Secties zijn ingeklapt zodat je kunt kiezen wat je leest. Tik op een kop om hem te openen.
Wat gebruik je waarvoor?
Drie pagina's over hetzelfde werk, met een andere vraag erachter. Kies verkeerd en je leest het verkeerde antwoord.
Stappenplan
Het werk in stappen, met wat er per stap misgaat.
Gebruik dit als je het zelf doet of wilt volgen.
Niet voor: een vakman aansturen — dan een werkomschrijving.
Werkomschrijving
Wat je aan een vakman meegeeft, in zijn taal.
Gebruik dit als je het laat doen en offertes wilt vergelijken.
Niet voor: zelf uitvoeren — dan een stappenplan.
Gebrek
Wat je ziet, wat het meestal is, en wanneer het ernst wordt.
Gebruik dit als er iets mis is en je nog niet weet wat.
Niet voor: werk plannen — dat begint pas als je weet wat het is.
Het korte antwoord
Een botte steekbeitel of schaafbeitel weer scherp maken op een slijpsteen, met een slijpmal die de hoek vasthoudt.
Gemiddeld, de eerste keer een uur door het vlakken van de rug, daarna tien minuten per beitel. Een combinatiesteen kost € 20 tot € 70, een slijpmal € 12 tot € 40.
Een beitel is scherp als twee vlakken elkaar in een rechte lijn raken: de rug en de fase. De meeste mislukte pogingen zitten in een rug die niet vlak is of een steen die hol is.
Slijp tot je over de hele breedte een braam voelt, en haal die braam daarna weg. Zonder braam ben je niet klaar, met braam ook niet.
Een hap uit de snede, een hardmetalen blad of een zaagblad is werk voor een slijpservice.
- Moeilijkheid
- Gemiddeld
- Tijd
- Een uur voor een nieuwe beitel waarvan je de rug vlakt, daarna vijf tot vijftien minuten per beitel
- Kosten
- niet opgegeven
Waar gaat het over?
Je zet de beitel op een aftekenstreep, tikt erop, en hij duwt de vezels in plaats van ze door te snijden. In zacht vurenhout zie je een gerafelde rand, in eiken moet je zo hard drukken dat de beitel wegschiet. Dat is een botte beitel, en hij is gevaarlijker dan een scherpe omdat je er kracht op zet.
Dit stappenplan gaat over het scherp maken met de hand op een steen. Dat kent twee niveaus. Aanzetten is het opfrissen van een snede die nog goed van vorm is: een paar minuten op de fijne steen. Slijpen is het herstellen van de hoek of het wegwerken van een beschadiging, en dat begint op een grovere steen.
Het werkt voor steekbeitels, de beitel van een blokschaaf of vlakschaaf en de meeste rechte snijgereedschappen met een schuine fase. Gutsen met een holle snede vragen gevormde stenen en vallen erbuiten.
Geschikt voor iedere klusser met geduld. Met een slijpmal is de hoek geen kwestie van gevoel meer, en daarmee is het grootste deel van de moeilijkheid weg.
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De materiaalhoeveelheden hieronder rekenen meteen mee, en op de prijsgidsen en werkomschrijvingen staan je maten er al in.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat heb je nodig?
Veiligheid en voorbereiding
De beitel die je straks van de steen haalt, snijdt beter dan je gewend bent. De meeste snijwonden ontstaan na het slijpen: bij het afvegen en bij het voelen of hij scherp is. Veeg het blad af met een doek vanaf de rug naar achteren, nooit langs de snede. Voel nooit in de lengte van de snede.
Zet de steen vast. Een steen die verschuift terwijl je druk geeft, laat de beitel uitglijden. Een natte doek of een antislipmat eronder is genoeg.
Kijk welke steen je hebt. De ene watersteen moet eerst een tijd in water liggen, de andere hoeft alleen nat gemaakt te worden. Een oliesteen krijgt een dunne film olie en een diamantplaat werkt nat. Wat voor jouw steen geldt, staat op de verpakking. Doe geen olie op een watersteen, want daarna pakt hij niet meer.
Werk aan een tafel op ellebooghoogte, met licht van opzij. Je ziet de fase en de braam veel beter als het licht er langs scheert.
Gebruik je een elektrische slijpmachine voor het grove werk, draag dan een veiligheidsbril, zet de gereedschapsteun dicht bij de steen en koel het staal steeds in water. Staal dat blauw aanloopt is zijn hardheid kwijt. Dat stuk wordt nooit meer scherp en moet eraf.
Stap voor stap
Veelgemaakte fouten
Wanneer schakel je een vakman in?
- Bij hardmetalen bladen, zaagbladen, freesbitjes en schaafmessen van een elektrische schaaf. Die vragen diamantgereedschap en een machine, en een slijpservice doet dat voor weinig.
- Bij een beitel waarvan de snede blauw is aangelopen over meer dan een paar millimeter. Slijpen tot voorbij dat stuk is veel werk, en de slijpservice heeft er een natte slijpmachine voor.
- Bij een beitel die gescheurd, verbogen of met een los heft is. Dat herstel je niet met slijpen, en een gescheurd blad kan bij een slag met de hamer breken.
- Bij gutsen en houtsnijbeitels met een holle of gebogen snede, als je geen gevormde stenen hebt.
- Als je een set oude beitels hebt geërfd met roestputten op de rug. Een slijpservice of een gereedschapsrestaurateur kan inschatten of het de moeite waard is; soms is de rug niet meer vlak te krijgen.
Veelgestelde vragen
Ervaringen van anderen
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.