Ook: Legering · metaallegering · alliage · gelegeerd metaal · metaalmengsel
In het kort
In andere talen
- Engels
- Alloy
- Duits
- Legierung
- Frans
- Alliage
- Spaans
- Aleación
- Portugees
- Liga metálica
- Italiaans
- Lega metallica
Er staat meer over legering
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Twee doosjes roestvaste schroeven in de bouwmarkt, even groot, even glanzend. Op het ene staat A2, op het andere A4, en het tweede is duurder. Het verschil zie je niet. Het zit in een paar procent van een metaal dat aan het staal is toegevoegd, en het bepaalt of de schroeven in je vlonder aan zee over tien jaar nog heel zijn. Dat is wat een legering doet.
Zuivere metalen zijn in de bouw zelden bruikbaar. Zuiver ijzer is zacht en roest. Zuiver aluminium buigt onder zijn eigen gewicht. Zuiver koper is te week voor een kraan en zuiver zink scheurt in de kou. Door een metaal te mengen met een kleine hoeveelheid van iets anders krijgt het eigenschappen die geen van de bestanddelen los heeft.
Een legering is zo'n mengsel. Er is een hoofdmetaal, dat de naam geeft en het grootste deel vormt, en er zijn toevoegingen, de legeringselementen. Die toevoegingen zijn meestal ook metalen, zoals chroom, nikkel, zink en tin. Soms zijn het andere elementen. Het bekendste voorbeeld is staal: ijzer met een kleine hoeveelheid koolstof.
De hoeveelheden zijn klein en de gevolgen groot. Enkele tienden van een procent koolstof maken van week ijzer constructiestaal. Ruim tien procent chroom maakt van staal een metaal dat niet meer doorroest. Een fractie titaan en koper maakt van bros zink een plaat die een dakdekker kan vouwen.
In een woning kom je vooral zes families tegen. Staal en gietijzer, beide ijzer met koolstof. Roestvast staal, staal met chroom en meestal nikkel. Aluminiumlegeringen in kozijnen en profielen. Koperlegeringen: messing in kranen en koppelingen, brons in zwaarder beslag. Titaanzink in goten en dakbedekking. En soldeer, de legering waarmee leidingen worden verbonden.
Voor de bewoner heeft het begrip twee praktische kanten. De eerste is dat de naam van het metaal te weinig zegt. Roestvast staal, aluminium en messing bestaan elk in soorten die zich heel verschillend gedragen, en de soort staat in een code op de verpakking of in de offerte. De tweede is dat twee verschillende legeringen elkaar kunnen aantasten als ze elkaar raken en er vocht bij komt. Wie een metalen onderdeel vervangt of bevestigt, kijkt daarom naar wat ernaast zit.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.