Wanden bijwerken en sauzen

Wanden bijwerken en sauzen is de klus die de meeste mensen zelf doen en waarvan het resultaat het sterkst uiteenloopt. Het verschil zit vrijwel nooit in de verf.

Dit artikel gaat over de ondergrond: hoe je die beoordeelt, hoe je gaten en scheuren aanpakt, wanneer een primer nodig is, en hoe je beoordeelt of het klaar is.

Muurverf hecht op de ondergrond en volgt hem. Zij vult niets op en zij verbergt niets; een oneffenheid van een millimeter is na twee lagen nog steeds een oneffenheid van een millimeter, en door het glansverschil valt hij daarna zelfs meer op.

Daarom bestaat de klus voor het grootste deel uit de ondergrond gelijkmaken. Gaten en scheuren vullen, de vulling vlak schuren, en het stof verwijderen.

Scheuren vragen aandacht naar hun soort. Een krimpscheur in stucwerk is een haarscheur die je uitkrabt, vult en meeschuurt. Een scheur die terugkomt, beweegt, en die vul je niet maar overbrug je met een weefsel of je laat de oorzaak onderzoeken.

De ondergrond bepaalt of er een primer nodig is. Kaal stucwerk en gips zuigen sterk: zonder primer trekt de eerste laag ongelijkmatig in en krijg je vlekken. Een gladde, eerder geschilderde wand zuigt niet en vraagt hechting. En een wand met een oude alkydlaag, herkenbaar aan de glans en aan de hardheid, vraagt een hechtprimer omdat latex daar niet op blijft zitten.

Vlekken vragen een eigen behandeling. Nicotine, roet, watervlekken en uitgeslagen zouten komen door elke gewone muurverf heen, laag na laag. Daarvoor bestaat isolerende primer, en zonder die laag blijf je verven.

Dan het aanbrengen zelf. Twee dunne lagen geven een gelijkmatiger resultaat dan één dikke, en de tweede laag gaat pas op als de eerste door en door droog is. Werk nat in nat binnen een vlak, zodat er geen aanzetten ontstaan.

En tot slot de beoordeling. Het licht waaronder je kijkt bepaalt wat je ziet. Zijlicht — een lamp die langs de wand schijnt — laat elke oneffenheid zien; recht licht van boven verbergt ze. Beoordeel met zijlicht voordat je opruimt, niet erna.

Kijk met een lamp langs de wand en markeer wat je ziet met potlood. Dat is je werklijst.

Voel met je hand over de wand. Wat je voelt, zie je straks.

Test de zuiging: spat een beetje water op de wand. Trekt het meteen in, dan is de ondergrond zuigend en is een primer nodig.

Test de hechting: plak een strook tape stevig op de wand en trek hem er in één beweging af. Komt er verf mee, dan moet die laag eraf of moet er een hechtprimer op.

Herken alkyd aan de glans en aan de hardheid; een druppel spiritus op een doek maakt latex zacht en alkyd niet.

Kijk naar de scheuren: haarscheuren die stilstaan, of scheuren die terugkomen na eerdere reparatie.

Kijk of er vlekken zijn die door een vorige laag heen komen; die vragen een isolerende primer.

Zelf doen: de wand beoordelen met zijlicht en markeren wat er moet gebeuren.

Zelf doen: gaten en haarscheuren vullen, schuren en stofvrij maken.

Zelf doen: de zuiging en de hechting testen.

Zelf doen: primeren en in twee dunne lagen sauzen.

Zelf doen: beoordelen met zijlicht voordat je opruimt.

Niet zelf doen: machinaal schuren van oude verflagen waarin lood kan zitten.

Niet zelf doen: een scheur repareren die beweegt zonder de oorzaak te kennen.

Wat je nooit moet doen: overschilderen om een vlek weg te krijgen. Vlekken van nicotine, roet, water of zout komen erdoorheen; daarvoor is isolerende primer nodig.

Voor binnenschilderwerk in een woning gelden geen bijzondere eisen aan de uitvoering.

Voor de verf gelden Europese regels over de uitstoot van vluchtige organische stoffen. Die staan op de verpakking; watergedragen verf zit doorgaans lager.

Bij woningen van vóór ongeveer 1965 kan er lood in oudere verflagen zitten. Machinaal schuren van zulke lagen verspreidt loodstof; laat dat vaststellen voordat je gaat schuren.

Verfresten en gebruikte kwasten horen naar de milieustraat en niet in het riool of bij het restafval.

Bij een huurwoning mag je schilderen zonder toestemming; bij vertrek lever je op in de ontvangen staat, behoudens normale slijtage. Een felle kleur is de meest voorkomende inhouding op de waarborgsom.

Bij een monument kan de kleurstelling van het interieur beschermd zijn; toets dat vóór je een andere kleur kiest.