Je woning is waarschijnlijk klaar voor een lagere aanvoertemperatuur

Een warmtepomp levert warmte op lage temperatuur. Waar een cv-ketel water van zeventig tot tachtig graden naar de radiatoren stuurt, werkt een warmtepomp efficiënt tussen ongeveer vijfendertig en vijfenvijftig graden. Hoe lager die temperatuur kan, hoe hoger het rendement en hoe lager de rekening. De hele geschiktheidsvraag komt daarmee neer op één ding: kan jouw woning warm blijven op een lagere aanvoertemperatuur?

Dat kun je zelf uitproberen, want een cv-ketel kan die lagere temperatuur ook leveren. In het instellingenmenu van vrijwel elke ketel staat de maximale aanvoertemperatuur voor verwarming, vaak aangeduid als CV-temperatuur of aanvoertemperatuur. Zet die op zestig graden, en kijk een week hoe het gaat. Doe dat bij voorkeur in een koude periode, want dat is de situatie die telt.

Waar je op let: wordt elke ruimte warm genoeg, en hoe lang duurt het opwarmen 's ochtends? Lukt het bij zestig, zet dan de week erna op vijfenvijftig, en zo verder omlaag zolang het comfort houdt. De laagste temperatuur waarbij je woning het op een koude dag nog redt, is het antwoord op de geschiktheidsvraag.

Het aardige is dat de proef ook meteen iets oplevert als je helemaal geen warmtepomp overweegt. Een hr-ketel haalt zijn hoge rendement uit het condenseren van waterdamp in de rookgassen, en dat lukt alleen als het retourwater koel genoeg is. Bij een aanvoer van tachtig graden condenseert de ketel nauwelijks; bij zestig graden of lager wel. De proef verlaagt daarmee direct je gasverbruik, ook zonder verdere investering.

Nu wat je doet als het niet lukt. Blijft één ruimte koud terwijl de rest goed gaat, dan is dat waarschijnlijk geen isolatieprobleem maar een verdelingsprobleem: die radiator krijgt te weinig doorstroming. Waterzijdig inregelen lost dat op, en dat is een halve dag werk. Blijft de hele woning achter, dan is er meer warmteafgifte nodig, en dan zijn er drie routes: grotere radiatoren, radiatoren met een ventilator, of vloerverwarming in de ruimten waar dat kan.

Blijft het ook daarna niet lukken, dan zegt de proef iets waardevols: de woning verliest te veel warmte, en de eerstvolgende investering hoort dus in de schil te zitten en niet in de installatie. Dat is precies de conclusie die je wilt hebben vóórdat je een offerte voor een warmtepomp aanvraagt, en niet erna.

Een paar praktische aantekeningen. Verander alleen de aanvoertemperatuur voor verwarming en niet die voor warm tapwater; die laatste hoort hoog te blijven in verband met legionella. Heeft de ketel een weersafhankelijke regeling met buitenvoeler, dan stel je niet de vaste temperatuur in maar de stooklijn, en dan verlaag je die stapsgewijs. En houd rekening met een gewenningsperiode: bij een lagere aanvoertemperatuur wordt de woning trager warm, wat betekent dat een sterke nachtverlaging niet meer werkt.

Dat laatste is meteen de belangrijkste gedragsaanpassing. Lage temperatuur werkt het best met een constante instelling: de woning blijft op temperatuur in plaats van elke dag te worden opgestookt. Wie de proef doet met een nachtverlaging van vier graden erin, concludeert ten onrechte dat zijn woning ongeschikt is, terwijl hij alleen te weinig opstookvermogen had voor die sprong.

Noteer wat je doet en wat je meet. Een week per stap, de buitentemperatuur erbij, en per ruimte of het comfort houdt. Na een maand heb je een onderbouwd antwoord waar geen adviseur omheen kan, en dat is een sterkere uitgangspositie dan welke offerte ook.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: een weekschema van de proef, met per stap de aanvoertemperatuur, de buitentemperatuur en het comfort per ruimte.

Aanvullend beeld: het instellingenmenu van een ketel met de aanvoertemperatuur voor verwarming, los van die voor tapwater.

Het rendement van een hr-ketel bij tachtig en bij zestig graden aanvoer.

De drie routes bij te weinig afgifte: grotere radiatoren, radiatoren met ventilator, en vloerverwarming.

Veelgestelde vragen

Wat is de kernvraag? Of je woning warm blijft op een lagere aanvoertemperatuur.

Hoe test ik dat? Zet de aanvoertemperatuur van de ketel op zestig graden en kijk een week hoe het gaat, bij voorkeur in een koude periode.

Waar let ik op? Of elke ruimte warm genoeg wordt, en hoe lang het opwarmen in de ochtend duurt.

Wat levert de proef op zonder warmtepomp? Een hr-ketel condenseert pas goed bij lagere temperatuur, dus je gasverbruik daalt direct.

Wat als één ruimte achterblijft? Dan is het een verdelingsprobleem en geen isolatieprobleem; waterzijdig inregelen lost dat op.

Wat als de hele woning achterblijft? Dan hoort de eerstvolgende investering in de schil te zitten en niet in de installatie.

Mag ik ook de tapwatertemperatuur verlagen? Nee, die hoort hoog te blijven in verband met legionella.