Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Werkomschrijving

Werkomschrijving warmtepomp plaatsen

Zelf te doen: nee · €€€€ · komt soms voor

De cv-ketel is aan vervanging toe, de gasrekening loopt op, of je wilt van het gas af. Dit document beschrijft het plaatsen van een lucht-waterwarmtepomp in een bestaande woning: hybride naast de cv-ketel, of volledig elektrisch als vervanging ervan.

Het is bedoeld voor de woningeigenaar, de VvE, de koper en de zelfbouwer.

Deze omschrijving geldt niet voor bodemwarmtepompen met een bron, niet voor lucht-luchtsystemen zonder afgifte via water, en niet voor collectieve installaties in een wooncomplex.

Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak

Plaats van het gebrek

Kenmerken

  • Ketel aan vervanging toe. Het goedkoopste instapmoment; anders schrijf je een nieuwe ketel af
  • Van het gas af willen. Kijk eerst of er een warmtenet komt; dat verandert de rekensom
  • Ook willen koelen in de zomer. Alleen zinvol met vloerverwarming of een geschikte afgifte
  • Buren hebben klachten over hun buitenunit. Voorkom dat bij jezelf: zie hoofdstuk 3 en 6

Mogelijke oorzaken

  • Warmtepomp kan passief of actief koelen — te herkennen aan: Alleen zinvol met vloerverwarming of een geschikte afgifte
  • Verkeerde opstelplaats of trillingsoverdracht — te herkennen aan: Voorkom dat bij jezelf: zie hoofdstuk 3 en 6
  • Natuurlijk moment — te herkennen aan: Het goedkoopste instapmoment; anders schrijf je een nieuwe ketel af
  • Beleid, overtuiging, of aanstaande wijkaanpak — te herkennen aan: Kijk eerst of er een warmtenet komt; dat verandert de rekensom

Herstel

  • Het herstel staat volledig in hoofdstuk 4, De werkzaamheden stap voor stap. Daarop is de prijsrange in hoofdstuk 8 gebaseerd.

Preventie

  • Hoe je herhaling voorkomt, staat in hoofdstuk 12.

Uitgangspunten en aannames

De installateur voert vóór het prijzen een warmteverliesberekening uit, per ruimte. Op basis daarvan wordt het vermogen bepaald en wordt beoordeeld of het bestaande afgiftesysteem toereikend is bij een lagere aanvoertemperatuur. Een offerte zonder die berekening is een gok.

De opstelplaats van de buitenunit wordt vóór aanvang bepaald en vastgelegd, met de afstand tot de perceelgrens en tot de ramen van de buren erbij. De buitenunit mag bij een bestaande woning niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken op de perceelgrens, gemeten in de nachtsituatie. De installateur toont met de gegevens van de fabrikant aan dat de gekozen opstelling daaraan voldoet.

De buitenunit wordt trillingsvrij opgesteld: op een eigen fundering of op trillingsdempers, en niet star bevestigd aan een gevel van een woning met een gemeenschappelijke muur. Trillingen door de constructie zijn de meest gemelde klacht en zijn achteraf duur op te lossen.

De elektrische installatie wordt beoordeeld op capaciteit. Een warmtepomp krijgt een eigen groep; bij een volledig elektrische opstelling in een woning met één fase kan verzwaring van de netaansluiting nodig zijn. Dat is werk van de netbeheerder, wordt apart aangevraagd, en de wachttijd daarvoor kan de hele planning bepalen.

Bij een appartement of bij een woning in een VvE is toestemming nodig voor een buitenunit aan de gevel, op het balkon of op het dak. Dat is bijna altijd een gemeenschappelijk deel.

Bij een hybride opstelling blijft de cv-ketel staan en neemt hij de piekvraag en het warm water over. Bij een volledig elektrische opstelling wordt ook de warmwatervoorziening vervangen, en die vraagt ruimte voor een boilervat.

De werkzaamheden, stap voor stap

  1. ·De warmteverliesberekening wordt gemaakt en de opstelplaats wordt bepaald, inclusief de geluidsonderbouwing.
  2. ·De opstelruimte binnen en de opstelplaats buiten worden voorbereid; looproutes en vloeren worden afgedekt.
  3. ·De buitenunit wordt geplaatst op een eigen fundering of op een wandbeugel met trillingsdempers, vrij van beplanting en met de vrije ruimte rondom die de fabrikant voorschrijft. Een unit die in een hoek staat te blazen, hoor je harder en presteert slechter.
  4. ·De binnenunit wordt geplaatst en aangesloten op het cv-systeem. Bij een volledig elektrische opstelling wordt ook het boilervat geplaatst en aangesloten.
  5. ·De koudemiddelleidingen tussen buiten- en binnenunit worden aangelegd, geïsoleerd, vacuüm getrokken en op dichtheid gecontroleerd. Werk aan koudemiddel is voorbehouden aan een gecertificeerd monteur.
  6. ·De condensafvoer van de buitenunit wordt aangelegd, met afschot en vorstvrij. Een buitenunit produceert bij vorst dooiwater; loopt dat op de stoep, dan is dat een ijsbaan.
  7. ·De elektrische aansluiting wordt gemaakt met een eigen groep en met een aardlekbeveiliging die geschikt is voor gelijkstroomlekken.
  8. ·Het afgiftesysteem wordt aangepast waar dat nodig is: grotere radiatoren, ventilatorconvectoren of vloerverwarming in de ruimten die het niet halen.
  9. ·De regeling wordt aangesloten en ingesteld: de stooklijn, de warmwaterbereiding, en bij een hybride opstelling het omschakelpunt tussen warmtepomp en ketel.
  10. ·De installatie wordt waterzijdig ingeregeld en in bedrijf gesteld, en de geluidsproductie van de buitenunit wordt in de nachtstand gecontroleerd.
  11. ·De bewoner krijgt uitleg over de bediening, over waarom je een warmtepomp niet met een nachtverlaging bedient, en over het onderhoud.

Materiaal- en kwaliteitseisen

Het toestel heeft een opgegeven prestatie bij de aanvoertemperatuur waarop het in deze woning gaat draaien, niet alleen bij de standaard testcondities. De installateur vermeldt beide.

Het geluidsvermogen van de buitenunit staat in de offerte, met de berekening van het geluidsdrukniveau op de perceelgrens in de nachtstand.

De buitenunit staat op een trillingsvrije opstelling. Bij bevestiging aan de gevel wordt gebruikgemaakt van dempers en wordt geen bevestiging gemaakt in een woningscheidende wand.

De koudemiddelleidingen zijn doorlopend geïsoleerd, ook bij beugels en doorvoeren, en worden na aanleg op dichtheid beproefd. Het resultaat wordt vastgelegd.

De elektrische aansluiting heeft een eigen groep met de juiste aderdoorsnede en een aardlekbeveiliging die geschikt is voor gelijkstroomlekken.

Het buffervat en het boilervat hebben een inhoud die past bij het vermogen en bij de tapwaterbehoefte, en het boilervat heeft een voorziening tegen legionella.

Wat je opmeet

Wat

Hoe je het opgeeft

Waarom het uitmaakt

Gebruiksoppervlak

In m², per verdieping

Basis voor de warmteverliesberekening

Isolatieniveau

Per onderdeel: dak, gevel, vloer, glas — geïsoleerd of niet

Bepalender dan het toestel zelf

Huidig gasverbruik

In m³ per jaar, van de jaarafrekening

De beste voorspeller van wat je nodig hebt

Aanvoertemperatuur nu

Staat op de ketel; noteer waarop hij nu draait

Draait hij al op 55 of lager, dan is de stap klein

Radiatoren per ruimte

Aantal, afmetingen en type

Bepaalt of het afgiftesysteem groot genoeg is

Is er vloerverwarming

Per ruimte

Vloerverwarming is de ideale afgifte voor lage temperatuur

Ruimte voor de binnenunit en het vat

Afmetingen van de beoogde ruimte, met foto

Een boilervat van 200 liter past niet in elke kast

Opstelplaats buitenunit

Positie, met de afstand tot de perceelgrens in meters

Dit bepaalt of de 40 dB gehaald wordt

Afstand tot het dichtstbijzijnde slaapkamerraam van de buren

In meters

De klacht die je wilt voorkomen komt hiervandaan

Aantal fasen en aantal groepen

Van de meterkast, met een foto

Bepaalt of er verzwaring nodig is

Appartement of grondgebonden

En zo ja: wat zegt de akte over de gevel

Bepaalt of de VvE erbij moet

De twee metingen die het vaakst worden overgeslagen, zijn de afstand tot de perceelgrens en de afmetingen van de opstelruimte binnen. De eerste kost je een burenconflict, de tweede een herontwerp halverwege.

Wat je opgeeft in de uitvraag

WatHoe je het opgeeftWaarom het uitmaakt
GebruiksoppervlakIn m², per verdiepingBasis voor de warmteverliesberekening
IsolatieniveauPer onderdeel: dak, gevel, vloer, glas — geïsoleerd of nietBepalender dan het toestel zelf
Huidig gasverbruikIn m³ per jaar, van de jaarafrekeningDe beste voorspeller van wat je nodig hebt
Aanvoertemperatuur nuStaat op de ketel; noteer waarop hij nu draaitDraait hij al op 55 of lager, dan is de stap klein
Radiatoren per ruimteAantal, afmetingen en typeBepaalt of het afgiftesysteem groot genoeg is
Is er vloerverwarmingPer ruimteVloerverwarming is de ideale afgifte voor lage temperatuur
Ruimte voor de binnenunit en het vatAfmetingen van de beoogde ruimte, met fotoEen boilervat van 200 liter past niet in elke kast
Opstelplaats buitenunitPositie, met de afstand tot de perceelgrens in metersDit bepaalt of de 40 dB gehaald wordt
Afstand tot het dichtstbijzijnde slaapkamerraam van de burenIn metersDe klacht die je wilt voorkomen komt hiervandaan
Aantal fasen en aantal groepenVan de meterkast, met een fotoBepaalt of er verzwaring nodig is
Appartement of grondgebondenEn zo ja: wat zegt de akte over de gevelBepaalt of de VvE erbij moet

Tijdsduur en complexiteit

De montage duurt twee tot vier werkbare dagen voor een hybride opstelling, en drie tot zes voor een volledig elektrische met boilervat. Moet het afgiftesysteem worden aangepast, dan komt daar per ruimte een halve tot een hele dag bij.

De doorlooptijd is een ander verhaal. Levertijd van het toestel is enkele weken tot enkele maanden. Is verzwaring van de netaansluiting nodig, dan bepaalt de netbeheerder de planning en loopt dat op tot maanden — vraag dat als eerste aan, niet als laatste. Bij een VvE komt er een vergadering tussen.

De complexiteit is hoog. Er komen vier dingen samen die alle vier fout kunnen gaan: de vermogensbepaling, het afgiftesysteem, de elektrische capaciteit en het geluid. Van die vier is het geluid de enige die je buren merken en de enige die achteraf bijna niet meer op te lossen is.

Wat het kost

Prijspeil augustus 2026. Bandbreedte, geen offerte. Bedragen zijn vóór subsidie.

Onderdeel

Bandbreedte

Hybride warmtepomp, toestel en montage

€ 5.000 – € 9.000

Volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp met boilervat

€ 9.000 – € 18.000

Warmteverliesberekening per ruimte

€ 250 – € 600

Fundering of trillingsvrije wandopstelling buitenunit

€ 250 – € 800

Geluidsomkasting of scherm, indien nodig

€ 400 – € 1.500

Radiator vervangen door lagetemperatuurmodel, per stuk

€ 350 – € 900

Eigen groep en aardlekbeveiliging in de meterkast

€ 250 – € 600

Verzwaring netaansluiting naar drie fasen

€ 500 – € 1.500

Waterzijdig inregelen

€ 250 – € 600

Situatie

Uitgangspunt

Bandbreedte vóór subsidie

Hybride bij een redelijk geïsoleerde tussenwoning

Ketel blijft staan

€ 5.500 – € 9.500

Volledig elektrisch, goed geïsoleerde tussenwoning met vloerverwarming

Geen afgifte-aanpassing

€ 10.000 – € 16.000

Volledig elektrisch, jaren-zeventig woning

Met radiatoren vervangen en verzwaring

€ 15.000 – € 25.000

De ISDE-subsidie is hier substantieel: voor een hybride opstelling in de orde van € 2.000 tot € 3.500, voor een volledig elektrische opstelling hoger, afhankelijk van het vermogen en het toestel. De regeling en de bedragen veranderen jaarlijks; controleer de actuele stand voordat je tekent en dien in na de uitvoering.

Wat er niet in zit: isolatiemaatregelen, vloerverwarming aanleggen, het verwijderen van de gasaansluiting, en herstel van bestrating of tuin bij de fundering van de buitenunit.

De volgorde die het meeste oplevert: eerst isoleren, dan het afgiftesysteem, dan de warmtepomp. Wie die volgorde omdraait, koopt een groter en duurder toestel dat op een lager rendement draait.

OnderdeelBandbreedte
Hybride warmtepomp, toestel en montage€ 5.000 – € 9.000
Volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp met boilervat€ 9.000 – € 18.000
Warmteverliesberekening per ruimte€ 250 – € 600
Fundering of trillingsvrije wandopstelling buitenunit€ 250 – € 800
Geluidsomkasting of scherm, indien nodig€ 400 – € 1.500
Radiator vervangen door lagetemperatuurmodel, per stuk€ 350 – € 900
Eigen groep en aardlekbeveiliging in de meterkast€ 250 – € 600
Verzwaring netaansluiting naar drie fasen€ 500 – € 1.500
Waterzijdig inregelen€ 250 – € 600
SituatieUitgangspunt
Hybride bij een redelijk geïsoleerde tussenwoningKetel blijft staan
Volledig elektrisch, goed geïsoleerde tussenwoning met vloerverwarmingGeen afgifte-aanpassing
Volledig elektrisch, jaren-zeventig woningMet radiatoren vervangen en verzwaring

Zelf doen of uitbesteden

Uitbesteden. Werk aan koudemiddel is wettelijk voorbehouden aan een gecertificeerd monteur, en zonder dat certificaat mag de installatie niet worden gevuld.

Ook los daarvan is dit geen zelfklus: de vermogensbepaling, de geluidsonderbouwing en het waterzijdig inregelen bepalen samen of het toestel doet wat het belooft, en geen van drieën is met gezond verstand op te lossen.

Wat je zelf kunt en wat het meeste uitmaakt, gebeurt vóór de installateur komt:

Zoek je jaarverbruik op en noteer op welke aanvoertemperatuur je ketel nu draait. Zet die stapsgewijs lager en kijk of het huis nog warm wordt — dat is de goedkoopste test die er is en hij vertelt je meteen of je afgiftesysteem klaar is voor lage temperatuur. Meet zelf de afstand van de beoogde opstelplaats tot de perceelgrens en tot het dichtstbijzijnde slaapkamerraam van de buren. En praat met die buren voordat de unit er staat, niet erna.

Wat je na de installatie zelf doet: de buitenunit vrijhouden van bladeren en sneeuw, het filter van de binnenunit schoonhouden, en de neiging onderdrukken om 's nachts de thermostaat omlaag te zetten. Een warmtepomp werkt het beste op een constante instelling; een nachtverlaging kost 's ochtends meer dan zij 's nachts oplevert.

Wie voert dit uit

Hierop selecteren wij de bedrijven die je een offerte kunnen geven. De keuze is aan jou; het filter staat hier zodat je het kunt nakijken.

  • Installateur verwarming en sanitair voert dit meestal uit
  • Elektrotechnisch installateur

Nodig vóór de uitvoering: Energieadviseur, Installatieadviseur. Deze partijen offreren niet mee op het werk zelf.

Offerte uitvragen

Stuur deze werkomschrijving mee met je jaarverbruik, een foto van de meterkast, een foto van de beoogde opstelplaats met de afstand tot de perceelgrens, en de gegevens uit hoofdstuk 6.

De bij Builddocs aangesloten installateur kan het werk uitvoeren voor de prijsrange die in hoofdstuk 8 staat, mits je de juiste werkomschrijving hebt gekozen en het juiste aantal en de juiste inmeetgegevens hebt opgegeven. Klopt de opgave niet, dan vervalt die bandbreedte.

Vraag altijd om: de warmteverliesberekening per ruimte, de aanvoertemperatuur waarop het systeem is ontworpen, de prestatie van het toestel bij díe temperatuur, de berekening van het geluidsdrukniveau op de perceelgrens in de nachtstand, welke radiatoren volgens hem vervangen moeten worden, of verzwaring van de netaansluiting nodig is, en of het waterzijdig inregelen erbij zit.

De geluidsberekening is de vraag die je moet stellen en die zelden uit zichzelf komt. Zonder die onderbouwing weet je pas of het goed zit als de unit draait, en dan is verplaatsen een dure ingreep.

Wees op je hoede bij een offerte zonder warmteverliesberekening en met een vermogen dat rond is afgerond. Te zwaar gekozen is de meest gemaakte fout: het toestel schakelt dan kort en vaak in en uit, en dat kost rendement, comfort en levensduur.

Oplevering en controle

De installatie wordt in bedrijf gesteld en de meetwaarden worden vastgelegd in een inbedrijfstellingsrapport.

De dichtheid van het koudemiddelcircuit wordt beproefd en het resultaat wordt vastgelegd.

De geluidsproductie van de buitenunit wordt in de nachtstand gecontroleerd op de perceelgrens. Wijkt die af van de berekening, dan wordt dat opgelost vóór de oplevering.

Bij oplevering wordt gecontroleerd op: alle ruimten op temperatuur bij de ontworpen aanvoertemperatuur, warm water op alle tappunten, trillingsvrije opstelling van de buitenunit, vorstvrije condensafvoer met afschot, doorlopende isolatie van de koudemiddelleidingen, en de instelling van de stooklijn en van het omschakelpunt bij een hybride opstelling.

Afwijkingen worden vastgelegd op een opleverlijst met per punt een hersteltermijn.

De aannemer levert op: de warmteverliesberekening, het inbedrijfstellingsrapport, de geluidsberekening, het dichtheidsrapport van het koudemiddelcircuit, het inregelrapport, de garantieverklaringen, en de gegevens voor de subsidieaanvraag.

Hoe je herhaling voorkomt

  • Laat jaarlijks onderhoud uitvoeren; bij een warmtepomp gaat het vooral om het filter, het koudemiddel en de instellingen.
  • Houd de buitenunit vrij van blad en sneeuw en zorg dat de lucht er ongehinderd langs kan.
  • Laat de instellingen na het eerste stookseizoen bijstellen. Een warmtepomp die op de fabrieksinstelling blijft staan, verbruikt aanzienlijk meer.
  • Controleer het geluid richting de buren bij de eerste koude periode; de norm geldt ook als de installatie al staat.

Bijlagen

Plattegrond per verdieping met de radiatoren en vloerverwarmingsgroepen.

Ingevuld inmeetformulier met de gegevens uit hoofdstuk 6.

Situatietekening of foto met de beoogde opstelplaats van de buitenunit en de afstanden tot de perceelgrens en tot de ramen van de buren.

Foto van de meterkast en opgave van het aantal fasen en groepen.

Jaarafrekening met het gasverbruik van de laatste twee jaar.

Bij een appartement of VvE: het besluit van de vergadering en het relevante deel van de splitsingsakte.

Zie voor meer informatie

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Alle werkomschrijvingen

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.