Moet ik wachten met isoleren tot de Transitievisie Warmte duidelijk is?

Waarom dat zo is

Elke gemeente moest een Transitievisie Warmte opstellen: een document dat per wijk beschrijft welke warmtevoorziening zonder aardgas het meest voor de hand ligt, wat een globale volgorde is en welke wijken als eerste aan de beurt komen. De keuzes zijn grofweg drie: een warmtenet, gevoed door restwarmte, geothermie of een andere collectieve bron; individuele elektrische oplossingen, meestal een warmtepomp; en in enkele gevallen een gasnet met groen gas of waterstof, voor wijken waar de andere twee niet passen. De visie kijkt naar de dichtheid van de bebouwing, de bouwperiode, de aanwezigheid van warmtebronnen en de kosten voor de samenleving als geheel.

Het woord visie is bewust. De visie is een richting, geen besluit. Zij zegt dat een wijk kansrijk is voor een warmtenet, niet dat er een komt; zij noemt een periode, niet een datum. Het besluit dat wel iets betekent voor je woning is het uitvoeringsplan per wijk, waarin de gemeente na onderzoek en overleg met bewoners, netbeheerder en warmtebedrijf vastlegt wat er komt, wanneer en onder welke voorwaarden. Ook dan gaat het gas er niet van de ene op de andere dag uit; de wet vraagt een ruime termijn na het besluit, en de meeste gemeenten rekenen met acht jaar of meer tussen visie en afsluiting. Veel visies worden inmiddels herzien in een breder warmteprogramma.

De redenering van de buurman gaat op één punt mis. Een warmtenet levert warmte op een aanvoertemperatuur die lager ligt dan die van een cv-ketel, vaak zeventig graden of minder, en nieuwe netten nog lager. Radiatoren geven bij een lagere temperatuur minder warmte af, en een slecht geïsoleerde woning heeft juist veel warmte nodig. Dat gaat alleen samen als de warmtevraag omlaag gaat: door isolatie. Wie zonder isolatie op een warmtenet wordt aangesloten, krijgt een koude woning of een hoge rekening, want warmte van een net is niet goedkoop. Bij een warmtepomp is het nog scherper: die werkt op nog lagere temperaturen en verbruikt in een lekke woning veel stroom. Er is geen uitkomst van de transitie waarbij isoleren achteraf onnodig blijkt.

Er is één nuance. Wie nu een dure nieuwe cv-ketel of een volledige warmtepomp overweegt in een wijk die binnen tien jaar een warmtenet krijgt, kan daarover nadenken; die investering kan wel dubbel blijken. Isolatie en kierdichting hebben dat probleem niet. Zij verlagen de warmtevraag, wat de bron ook wordt.

Wat je nu kunt doen

Zoek op de website van de gemeente de Transitievisie Warmte of het warmteprogramma, en kijk of er voor jouw wijk een uitvoeringsplan of een wijkaanpak is gestart. Staat er alleen een verkenning, dan is er niets besloten.

Meld je aan voor de bewonersavonden of de klankbordgroep als de gemeente die organiseert; daar wordt de volgorde en de voorwaarden besproken, en wie meepraat weet wat er komt.

Isoleer in de volgorde die bij elke uitkomst past: dak en vloer, glas, gevel, kierdichting en ventilatie. Reken op € 10.000 tot 30.000 voor een tussenwoning uit de jaren zeventig naar een goed niveau, afhankelijk van wat er al is gedaan (vóór subsidie).

Vraag subsidie aan voor isolatie; de landelijke regeling geeft een bijdrage bij twee of meer maatregelen en is niet afhankelijk van de warmtevisie.

Stel een grote installatie-investering alleen uit als er een concreet uitvoeringsplan met een termijn ligt; laat een cv-ketel die het nog doet gewoon draaien en kies bij vervanging een hybride of een ketel die op een lagere temperatuur kan werken.