Drie geldstromen lopen naast elkaar en mogen niet door elkaar worden gehaald. De exploitatie is wat het gebouw jaarlijks kost om te draaien: verzekering, beheer, energie voor de algemene ruimten, schoonmaak, lift- en ventilatiecontract, tuin. Het reservefonds is sparen voor later — de posten uit het meerjarenonderhoudsplan. En onvoorzien vangt op wat ertussendoor komt. Bij huur heet het doorbelaste deel servicekosten; bij een VvE zit het in de maandbijdrage naast de dotatie. De begroting is een schatting vooraf en de afrekening de werkelijkheid achteraf: het verschil daartussen is precies waar je naar kijkt. Een post die niet klopt hoort op de agenda, niet in een mail aan de beheerder.

Waar gaat het over?
Je krijgt als appartementseigenaar of als huurder een afrekening met een bedrag dat je niet kunt plaatsen. Waar bestaat dat uit, wat mag erin, en waar kun je zelf iets aan doen?
Dit artikel gaat over de exploitatiekosten van een gebouw: de kosten die elk jaar terugkomen omdat het gebouw draait. Dat is iets anders dan het onderhoud dat je uit het reservefonds betaalt, en dat verschil verklaart het grootste deel van de verwarring.
Hoe ontstaat het?
Een gebouw kent drie geldstromen die naast elkaar lopen en die niet door elkaar mogen worden gehaald.
De exploitatie is wat het gebouw elk jaar kost om te draaien: verzekering, beheer, energie voor de algemene ruimten, schoonmaak, liftcontract, ventilatiecontract, tuinonderhoud. Die kosten komen jaarlijks terug en worden jaarlijks begroot.
Het reservefonds is sparen voor later: schilderwerk, dak, gevel, liftmodernisering. Dat zijn de posten uit het meerjarenonderhoudsplan.
De post onvoorzien vangt op wat er tussendoor komt: een storing, een lekkage, glasschade.
Bij een huurder heet het geheel van doorbelaste exploitatiekosten servicekosten. Bij een VvE zit het in de maandelijkse bijdrage, naast de dotatie aan het reservefonds.
De begroting is een schatting vooraf, de afrekening is de werkelijkheid achteraf. Het verschil tussen die twee is precies waar je naar moet kijken.
Hoe herken je het?
Loop de afrekening na op vijf punten. Dat kost een half uur en het levert vrijwel altijd iets op.
Wat je nakijkt
Waar je op let
Begroot tegenover werkelijk
Een post die structureel dertig procent afwijkt, is verkeerd begroot of verkeerd geboekt
Bij een VvE naar breukdeel; bij huur naar oppervlak of aantal woningen. Staat die sleutel er ook echt bij
Energie voor algemene ruimten
Een van de snelst stijgende posten, en een waar je zelf iets aan kunt doen
Beheerkosten
Vast bedrag of per uur, en zit de vergadering erbij of komt die apart
Posten die er niet in horen
Groot onderhoud hoort in het reservefonds, niet in de exploitatie
Die laatste is de belangrijkste. Wordt planmatig onderhoud uit de exploitatie betaald, dan betaalt de huidige bewoner voor slijtage van jaren. Bij verkoop is dat een cadeau aan de koper; bij huur is het simpelweg niet toegestaan.
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf: de afrekening nalopen op de vijf punten uit hoofdstuk 3. Contracten opvragen en de looptijd controleren. En de energie voor de algemene ruimten aanpakken; verlichting op sensoren in gangen en trappenhuizen verdient zich vaak binnen twee jaar terug en vraagt geen ingewikkeld besluit.
Ook zelf: agenderen. Een post die niet klopt, hoort op de agenda van de vergadering en niet in een e-mail aan de beheerder.
Waar je stopt: de juridische route bij een geschil over servicekosten, en het opstellen of toetsen van een meerjarenonderhoudsplan. Dat laatste is werk voor een bouwkundig adviseur.
Regels en regelgeving
Voor een VvE geldt dat de vergadering de begroting vaststelt en de jaarrekening goedkeurt. De bijdrage volgt uit de begroting en wordt verdeeld naar breukdeel, tenzij de splitsingsakte iets anders bepaalt.
Voor een huurder geldt dat alleen kosten mogen worden doorbelast die daadwerkelijk zijn gemaakt en die als servicekosten mogen gelden. Onderhoud dat voor rekening van de verhuurder komt, hoort daar niet bij. Ben je het niet eens met de afrekening, dan is er een geschillenroute; dat is juridisch en daarvoor verwijzen wij door.
Voor beide geldt een termijn waarbinnen de afrekening moet worden verstrekt. Blijft die uit, vraag er dan schriftelijk om; zonder afrekening is er niets te controleren.
Wat betekent dit voor jou?
- vve
- Als appartementseigenaarLeg de begroting naast de jaarrekening en naast het meerjarenonderhoudsplan. Drie vragen: klopt de dotatie met het MJOP, zit er groot onderhoud in de exploitatie, en waar loopt de werkelijkheid weg van de begroting.
- vve
- Vraag de onderbouwing op van de twee grootste posten. Beheer en verzekering zijn allebei contracten die jaren doorlopen zonder dat iemand ze naast de markt legt.
- huurder
- Als huurderVraag de specificatie op, niet alleen het totaal. Je hebt recht op inzage in de onderliggende stukken van de kosten die je betaalt.
- koper
- Als koper van een appartementVraag de begroting, de laatste jaarrekening, de stand van het reservefonds en het MJOP op. Een lage maandbijdrage bij een leeg reservefonds en een complex met slechte conditiescores is geen voordeel maar uitgesteld werk.
Checklist
- Begroting en jaarrekening naast elkaar gelegd.
- Afwijkingen boven twintig procent per post gemarkeerd.
- Verdeelsleutel gecontroleerd tegen de splitsingsakte of het huurcontract.
- Nagegaan of er groot onderhoud in de exploitatie is geboekt.
- Dotatie vergeleken met het MJOP en met een half procent van de herbouwwaarde.
- Contracten voor beheer, verzekering en lift op looptijd gecontroleerd.
- Energie algemene ruimten bekeken op besparingsmogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Wat zijn exploitatiekosten?
Wat is het verschil met het reservefonds?
Waar begin ik met controleren?
Welke post is het grootst?
Heb ik als huurder recht op inzage?
Wat als de afrekening uitblijft?
Wat doe ik met een post die niet klopt?
Zie voor meer informatie
- Onderhoudsvormen en begroting: de drie budgetstromen van een VvE.Kennisbank
- Meerjarenonderhoudsplan: hoe een opname een maandbedrag wordt.Begrip
- Herbouwwaarde: de andere maat onder de minimale reservering.Begrip
- Conditiescore: waar de onderbouwing van het MJOP op rust.Begrip
- Blokverwarming kosten en bemetering: het vaste en het variabele deel van een warmteafrekening.Kennisbank
- VvE-bijdrage: de prijsgids met bandbreedtes per complextype.Begrip
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.