Waarom ruik ik riool sinds de verbouwing van de badkamer?

Waarom dat zo is

Het riool in en onder een woning is een open buizenstelsel dat via de huisaansluiting verbonden is met het gemeentelijk riool. Daar zit lucht in die ruikt naar wat erdoor stroomt, en die lucht zou zonder maatregelen door elke afvoer de woning binnenkomen. Twee dingen houden dat tegen. Elk tappunt heeft een sifon: een bocht in de afvoer waarin altijd water blijft staan, zodat de lucht niet door de leiding kan. En de standleiding, de verticale afvoer waarop de tappunten zijn aangesloten, loopt door tot boven het dak en is daar open: de ontspanningsleiding. Die zorgt dat de druk in het riool gelijk blijft aan de buitenlucht en dat rioollucht boven het dak ontsnapt in plaats van in de woning.

Die ontspanning is ook nodig voor de sifons. Als een toilet doorspoelt, valt er in één keer zes liter water door de standleiding, en dat water duwt lucht voor zich uit en zuigt lucht achter zich aan. Zonder ontspanning ontstaat er onderdruk in de leiding, en die onderdruk zuigt het water uit de sifons van de tappunten die op dezelfde leiding zitten. Dat is het gorgelen: het water in de wastafelsifon wordt naar beneden gezogen en er borrelt lucht door. Blijft er te weinig water in de sifon over, dan is de afsluiting weg en komt de rioollucht binnen, tot de wastafel weer wordt gebruikt en de sifon vol is. Vandaar het af en toe.

Bij een verbouwing gaat dit op een paar manieren mis. Een ontspanningsleiding die door de badkamer of de zolder liep, is weggehaald of dichtgezet omdat hij in de weg zat, en het riool heeft nu geen beluchting meer; sommige aannemers zetten dan een beluchter, een klep die lucht in laat maar niet uit, en die werkt alleen als hij goed zit en niet vastplakt. Een wastafel of douche is aangesloten op de standleiding vlak onder de aansluiting van het toilet, waar de zuiging het sterkst is, of met een te lange, te vlakke of te dunne leiding waardoor de sifon leegloopt. Een douchegoot of vloerput heeft een sifon met te weinig waterinhoud, die bij weinig gebruik verdampt. Of een oude afvoer, van het bad dat is weggehaald of de wasmachine die is verplaatst, is niet afgedopt maar achter de nieuwe wand of onder de vloer open blijven staan, en dat is een rechtstreekse verbinding met het riool. De lucht die op de gang wordt geroken, wijst op zo'n open leiding of op een lek in een afvoer onder de vloer.

Rioolgas bestaat vooral uit waterstofsulfide, dat naar rotte eieren ruikt, met methaan en wat andere gassen. In de concentraties die in een woning voorkomen, is het hinderlijk en niet giftig, maar het is wel een signaal dat de afsluiting tussen woning en riool niet klopt, en dat betekent ook dat ongedierte en vocht die weg kunnen vinden. In een afgesloten kruipruimte of kelder met een open riool kan het gas zich ophopen en dan is het wel een risico.

Wat je nu kunt doen

Test de sifons: laat het toilet doorspoelen en kijk of het water in de wastafel en de douche beweegt of gorgelt. Zo ja, dan is de ontspanning of de aansluiting het probleem.

Vraag de aannemer waar de ontspanningsleiding van de standleiding zit en of hij bij de verbouwing is aangepast; laat hem herstellen of een beluchter plaatsen die volgens de voorschriften is aangebracht en bereikbaar blijft.

Laat controleren of er oude afvoeren zijn die niet zijn afgedopt, achter de wand of onder de vloer; de plek waar de lucht het sterkst is, wijst de weg. Reken op € 150 tot 400 voor het opsporen en afdoppen.

Vul sifons die weinig worden gebruikt, zoals een vloerput of een tweede wastafel, wekelijks bij met een liter water, en giet er een scheut olie op als de ruimte lang niet wordt gebruikt.

Zet het op papier bij de aannemer als gebrek in het werk: rioollucht na een verbouwing is een uitvoeringsfout en valt onder het herstel binnen de garantie.