haag - 36 woningen die je van buiten niet ziet

De Valkenboskerk in Den Haag dateert uit 1929 en is getransformeerd tot een woongebouw met 36 woningen. Het bijzondere is de ontwerpkeuze: de woningen zijn zo gesitueerd dat ze aan de buitenzijde vrijwel niet te zien zijn.

Bij de meeste kerktransformaties gebeurt het omgekeerde. Er komen nieuwe raamopeningen, dakkapellen of balkons, en het gebouw krijgt van buiten zichtbaar een woonfunctie. Dat is bouwkundig eenvoudiger en het levert betere woningen op — meer daglicht, meer buitenruimte, vrijere plattegronden.

De prijs van de terughoudende variant betaal je binnen. Daglicht is bij dit type transformatie de schaarse factor, en de vensters zitten waar de kerk ze had. Dat levert woningen op met een bijzondere ruimtelijkheid en met lichtcondities die je vooraf goed moet beoordelen.

Waarom dit voor jou relevant is. Overweeg je zo'n woning, ga dan kijken op een grijze dag in de winter en niet op een zonnige middag in juni. Daglicht is het enige aspect van een woning dat je niet achteraf kunt aanpassen, en bij een gebouw waar de gevel beschermd is, kan het ook later niet.

Vraag daarnaast naar de daglichtberekening die bij de vergunning hoort. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt eisen aan daglicht in een verblijfsruimte, en bij transformatie wordt daar soms met de verbouwvoorschriften gerekend in plaats van met de nieuwbouweis. Dat is toegestaan en het betekent wel dat de uitkomst lager kan liggen dan je bij nieuwbouw zou krijgen.

Voor architecten en adviseurs is dit een referentie voor de meest restrictieve variant van kerktransformatie — bruikbaar juist bij gebouwen waar de monumentencommissie geen enkele gevelwijziging toestaat.