Naar de inhoud

Bèta: aanmelden en abonneren kan nog niet.

Kennisbank

Tijdsafhankelijke nettarieven: stroom verbruiken buiten de piek

Onderwerp Energie

Bijgewerkt 21 november 2026 · 13 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026

Reageren

Wat je voor het stroomnet betaalt, is nu een vast bedrag per jaar dat alleen afhangt van hoe zwaar je aansluiting is. De Autoriteit Consument & Markt (ACM), de toezichthouder op de energiemarkt, wil dat per 1 januari 2029 veranderen voor alle huishoudens en kleine bedrijven met een aansluiting tot en met 3x80A.

Ongeveer een derde blijft vast. De rest ga je betalen per kilowattuur die je van het net haalt, met een hoger tarief in drukke uren en een lager in rustige, en andere tijdsblokken in de zomer dan in de winter.

Het is nog een plan. Het ontwerpbesluit is van 8 oktober 2026 en het definitieve besluit verwacht de ACM begin 2027. De tarieven zelf liggen nog niet vast.

Volgens de ACM gaat ruim de helft van de huishoudens minder betalen. Wie veel stroom gebruikt, en dat vooral op winteravonden, gaat meer betalen.

Voorbereiden kost weinig: een tijdschakelaar of slimme stekker kost € 20 tot € 80, en een laadpaal die buiten de piek laadt, heb je vaak al.

Huissleutels op een set elektrotechnische installatietekeningen
Beeld: Envato Elements

Waar gaat het over?

Je stroomrekening bestaat uit drie delen. De stroom zelf betaal je aan je leverancier. Daarbovenop komen belastingen. En dan zijn er de netkosten: het geld waarmee de netbeheerder het net onderhoudt en uitbreidt. Die netkosten zijn volgens de ACM ongeveer een derde van de stroomrekening van een huishouden. Je betaalt ze via je leverancier, die ze namens de netbeheerder int.

Voor dat derde deel maakt het nu niet uit hoeveel stroom je gebruikt of wanneer. Een huishouden in een klein appartement betaalt hetzelfde als een vrijstaand huis met warmtepomp en twee elektrische auto's, als ze dezelfde aansluiting hebben. Dat gaat veranderen.

Het gaat hier alleen over die netkosten. Een dynamisch energiecontract, waarbij de leveringsprijs per uur verandert, is iets anders: dat sluit je zelf af bij je leverancier. De twee kunnen na 2029 naast elkaar bestaan, en dan tellen ze allebei mee in de keuze wanneer je de wasmachine aanzet.

Hoe ontstaat het?

Het net is niet de hele dag even druk. De zwaarste belasting valt aan het eind van de middag en het begin van de avond, en het sterkst op winteravonden. Mensen komen thuis, koken, de warmtepomp draait hard om het huis op temperatuur te houden en de auto gaat aan de lader. Op die momenten bepaalt de straat hoe dik de kabels moeten zijn. 's Nachts en midden op de dag is er ruimte over.

Het net moet de komende jaren fors worden uitgebreid, en die kosten komen via de nettarieven bij de gebruikers terecht. De ACM noemt voor 2027 al een stijging. Als een deel van het gebruik van de piek naar rustigere uren schuift, is minder uitbreiding nodig. De ACM verwacht dat de nieuwe tarieven de piek van huishoudens met ongeveer tien procent verlagen, en dat daardoor zo'n 700.000 woningen extra kunnen worden aangesloten zonder dat het net eerst groter moet.

Het voorstel ziet er zo uit. Ongeveer een derde van het nettarief blijft een vast bedrag per aansluiting, en dat deel blijft afhangen van hoe zwaar je aansluiting is. Ongeveer twee derde wordt een bedrag per kilowattuur die je van het net afneemt. Dat bedrag verschilt per tijdsblok: laag, normaal of hoog. De blokken liggen in de zomer, van april tot oktober, anders dan in de winter, van oktober tot april, omdat de drukte op het net door het jaar heen verschuift.

Twee dingen tellen dus: hoeveel stroom je van het net haalt, en wanneer. Een klein verbruik geeft een lagere netrekening, en wie zijn verbruik naar rustige uren schuift, bespaart daar nog op. Veel verbruik in de avondpiek maakt de rekening hoger.

Een paar dingen liggen nog open. De precieze uren van de tijdsblokken en de hoogte van de tarieven liggen nog niet vast. En de uitleg van de ACM zegt niet hoe het werkt bij een woning zonder slimme meter, of hoe teruggeleverde zonnestroom wordt behandeld. Dat komt terug in het definitieve besluit.

Hoe herken je het?

Of je erop vooruit of achteruit gaat, kun je nu al grof inschatten.

Kijk op je jaarafrekening hoeveel stroom je per jaar van het net haalt. Bij een klein verbruik, zoals in een appartement zonder warmtepomp en auto, ligt het voor de hand dat je minder gaat betalen. De ACM rekent in haar voorbeelden een gemiddeld appartement een lagere netrekening voor.

Kijk in de app van je slimme meter of je leverancier wanneer je stroom gebruikt. Zie je op winteravonden een duidelijke bult, dan is dat het gebruik dat duurder wordt. Een warmtepomp die in de vroege avond vol draait, een auto die direct na thuiskomst op vol vermogen laadt en een droger die na het eten aangaat, vallen allemaal in die bult.

Tel je grote verbruikers. Een vrijstaande woning met veel elektrische apparatuur gaat volgens de berekening van de ACM meer betalen, ook als het huishouden zijn verbruik zoveel mogelijk aanpast. Het verschil wordt kleiner naarmate je meer kunt verschuiven, maar het verdwijnt niet.

Weet welke apparaten weinig uitmaken. Verlichting, televisie en kleine apparaten tellen nauwelijks. Ook koken op inductie duurt meestal maar kort, waardoor het effect op de jaarrekening beperkt blijft, zegt de ACM. Het gaat om de apparaten die lang en zwaar draaien: de warmtepomp, de laadpaal, de droger, een elektrische boiler.

Heb je zonnepanelen, kijk dan ook naar wat je zelf gebruikt. Stroom die je direct uit je eigen panelen haalt, neem je niet van het net af.

Wat kost het?

De nieuwe nettarieven zelf staan niet in deze tabel. De ACM heeft indicatieve bedragen gepubliceerd, maar die zijn gebaseerd op de kosten van 2026 en zijn nog niet definitief. Wie nu al een rekensom maakt, rekent met getallen die nog gaan veranderen.

Wat wel vaststaat: het grootste deel van wat je kunt besparen, kost niets. Een wasmachine met uitgestelde start of een laadpaal die 's nachts laadt, verschuift het verbruik zonder dat er iets bij hoeft.

PostEenheidBandbreedteWat is inbegrepen
Tijdschakelaar of slimme stekkerper stuk€ 20 - € 80Voor een boiler, droger of ander apparaat zonder eigen planning
Lastbalancering op de laadpaal, plaatsen en instellenper woning€ 200 - € 600Stroomtangen om de hoofdaansluiting, instellen, proefladen
Energiesturing en meting in de meterkastper woning€ 150 - € 600Meetklemmen of P1-koppeling, regelaar, instellen van de sturing
Energiemanagementsysteem met sturing op prijzenper systeem€ 100 - € 400Koppeling met een dynamisch contract, weersvoorspelling, open protocol
Thuisbatterij van 5 kWh, geplaatstper systeem€ 3.500 - € 6.000Accu, omvormer, sturing, groep, montage
Aansluiting laten verlagenper aansluiting€ 100 - € 400Aanvraag en omzetting bij de netbeheerder

Alternatieven en wat die kosten

Het verlagen van de aansluiting staat erbij omdat het vaste derde deel blijft afhangen van de zwaarte van je aansluiting. Wie voor een werkplaats of een oude elektrische boiler is verzwaard en die capaciteit niet meer gebruikt, betaalt daar nu en na 2029 voor.

AlternatiefBandbreedteWanneer het beter pastWanneer niet
Niets doen tot 2029€ 0Bij een klein verbruik zonder warmtepomp of elektrische autoBij een warmtepomp en een laadpaal; dan loont het om de gewoonte nu al op te bouwen
Zelf verschuiven: uitgestelde start van wasmachine, vaatwasser en droger€ 0Altijd als eerste stapAls niemand de apparaten 's ochtends of 's nachts kan laten draaien
Laadpaal op tijd of op vermogen instellen€ 0Bij een laadpaal met een eigen planning, en een auto die 's nachts thuis staatAls de auto overdag weg is en 's avonds vol moet zijn
Tijdschakelaar of slimme stekker€ 20 - € 80 per stukBij een boiler of apparaat zonder eigen planningBij een warmtepomp of laadpaal; die stuur je via hun eigen regeling
Energiemanagementsysteem met sturing op prijzen€ 100 - € 400Bij twee of meer grote verbruikers die je kunt aansturenBij een huishouden met alleen gewone apparaten
Thuisbatterij€ 3.500 - € 6.000 voor 5 kWhAls je na verschuiven nog veel teruglevert en een veilige plek hebtAls de nettarieven de enige reden zijn; de ACM zegt zelf dat het per situatie verschilt
Aansluiting verlagen€ 100 - € 400Als je ooit bent verzwaard voor iets dat er niet meer isAls je binnenkort een warmtepomp of laadpaal wilt

Wat kun je zelf doen, en wat niet?

Zelf doen: in de app van je slimme meter of je leverancier een paar weken bekijken wanneer je stroom gebruikt, en welke apparaten de avondbult maken.

Zelf doen: wasmachine, vaatwasser en droger op uitgestelde start zetten, 's nachts of midden op de dag als je zonnepanelen hebt.

Zelf doen: in de app van de laadpaal instellen dat hij buiten de avond laadt. Een auto die 's nachts aan de lader hangt, is 's ochtends ook vol.

Zelf doen: bij een warmtepomp met buffervat de warmwaterbereiding op een rustig moment zetten, en de nachtverlaging beperken tot een of twee graden, zodat hij 's ochtends niet hard hoeft in te halen.

Zelf doen: nagaan of je aansluiting nog bij je verbruik past, en zo niet, een verlaging aanvragen bij de netbeheerder.

Niet zelf doen: een regelaar, meetklemmen of een extra groep in de meterkast plaatsen. Dat is werk voor een installateur.

Wat je vooral niet doet: nu een thuisbatterij kopen met de nettarieven van 2029 als reden. De uren en bedragen liggen nog niet vast, en de ACM zegt zelf dat het per situatie verschilt of een batterij loont.

Regels en regelgeving

De nettarieven staan in de Tarievencode elektriciteit, en die stelt de Autoriteit Consument & Markt vast. Netbeheer Nederland heeft de ACM voorgesteld die code te wijzigen; de ACM publiceerde dat voorstel op 13 mei 2026.

Op 8 oktober 2026 publiceerde de ACM het ontwerpbesluit: volume- en tijdsafhankelijke transporttarieven voor huishoudens en bedrijven met een aansluiting tot en met 3x80A. Belanghebbenden konden zes weken reageren. De ACM wil begin 2027 een definitief besluit nemen, zodat de tarieven per 1 januari 2029 ingaan. Tot dat besluit er is, is dit een voornemen en geen regel.

Voor grote aansluitingen op de regionale netten werkt de ACM aan tijdsafhankelijke tarieven per 2028. Op een pagina van de Rijksoverheid staat dat jaar ook voor huishoudens; volgens de ACM zelf is het voor huishoudens 2029.

Na het definitieve besluit informeren de leveranciers en netbeheerders hun klanten. Heb je nu al vragen over het voorstel, dan kun je terecht bij ConsuWijzer, het consumentenloket van de ACM.

Los van deze tarieven blijft de regel voor de installatie in huis gelden. Een tijdschakelaar in een stopcontact plaats je zelf. Een regelaar of meetklemmen in de meterkast horen bij de elektrische installatie, en die moet voldoen aan NEN 1010 (artikel 3.106 Besluit bouwwerken leefomgeving).

Waar deze uitleg op rust

Wat betekent dit voor jou?

woningeigenaar
met een warmtepomp of laadpaal ga je de verandering merken. Wen er nu al aan om grote verbruikers buiten de avondpiek te laten draaien; dan verandert er in 2029 weinig voor je. Koop geen dure apparatuur alleen voor dit tarief voordat de uren en bedragen vastliggen.
huurder
de netkosten betaal je via je eigen energiecontract, dus de verandering raakt jou rechtstreeks. In een huurwoning met weinig zware apparaten is de kans groot dat je minder gaat betalen. Heeft de verhuurder een warmtepomp geplaatst, vraag dan hoe je die op een slimme tijd laat werken.
koper
kijk bij een woning met warmtepomp, laadpaal en zonnepanelen naar het verbruik over de afgelopen jaren en de zwaarte van de aansluiting. Het energielabel zegt daar weinig over. Een huis met een hoog verbruik in de avond wordt na 2029 duurder in gebruik.
vve
VvE-lidde aansluiting voor de algemene ruimten valt meestal ook onder de kleine aansluitingen. Een lift, pompen en verlichting draaien als ze nodig zijn, maar laadpunten in de garage kun je sturen. Neem dat mee in het laadplan.
zelfbouwer
kies bij nieuwbouw een warmtepomp met een buffervat en een laadpaal die op tijd en vermogen kan worden gestuurd. Een goed geïsoleerde woning kan vóór de piek wat extra worden verwarmd en daarna een paar uur zonder.
klusser
een tijdschakelaar plaatsen, de uitgestelde start instellen en de laadpaal programmeren doe je zelf. Werk in de meterkast laat je aan een installateur.

Checklist

  • 1. Hoeveel stroom haal ik per jaar van het net?
  • 2. Op welke uren gebruik ik het meest, en zit daar een duidelijke avondbult in?
  • 3. Welke grote verbruikers heb ik: warmtepomp, laadpaal, droger, elektrische boiler?
  • 4. Kunnen die apparaten op een ingestelde tijd of op een signaal draaien?
  • 5. Heb ik de uitgestelde start en de laadplanning al ingesteld?
  • 6. Past de zwaarte van mijn aansluiting nog bij wat ik gebruik?
  • 7. Gebruik ik mijn zonnestroom zoveel mogelijk zelf?
  • 8. Weet ik het verschil tussen een dynamisch leveringscontract en de nettarieven?
  • 9. Volg ik het definitieve besluit van de ACM, begin 2027?
  • 10. Wacht ik met dure apparatuur tot de tijdsblokken en tarieven vastliggen?

Veelgestelde vragen

Wat zijn tijdsafhankelijke nettarieven?

Een manier van betalen voor het stroomnet waarbij een deel van de kosten afhangt van hoeveel stroom je afneemt en op welk moment. Gebruik in drukke uren wordt duurder, gebruik in rustige uren goedkoper. Ongeveer een derde van het nettarief blijft een vast bedrag.

Wanneer gaan de nieuwe nettarieven in?

De ACM wil ze per 1 januari 2029 invoeren voor huishoudens en kleine bedrijven. Het ontwerpbesluit is van oktober 2026 en het definitieve besluit volgt naar verwachting begin 2027. Tot dan is het een voornemen.

Ga ik meer betalen voor het stroomnet?

Dat hangt af van hoeveel stroom je gebruikt en wanneer. De ACM verwacht dat ruim de helft van de huishoudens erop vooruitgaat. Huishoudens met veel elektrische apparatuur die vooral in de avondpiek draait, gaan meer betalen.

Is dit hetzelfde als een dynamisch energiecontract?

Nee. Bij een dynamisch contract verandert de prijs van de stroom zelf per uur, en dat kies je bij je leverancier. De tijdsafhankelijke nettarieven gaan over de netkosten en gelden straks voor iedereen met een kleine aansluiting.

Welke uren worden duurder?

De precieze tijdsblokken liggen nog niet vast. Het drukst is het aan het eind van de middag en het begin van de avond, vooral in de winter. De blokken verschillen tussen zomer en winter.

Moet ik voor de nieuwe tarieven een thuisbatterij nemen?

Niet om die reden alleen. De ACM zegt dat het per situatie verschilt of een batterij financieel aantrekkelijk is. Verschuif eerst wat je met instellingen kunt verschuiven; dat kost niets.

Helpen mijn zonnepanelen?

Ja, voor zover je de stroom direct zelf gebruikt. Die hoef je dan niet van het net te halen. Hoe teruggeleverde stroom in het nieuwe tarief meetelt, staat nog niet in de uitleg van de ACM.

Wat je nu kunt doen

  1. Hoeveel van je zonnestroom gebruik je zelf

    Vul je eigen maten in en zie waar je op uitkomt.

    Reken het uit
  2. Wat kost een thuisbatterij?

    Wat het ongeveer kost, van welke maand dat bedrag is en waar het vandaan komt.

  3. Verbetercheck zonnepanelen en eigen verbruik

    Zie wat er aan je woning te verbeteren valt.

Zie voor meer informatie

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.