Een brandcompartiment houdt een brand een aantal minuten binnen. Bij een woning is dat compartiment de woning zelf: de scheiding met de buren en met het trappenhuis moet die tijd standhouden — wanden, vloeren, deuren én de doorvoeren daarin. Bij een rijwoning loopt de scheiding van fundering tot in het dakvlak, en dat is precies waarom een dakkapel of een isolatiepakket in de kap aandacht vraagt. De zwakke plek is bijna altijd een doorvoer: een leiding of kabel door een scheiding maakt een gat dat met een brandwerende afdichting moet worden gesloten. Binnen de woning geldt meestal geen eis, en daar doet één ding het werk: een dichte binnendeur.
Waar gaat het over?
Een gebouw is opgedeeld in compartimenten die de brand een tijd tegenhouden. Bij een woning is dat compartiment doorgaans de woning zelf: de scheiding met de buren en met het trappenhuis moet een brand een aantal minuten binnenhouden.
Binnen de woning is er meestal geen compartimentering, en daar doet één ding het werk: een dichte binnendeur. Dit artikel gaat over hoe compartimentering werkt, wat er in een woning van geldt, en welke ingrepen die scheiding onbedoeld doorbreken.
Hoe ontstaat het?
Een brandcompartiment is een deel van een gebouw waarbinnen een brand een bepaalde tijd blijft. De scheidingen moeten die tijd standhouden: wanden, vloeren, deuren en de doorvoeren daarin.
De prestatie wordt uitgedrukt in minuten weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag. Branddoorslag gaat door de constructie heen; brandoverslag gaat er buitenom, bijvoorbeeld via een gevel of een dakvlak.
Bij een rijwoning loopt de scheiding met de buren van fundering tot in het dakvlak. Dat is de reden dat werk in de kap bij een geschakelde woning aandacht vraagt: een dakkapel of een isolatiepakket mag die scheiding niet onderbreken.
Bij een appartement is de woning het compartiment en is de scheiding met het trappenhuis bepalend voor de vluchtroute.
De zwakke plekken zijn de doorvoeren. Een leiding, een kanaal of een kabel die door een scheiding gaat, maakt een gat; dat moet met een brandwerende afdichting worden gesloten die dezelfde weerstand levert.
Binnen de woning zit doorgaans geen eis, en daar telt gedrag: een dichte deur houdt rook en vuur minuten tegen, en die minuten zijn de hele marge om te vluchten.
Hoe herken je het?
Kijk waar de scheidingen lopen. Bij een rijwoning is dat de woningscheidende bouwmuur; bij een appartement de wanden en vloeren rondom je woning en de deur naar het trappenhuis.
Kijk of die scheidingen intact zijn. Doorvoeren voor leidingen, kabels en kanalen zijn de plekken waar het misgaat.
Kijk op zolder of de scheidingsmuur doorloopt tot tegen het dakbeschot. Bij oudere rijwoningen is die soms nooit afgemaakt of bij een verbouwing doorbroken.
Kijk naar de deur naar het trappenhuis in een appartementengebouw. Die hoort zelfsluitend te zijn en moet dicht kunnen.
Kijk naar de meterkast. Die is in veel woningen brandwerend uitgevoerd, en de doorvoeren daarin horen dicht te zitten.
Kijk of er bij een verbouwing gaten zijn gemaakt die niet zijn hersteld. Dat is het meest voorkomende gebrek en het is onzichtbaar zodra er is afgewerkt.
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf doen: op zolder kijken of de scheidingsmuur doorloopt.
Zelf doen: de doorvoeren in de meterkast en in scheidingswanden inventariseren.
Zelf doen: slaapkamerdeuren 's nachts sluiten en dat met het hele huishouden afspreken.
Zelf doen: rookmelders plaatsen en testen.
Zelf doen: vragen om herstel van doorvoeren die tijdens een verbouwing zijn gemaakt.
Niet zelf doen: brandwerende afdichtingen aanbrengen in een scheiding waar een prestatie moet worden aangetoond.
Niet zelf doen: beoordelen of een constructie aan de eis voldoet.
Wat je nooit moet doen: een gat in een woningscheidende wand of vloer maken en dichtzetten met gewoon materiaal. Dat is precies het punt waarop een brand doorslaat.
Regels en regelgeving
Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt eisen aan brandcompartimentering, aan de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag, en aan vluchtroutes. Voor bestaande bouw gelden lagere waarden dan voor nieuwbouw.
Bij verbouw geldt het rechtens verkregen niveau: de brandveiligheid mag niet omlaag. Een doorvoer maken zonder brandwerende afdichting verlaagt dat niveau.
Bij geschakelde woningen loopt de woningscheidende constructie door tot in het dakvlak; dat is een eis en geen aanbeveling.
Voor brandwerende afdichtingen gelden producten met een prestatieverklaring voor brandwerendheid; gewone kit of purschuim voldoet niet.
De rookmelderplicht geldt sinds 1 juli 2022 voor alle woningen: een rookmelder op elke verdieping.
Bij een appartementengebouw kan een brandmeldinstallatie verplicht zijn; het beheer daarvan ligt bij de vereniging.
Bij een woning boven een bedrijfsruimte gelden aanvullende eisen aan de scheiding en aan de vluchtroute.
Wat betekent dit voor jou?
- woningeigenaar
- sluit slaapkamerdeuren 's nachts. Dat is de goedkoopste brandveiligheidsmaatregel die bestaat en zij levert minuten op.
- woningeigenaar
- Verbouwerherstel elke doorvoer die je maakt in een scheidingsconstructie, met een brandwerend product. Dat kost tientjes en het is achteraf niet meer te doen.
- koper
- vraag bij een rijwoning of de scheidingsmuur doorloopt tot in het dakvlak, en kijk zelf op zolder.
- vve
- VvE-liddoorvoeren in gemeenschappelijke scheidingen zijn een collectief punt. Bij oudere gebouwen is dat een terugkerend gebrek.
- huurder
- een deur naar een trappenhuis die niet meer sluit, meld je schriftelijk; dat is een vluchtroute.
- klusser
- gebruik geen purschuim als brandwerende afdichting. Het lijkt dicht en het smelt weg.
- beheerder
- Bij mutatie is dit het moment om de woningtoegangsdeur en de doorvoeren te controleren. Een bewoner ziet een dranger als hinder; u ziet hem als de scheiding die de buren beschermt.
Checklist
- Waar lopen de brandscheidingen van jouw woning?
- Loopt de woningscheidende muur door tot in het dakvlak?
- Zijn er doorvoeren in scheidingswanden en -vloeren?
- Zijn die afgedicht met een brandwerend product?
- Is de meterkast brandwerend uitgevoerd en dicht?
- Sluit de deur naar het trappenhuis en is hij zelfsluitend?
- Hangen er rookmelders op elke verdieping?
- Worden slaapkamerdeuren 's nachts gesloten?
- Zijn er bij eerdere verbouwingen gaten gemaakt die niet zijn hersteld?
- Bij een appartement: is er een brandmeldinstallatie en wordt die beheerd?
Veelgestelde vragen
Wat is een brandcompartiment?
Wat is het verschil tussen branddoorslag en brandoverslag?
Waarom moet ik op zolder kijken?
Wat is de goedkoopste maatregel?
Ik maak een doorvoer bij het verbouwen, wat nu?
Wat let ik op bij een appartement?
Ik koop een rijwoning, wat vraag ik?
Zie voor meer informatie
- Brandveiligheid in een appartementengebouwKennisbank
- Vluchtroutes en noodverlichtingKennisbank
- Leidingdoorvoeren luchtdicht afwerkenStappenplan
- Rookmelders en de verplichtingKennisbank
- Woning boven een winkel of bedrijfsruimteWoningtype
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.