Onderwerpen
Latei
Dit is ook een begrip. Wat het is, staat in de begrippenlijst: Latei.
30 documenten
- Begrip
Wand
Een wand scheidt ruimtes binnen een woning. De belangrijkste vraag bij elke wand die je wilt weghalen of doorbreken is of hij draagt. Het antwoord bepaalt of het een klus van een dag is of een constructieve ing…
- Begrip
Sparing
Een sparing is een opening die bewust wordt opengelaten of gemaakt in een wand, vloer, dak of balk, zodat daar later een leiding, kanaal, kozijn, trap of ander onderdeel doorheen of in kan. Het woord komt van u…
- Begrip
Latei
Een latei is de balk boven een raam- of deuropening die het metselwerk erboven draagt en de last naar de muurdelen ernaast overbrengt. Zonder latei zakt het metselwerk boven een opening in.
- Begrip
Bovendorpel
De bovendorpel is het bovenste horizontale deel van een kozijn, deur of raam. Hij is het onderdeel dat de last van boven opneemt en doorgeeft naar de stijlen, en hij is daarmee ook de plek waar het misgaat als…
- Gebrek
Metselwerk bol of uitgeweken
Een gevel die niet vlak is. Kijk er in de lengte langs, met je oog bijna tegen het metselwerk; dan zie je de bult. Meet met een schietlood of een rei van twee meter en noteer de afwijking met plaats en datum. …
- Werkomschrijving
Metselwerk herstellen
Het plaatselijk herstellen van gemetselde gevels: afgeschilferde of gebroken stenen vervangen, vlakken inboeten, scheuren herstellen en lateien behandelen. Gemiddelde tot hoge complexiteit. Tien losse stenen i…
- Stappenplan
Niet-dragende binnenmuur slopen
Een binnenmuur weghalen om ruimtes samen te voegen, inclusief het herstel van de aansluitingen op vloer, plafond en zijwanden. Gemiddeld en fysiek zwaar, een tot twee dagen voor een wand van tien m², € 150 tot…
- Kennisbank
Lateien: het onderdeel boven je raam dat je nooit ziet
Een latei draagt het metselwerk boven een opening — minder dan mensen denken, want metselwerk vormt daarboven een natuurlijke boog en alleen de driehoek daaronder komt op de latei. In een spouwmuur zitten er me…
- Checklist
Scheuren in metselwerk beoordelen
Waarmee je van een scheur vaststelt wat voor scheur het is, voordat je iemand belt of iets dichtsmeert. Loop hem na zodra je een scheur ziet, en daarna elk half jaar op dezelfde manier, met dezelfde foto's. W…
- Begrip
Stalen ligger
Een stalen ligger is een horizontale draagbalk van staal die de belasting van een vloer, dak of muur boven een opening overneemt en naar de steunpunten aan weerszijden brengt. Je vindt hem boven een doorbraak i…
- Artikel
Daglicht in een bestaande woning
In een rijwoning valt het licht door twee gevels naar binnen en moet het de hele diepte bedienen; een uitbouw maakt het midden donkerder. Vijf ingrepen van goedkoop naar duur: lichtere kleuren, een bovenlicht,…
- Artikel
De draagmuur die niet draagt
Een muur kan verticale belasting dragen, stabiliteit leveren, of niets doen; de tweede functie wordt structureel over het hoofd gezien. De richting van de vloerbalken is het sterkste signaal: loopt een muur dw…
- Woningtype
Tuindorpwoning uit 1915 tot 1935
Een rijwoning van 60 tot 90 m² in een samenhangende buurt, gebouwd tussen 1915 en 1935 door woningbouwverenigingen in de geest van de Woningwet van 1901. Twee bouwlagen met een kap, een voortuin, en een achtert…
- Vraag en antwoord
Wat betekent een scheur die door de stenen loopt?
- Kennisbank
Ontlastingsconstructies: wat het gewicht boven een raam of deur draagt
Boven elke opening in een dragende muur zit iets dat het gewicht erboven naar de muurdammen ernaast brengt. Dat is de ontlastingsconstructie. In oud metselwerk is dat een strek, een rollaag of een boog. In nie…
- Kennisbank
Welke gebreken horen bij welk bouwjaar
Gebreken zijn niet willekeurig verdeeld: past een periode een constructie standaard toe, dan wordt het bijbehorende gebrek ook standaard. Vóór 1920: funderingsproblemen, rotte balkkoppen, optrekkend vocht en te…
- Gebrek
Scheuren in de gevel
Een scheur in het metselwerk van de buitenmuur: haarfijn en recht door de stenen, of trapsgewijs langs de voegen. De vorm, de plaats en de richting zeggen samen bijna alles. Trapsgewijs wijst op beweging van d…
- Gebrek
Roestvlekken en roestschade in het metselwerk
Bruine strepen en vlekken op de gevel die uit een voeg of een steen lijken te komen, een steen die bol staat of is gescheurd met roest erachter, een rollaag of een band die omhoog is gedrukt, of een lintvoeg di…
- Gebrek
Doorgeroeste latei boven het raam
Een horizontale scheur in het metselwerk vlak boven een raam of deur, vaak met roestbruine sporen. De stalen hoeklijn die het metselwerk draagt, roest en zet uit; roestend staal wordt tot zeven keer zo dik als …
- Begrip
Toog
Een toog is een zeer vlakke boog boven een raam- of deuropening, waarbij de stenen verticaal of licht waaiervormig zijn geplaatst. Van onderen oogt hij vrijwel recht, maar hij werkt als een boog: de last wordt…
- Begrip
Spouwlood
Spouwlood is de waterkerende laag in een spouwmuur die water dat langs het buitenblad naar beneden loopt, opvangt en naar buiten afvoert. Regen dringt altijd in enige mate door metselwerk. De spouw vangt dat o…
- Begrip
Staal
Staal is een legering van ijzer en koolstof, in de bouw gebruikt voor draagconstructies, voor wapening in beton en voor bevestigingsmiddelen. Het is sterk op trek en op druk en het is daarmee complementair aan…
- Begrip
Roest
Roest is de bruine, schilferende laag die op ijzer en staal ontstaat zodra het metaal met zuurstof en water in aanraking komt. Het is geen vlek maar materiaalverlies: wat je ziet, is metaal dat er niet meer is…
- Begrip
Penant
Een penant is het stuk metselwerk tussen twee openingen in een gevel. Het is het onderdeel waarvan de belasting bij een verbouwing het snelst uit de hand loopt, en dat komt door een eenvoudige rekensom. De hel…
- Begrip
Ontlastingsboog
Een ontlastingsboog is een gemetselde boog boven een opening die de last van de gevel eromheen leidt. Bij oudere woningen leidt dit tot een hardnekkig misverstand met echte gevolgen. Het houten balkje dat je b…
- Begrip
Hoekijzer
Een hoekijzer is een staven profiel met een doorsnede in de vorm van een L. Je gebruikt het om een hoek te versterken, om een rand te beschermen of om er iets op te leggen of aan vast te zetten.
- Begrip
Halfsteensmuur
Een halfsteensmuur is een muur van één steen dik, gemeten over de breedte van de steen. Bij waalformaat is dat ongeveer honderd millimeter. Het is de standaarddikte van het buitenblad van een spouwmuur en van …
- Begrip
Dragende gevel
Een dragende gevel is een buitenmuur die meer draagt dan zichzelf: vloeren, het dak of de muur van de verdieping erboven. Hij hoort bij de draagconstructie van het huis. Een raam verbreden, een pui plaatsen of …
- Artikel
Waarom scheuren boven ramen anders zijn dan scheuren in de plint
Metselwerk kan goed drukken en slecht trekken; het scheurt daar waar het zwakst is, en die plek verraadt welke kracht eraan trok. Trapsgewijs vanaf raamhoeken omhoog wijst op ongelijkmatige zakking, en de rich…
- Artikel
Het lood boven je raam dat er niet meer is
Boven elke opening in een spouwmuur hoort een waterkering die het water uit de spouw naar buiten leidt in plaats van op de latei. Het herkenningsteken is een vochtplek boven of naast het raam die na slagregen …