Het label is gebaseerd op wat de opnemer kan aantónen, niet op wat er werkelijk zit. Voor elk onderdeel geldt: aantoonbaar of forfaitair. Kan hij het zien of kun je het bewijzen met een factuur, een foto van tijdens de uitvoering of een certificaat, dan telt de werkelijke waarde; kan dat niet, dan pakt de methode de standaardwaarde bij het bouwjaar, en die is meestal ongunstig. Spouwisolatie uit 2012 zonder bewaarde factuur telt mee alsof de spouw leeg is — dat kan een hele labelstap schelen. Dat verklaart ook het verschil met de buren: niet de woning verschilt, maar de bewijsvoering. Jaag geen labelstap na als doel; kies de maatregel met de meeste besparing per euro.
Waar gaat het over?
Over het label dat op je woning zit, hoe dat wordt berekend, en waarom twee identieke huizen in dezelfde straat een verschillend label kunnen hebben.
Sinds 1 januari 2021 wordt het label berekend met de NTA 8800. Dat is een rekenmethode die de energieprestatie uitdrukt in kilowattuur per vierkante meter per jaar, en die de oude methode met een dimensieloze index heeft vervangen. Labels lopen van A++++ tot en met G en zijn tien jaar geldig.
Het label is gebaseerd op wat de opnemer kan aantonen, niet op wat er werkelijk zit. Isolatie zonder bewijs telt mee met een aanname die bij het bouwjaar hoort, en die aanname is meestal ongunstig. Dat verklaart het verschil met de buren: niet de woning verschilt, maar de bewijsvoering.
En het label zegt iets over de woning, niet over jouw rekening. Twee huishoudens in hetzelfde huis met hetzelfde label kunnen honderden euro's per jaar uit elkaar liggen. Het label is een vergelijkingsmaat, geen voorspelling.
Hoe ontstaat het?
Een energieadviseur komt langs, neemt de woning op en voert de gegevens in in gecertificeerde software. Hij kijkt naar de schil — vloer, gevel, dak, glas en kierdichting — naar de installaties voor verwarming, warm water en ventilatie, en naar eventuele opwekking met zonnepanelen.
Voor elk onderdeel geldt: aantoonbaar of forfaitair. Kan hij het zien of kun je het bewijzen met een factuur, een foto van tijdens de uitvoering of een productcertificaat, dan wordt de werkelijke waarde gebruikt. Kan dat niet, dan pakt de methode de standaardwaarde die bij het bouwjaar hoort.
Daar zit de winst die de meeste mensen laten liggen. Spouwisolatie die je in 2012 hebt laten aanbrengen zonder de factuur te bewaren, telt bij de opname mee alsof de spouw leeg is. Dat kan een hele labelstap schelen.
De uitkomst is een getal in kilowattuur per vierkante meter per jaar, dat via een schaal wordt vertaald naar een letter. Bij nieuwbouw heet diezelfde systematiek BENG, met drie eisen: de energiebehoefte, het primair fossiel energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie. Daar hoort ook de TOjuli-eis bij, tegen oververhitting in de zomer.
Hoe herken je het?
Aan drie dingen die bepalen wat een nieuwe opname zou opleveren.
Is er al een label, en wanneer is het afgegeven? Een label van vóór 2021 is met de oude methode berekend. Het blijft geldig tot de vervaldatum, maar het is niet vergelijkbaar met een nieuw label. Labels zijn openbaar op te zoeken via EP-online.
Wat is er sinds de opname aan de woning gedaan? Isolatie, glas, een nieuwe ketel of warmtepomp, zonnepanelen: allemaal van invloed. Een label dat dateert van vóór jouw ingrepen, onderschat de woning.
Welk bewijs heb ik? Facturen, offertes met materiaalspecificatie, productcertificaten en foto's van tijdens de uitvoering. Foto's waarop je ziet hoeveel isolatie er ligt en van welk type, zijn goud waard — en ze zijn alleen te maken op het moment dat de constructie open ligt.
Bekijk ook het maatwerkadvies als je dat hebt: dat gaat verder dan het label en noemt maatregelen met een indicatie van kosten en besparing.
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf. Je huidige label opzoeken en de datum controleren. Al je bewijsmateriaal verzamelen en klaarleggen voor de opnemer. Foto's maken van isolatie op het moment dat een constructie open ligt — dat is de enige kans. Na afloop het opnameformulier opvragen en nalopen of alles wat je hebt aangeleverd is meegenomen.
Niet zelf. Het label berekenen of registreren; dat mag alleen een gecertificeerde adviseur. En een labelstap najagen als doel op zichzelf: kies de maatregel die de meeste energie bespaart per geïnvesteerde euro, en laat de letter het gevolg zijn in plaats van het doel.
Regels en regelgeving
Een geldig energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van een woning. Ontbreekt het, dan kan de Inspectie Leefomgeving en Transport een boete opleggen.
Het label wordt sinds 1 januari 2021 bepaald met de NTA 8800 en is tien jaar geldig. Alleen een gecertificeerde energieadviseur mag het registreren.
Voor nieuwbouw gelden de BENG-eisen en de TOjuli-eis tegen oververhitting.
Voor de huursector werkt het label door in het woningwaarderingsstelsel: het aantal punten hangt mede af van het label, en dat bepaalt de maximale huurprijs. Voor huurwoningen in het gereguleerde segment gelden bovendien afspraken over het uitfaseren van de slechtste labels.
Voor VvE's en verduurzamingssubsidies is het label of een maatwerkadvies vaak een voorwaarde bij een aanvraag.
Het label is een momentopname met een aanname-component: het is geen keuring en geen garantie voor je verbruik.
Wat betekent dit voor jou?
- woningeigenaar
- Verzamel je bewijs vóór de opname en leg het klaar: facturen, certificaten, foto's. Een uur voorbereiding kan een labelstap schelen, en dat werkt door in je woningwaarde en in je subsidiemogelijkheden.
- woningeigenaar
- VerkoperRegel het label op tijd; bij de overdracht moet het er zijn. Een label dat je aanvraagt met het bewijs erbij, is meestal beter dan wat de standaardaannames opleveren.
- koper
- Lees het label als een indicatie en niet als een keuring. Vraag naar het opnameformulier: daarin zie je welke onderdelen forfaitair zijn ingevuld, en dat vertelt waar de onzekerheid zit.
- huurder
- Het label bepaalt mede het aantal woningwaarderingspunten en dus de maximale huur. Klopt het label niet met de woning, dan is dat een reële vraag aan je verhuurder en eventueel aan de Huurcommissie.
- vve
- VvE-lidBij een complex is het label per appartement, maar de maatregelen zijn collectief. Een DMJOP koppelt die twee.
- zelfbouwer
- Bij nieuwbouw is het BENG en niet het label dat leidend is bij de vergunning. Neem de TOjuli-eis serieus; oververhitting is de klacht die na oplevering het vaakst terugkomt.
Checklist
- Heb ik een geldig label, en van welke datum is het?
- Is het berekend met de NTA 8800, dus van na 1 januari 2021?
- Wat is er sinds die opname aan de woning veranderd?
- Heb ik facturen van isolatie, glas en installaties?
- Heb ik foto's van isolatie van tijdens de uitvoering?
- Zijn er productcertificaten van het toegepaste materiaal?
- Welke onderdelen zijn forfaitair ingevuld op het opnameformulier?
- Wil ik alleen een label, of ook een maatwerkadvies?
- Is er een subsidie waarvoor het label of het advies een voorwaarde is?
- Bij verkoop of verhuur: is het label op tijd geregeld?
Veelgestelde vragen
Onze woning heeft energielabel E, waar begin ik?
Zie voor meer informatie
- Duurzaamheid, energie en klimaatDossier
- IsolatieBegrip
- Hitte tegengaan: wat werkt en wat nietKennisbank
- Verbetercheck isolatieVerbetercheck
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.