Wat is R290 en waarom stappen fabrikanten daarop over?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
Bij het vergelijken van warmtepompen kom ik steeds R290 tegen, met de opmerking dat het propaan is en brandbaar. Moet ik me daar zorgen over maken?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
R290 is propaan, gebruikt als koudemiddel. Fabrikanten stappen erop over omdat het een zeer lage broeikaswerking heeft en omdat Europese regelgeving de klassieke koudemiddelen uitfaseert.
Brandbaar is het, en daarom gelden er opstellingseisen: afstand tot ramen, deuren en putten, en beperkingen op plaatsing in een gesloten ruimte.
Voor een buitenopgestelde warmtepomp bij een woning is dat in de praktijk goed op te lossen, en het is de reden dat de installateur naar de opstellingsplek vraagt.
Propaan als koudemiddel, met een broeikaseffect van 3 tegen 675 voor R32. Het is brandbaar: de opstelling vraagt minstens 1 meter afstand tot ramen, deuren en roosters.
Waarom dat zo is
Een warmtepomp verplaatst warmte met behulp van een koudemiddel dat verdampt en condenseert. Decennialang waren dat gefluoreerde gassen. Die werken goed, maar hun broeikaswerking is honderden tot duizenden keren die van CO2, en bij lekkage komt dat vrij.
Europese regelgeving perkt die middelen stap voor stap in, met quota en verboden per toepassing. Fabrikanten anticiperen daarop, en propaan is de meest voor de hand liggende opvolger: het werkt thermodynamisch uitstekend, het haalt hogere aanvoertemperaturen, en zijn broeikaswerking is verwaarloosbaar.
De prijs daarvoor is de brandbaarheid. Propaan is zwaarder dan lucht en zakt bij een lek naar beneden; vandaar de eisen over afstand tot kelderramen, kruipruimte-openingen en putten, waar het zich zou kunnen ophopen.
De hoeveelheid is klein — bij een woningwarmtepomp doorgaans enkele honderden grammen tot ruim een kilo — en het systeem is een gesloten circuit. Het risico zit in een lek in combinatie met een ontstekingsbron in een besloten ruimte.
Er is nog een praktisch voordeel dat vaak wordt genoemd: R290-toestellen halen makkelijker een hogere aanvoertemperatuur, en dat maakt ze geschikter voor woningen met bestaande radiatoren.
Wat je nu kunt doen
Vraag de installateur om de opstellingsplek te toetsen aan de eisen van de fabrikant, en laat dat in de offerte opnemen.
Kijk naar de afstand tot kelderramen, kruipruimteopeningen, putten en gevelopeningen op de begane grond.
Vraag naar de hoeveelheid koudemiddel in het toestel. Dat getal bepaalt welke eisen gelden.
Vraag naar de aanvoertemperatuur die het toestel haalt en of je bestaande radiatoren daarop passen. Dat is voor het rendement belangrijker dan het koudemiddel.
Plaats het toestel niet zelf en verplaats het ook niet. Werk aan een koudemiddelcircuit vraagt certificering; dat is de uitweg naar een gecertificeerd installateur.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een binnenopgestelde warmtepomp. Daar gelden strengere eisen aan de ruimte en soms aan ventilatie.
Bij een appartement met een gevelopstelling. Dan is de vereniging aan zet en gelden mogelijk aanvullende eisen.
Bij een monobloc versus een split-systeem. Bij een split loopt het koudemiddel ook binnen, en dat verandert de beoordeling.
Bij een bodemwarmtepomp. Die werkt met een ander circuit en de vraag speelt anders.
Als geluid het knelpunt is. Dan gaat het gesprek over plaatsing en de geluidseis op de perceelgrens, niet over het koudemiddel.
Zie voor meer informatie
- Trends in warmtepompen: waar de techniek staat en wat dat voor je keuze betekentKennisbank
- WarmtepompBegrip
- Werkomschrijving warmtepomp plaatsenWerkomschrijving
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.