Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Legering

Onderwerp Werk

Ook: Legering · metaallegering · alliage · gelegeerd metaal · metaalmengsel

In het kort

Een legering is een metaal dat bestaat uit een hoofdmetaal waaraan één of meer andere elementen zijn toegevoegd, meestal in gesmolten toestand. Die toevoeging verandert de eigenschappen: het metaal wordt sterker, harder, beter gietbaar of beter bestand tegen roest. Vrijwel elk metaal in een woning is een legering, van de schroef tot de kraan.

In andere talen

Engels
Alloy
Duits
Legierung
Frans
Alliage
Spaans
Aleación
Portugees
Liga metálica
Italiaans
Lega metallica

Er staat meer over legering

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Twee doosjes roestvaste schroeven in de bouwmarkt, even groot, even glanzend. Op het ene staat A2, op het andere A4, en het tweede is duurder. Het verschil zie je niet. Het zit in een paar procent van een metaal dat aan het staal is toegevoegd, en het bepaalt of de schroeven in je vlonder aan zee over tien jaar nog heel zijn. Dat is wat een legering doet.

Zuivere metalen zijn in de bouw zelden bruikbaar. Zuiver ijzer is zacht en roest. Zuiver aluminium buigt onder zijn eigen gewicht. Zuiver koper is te week voor een kraan en zuiver zink scheurt in de kou. Door een metaal te mengen met een kleine hoeveelheid van iets anders krijgt het eigenschappen die geen van de bestanddelen los heeft.

Een legering is zo'n mengsel. Er is een hoofdmetaal, dat de naam geeft en het grootste deel vormt, en er zijn toevoegingen, de legeringselementen. Die toevoegingen zijn meestal ook metalen, zoals chroom, nikkel, zink en tin. Soms zijn het andere elementen. Het bekendste voorbeeld is staal: ijzer met een kleine hoeveelheid koolstof.

De hoeveelheden zijn klein en de gevolgen groot. Enkele tienden van een procent koolstof maken van week ijzer constructiestaal. Ruim tien procent chroom maakt van staal een metaal dat niet meer doorroest. Een fractie titaan en koper maakt van bros zink een plaat die een dakdekker kan vouwen.

In een woning kom je vooral zes families tegen. Staal en gietijzer, beide ijzer met koolstof. Roestvast staal, staal met chroom en meestal nikkel. Aluminiumlegeringen in kozijnen en profielen. Koperlegeringen: messing in kranen en koppelingen, brons in zwaarder beslag. Titaanzink in goten en dakbedekking. En soldeer, de legering waarmee leidingen worden verbonden.

Voor de bewoner heeft het begrip twee praktische kanten. De eerste is dat de naam van het metaal te weinig zegt. Roestvast staal, aluminium en messing bestaan elk in soorten die zich heel verschillend gedragen, en de soort staat in een code op de verpakking of in de offerte. De tweede is dat twee verschillende legeringen elkaar kunnen aantasten als ze elkaar raken en er vocht bij komt. Wie een metalen onderdeel vervangt of bevestigt, kijkt daarom naar wat ernaast zit.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.