Tien tips om een huis koel te houden zonder airco

Een huis dat in de zomer koel blijft, doet dat door de warmte buiten te houden en de nacht binnen te laten. Tien tips uit de bouwfysica en het ontwerp, voor wie bouwt en voor wie een bestaand huis koeler wil.

1. Houd de zon van het glas. Buitenzonwering, een luifel, een overstek of een boom houdt de warmte buiten voordat ze binnen is; een gordijn of een rolgordijn binnen laat de warmte al door het glas komen. Op het zuiden werkt een overstek, op oost en west alleen een scherm dat je dichtdoet.

2. Oriënteer de grote ramen op het zuiden en houd ze op oost en west klein. De laagstaande ochtend- en avondzon komt onder elke luifel door; een slaapkamer met een groot westraam is in augustus niet te koelen.

3. Ventileer in de nacht, niet overdag. Zet de ramen open als het buiten koeler is dan binnen, aan twee kanten van het huis, laag aan de koele kant en hoog aan de warme kant, zodat de lucht doorstroomt. Overdag alles dicht en de zonwering neer.

4. Gebruik de massa. Betonvloeren, stenen wanden en een dekvloer nemen 's nachts de koelte op en geven die overdag terug; een huis van licht materiaal warmt sneller op en koelt sneller af. Bedek massa niet met tapijt en verlaagde plafonds als je ze wilt laten werken.

5. Isoleer het dak eerst. De zon staat in de zomer op het dak, en een ongeïsoleerd dak maakt van de zolder een oven die de rest van het huis opwarmt. Een lichte dakbedekking of een groendak houdt de temperatuur van het dakvlak tientallen graden lager.

6. Zorg voor een uitlaat bovenin. Warme lucht stijgt; een dakraam, een bovenlicht of een rooster bovenin het trappenhuis dat je 's nachts openzet, trekt de warme lucht eruit en de koele lucht van beneden erin.

7. Plant groen aan de zonkant. Een loofboom aan het zuidwesten geeft schaduw in de zomer en laat de zon door in de winter; een groene gevel of een pergola met klimplanten koelt de gevel en de lucht ervoor door verdamping. Een betegelde tuin doet het omgekeerde.

8. Beperk de warmte die je zelf maakt. Koken, drogen, een oven, oude lampen en apparaten die aan staan, leveren samen honderden watt; kook in de zomer buiten of 's avonds en zet apparaten uit die je niet gebruikt.

9. Een plafondventilator koelt zonder te koelen. Lucht die beweegt, voelt drie graden koeler; een ventilator gebruikt een fractie van een airco. Het werkt alleen op mensen, niet op de ruimte.

10. Als het dan toch een koelmachine wordt, koel dan met de warmtepomp die je toch hebt via de vloerverwarming, of kies een airco die ook verwarmt. En zet hem op een matige temperatuur; elke graad lager kost meer stroom en meer condens.

De fout eronder: eerst een airco kopen en dan pas de zonwering. De airco bestrijdt wat de zonwering had voorkomen, en betaalt daar elk jaar voor.