Wat kost het vernieuwen van de elektra?

Deze prijsgids gaat over het uitbreiden of vernieuwen van de elektrische installatie in een bestaande woning: de verdeelinrichting in de meterkast, de groepen, de aarding, de leidingen door wanden, vloeren en plafonds, de aansluitpunten en de afmontage. De rekeneenheid is de groep en het aansluitpunt, en bij een volledige vernieuwing de vierkante meter woonoppervlak.

De gids is bedoeld voor iedereen die een raming of een offerte voor elektrawerk moet kunnen beoordelen: de eigenaar van een naoorlogse woning met een kast die vol zit, de koper die na de overdracht wil weten wat er achter de wanden ligt, de klusser die zelf leidingen trekt en de aansluiting laat doen, en het bestuurslid van een vereniging dat de gemeenschappelijke installatie in het meerjarenonderhoudsplan moet zetten.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes per onderdeel, geen offertes. Het verschil tussen twee offertes voor hetzelfde werk zit vrijwel altijd in het hak- en breekwerk en in het herstel daarna, en zelden in het elektrotechnische deel. Componenten kosten bij iedere installateur ongeveer hetzelfde; uren en herstel niet.

Wat er niet in zit: nieuwbouw, waar de installatie in het bouwbudget zit en de leidingen in een open ruwbouw worden gelegd. Ook buiten beeld blijven de installatie in bedrijfspanden, de aansluiting tot en met de meter, die van de netbeheerder is, en domotica en slimme systemen, die een eigen prijsopbouw hebben. Zonnepanelen, een laadpunt en een warmtepomp komen alleen ter sprake voor het deel dat in de meterkast landt.

Het aantal groepen en aansluitpunten is de basis van elke begroting en het enige getal dat je zelf volledig in de hand hebt. Elk punt erbij is € 45 tot € 200. Een woonkamer met twaalf punten kost het dubbele van dezelfde kamer met zes, en dat verschil is groter dan alles wat je op materiaal kunt besparen.

Inbouw of opbouw verdubbelt of halveert de prijs per punt. Opbouw is € 45 tot € 110 per punt en vraagt geen hakwerk en geen herstel; inbouw is € 90 tot € 200 plus € 8 tot € 20 per meter stucwerk. In een berging, garage of zolder is opbouw volstrekt verantwoord; in een woonkamer zelden gewenst.

De constructie van de wanden bepaalt hoe duur inbouw uitpakt. Sleuven hakken in kalkzandsteen is € 18 tot € 30 per meter; in beton € 30 tot € 60, en in een dragende betonwand is horizontaal frezen soms helemaal niet toegestaan. In gipsblokken en gipsplaatwanden is het juist goedkoop, omdat de leiding er meestal achterlangs kan.

De staat van de bestaande installatie bepaalt of je uitbreidt of vernieuwt. Schroefzekeringen, het ontbreken van een aardlekschakelaar en bedrading met een stoffen omhulsel betekenen dat er meer moet dan een groep bijplaatsen. Het verschil tussen die twee scenario's loopt van € 400 tot € 2.500, en het blijkt pas bij het openen van de kast.

De meterkast zelf is een knelpunt dat op een vaste plek zit. Een kast die vol is, vraagt een nieuwe verdeelinrichting van € 700 tot € 1.800 of een onderverdeler elders van € 450 tot € 1.200. In naoorlogse woningen is de kast bovendien vaak te klein voor het aantal groepen dat een moderne woning nodig heeft, en dan komt verplaatsen in beeld met een geheel andere orde van grootte.

De hoofdaansluiting is een aparte partij met een eigen tarief en een eigen wachttijd. Verzwaren kost € 500 tot € 1.500 bij de netbeheerder, plus graafwerk op eigen terrein, en de doorlooptijd loopt van weken tot maanden. Die wachttijd stuurt vaak de hele planning van een verbouwing.

Het herstel na afloop is de post die het prijsverschil tussen offertes verklaart. De ene installateur zet de sleuven dicht en stopt; de andere levert schilderklaar op. Bij een woning met vijftig meter sleuf is dat € 400 tot € 1.000 verschil, en het staat zelden op dezelfde plek in beide offertes.

De bereikbaarheid van kruipruimte, zolder en leidingschachten scheelt uren en soms dagen. Een woning waarin je van onderen en van boven bij de leidingen kunt, wordt bedraad voor € 70 tot € 100 per vierkante meter; een woning waarin alles via de wand moet, zit aan de bovenkant van € 110 tot € 150 per vierkante meter.

Het moment van uitvoering is de laatste en de grootste drijver. Tijdens een verbouwing waarbij de wanden toch open zijn, betaal je het elektrotechnische werk en niets anders. Los uitgevoerd betaal je het hakken, het dichtzetten, het stucwerk, het schilderen en de overlast erbij.

Vraag om een uitsplitsing per aansluitpunt en per groep, en apart voor het hak- en breekwerk. Zodra die drie posten los staan, zie je waar het verschil tussen twee offertes vandaan komt, en in negen van de tien gevallen is dat het hak- en herstelwerk en niet de installatie.

Vraag of het herstel van de afwerking is inbegrepen en tot welk niveau: dichtgezet, stucklaar of schilderklaar. Laat die term letterlijk in de offerte staan. Bij vijftig meter sleuf is het verschil tussen die drie niveaus € 400 tot € 1.000.

Vraag of er een meetrapport wordt opgeleverd en wat erin staat: isolatieweerstand, aardverspreidingsweerstand, uitschakeltijden van de aardlekschakelaars en een overzicht van de groepen. Een rapport dat alleen zegt dat de installatie is gecontroleerd, is geen rapport.

Vraag om een groepenschema en om het benoemen van de groepen in de kast. Het kost € 60 tot € 180 en het is het onderdeel dat het vaakst wordt vergeten, terwijl het bij elke volgende ingreep uren scheelt.

Vraag hoeveel dagen de stroom uit gaat en of dat per verdieping of per groep kan. Bij een bewoonde woning is dat een praktische vraag met financiële gevolgen: een tijdelijke voorziening kost € 100 tot € 400 per week.

Vraag naar het aantal groepen dat wordt aangelegd en naar de reserveruimte in de kast. Twee lege modules meer kosten nu bijna niets en voorkomen later een nieuwe verdeelinrichting.

Vraag of de installateur werkt volgens NEN 1010, of hij is aangesloten bij een erkenningsregeling en of hij aansprakelijkheidsverzekering en garantie op het werk heeft. Vraag ook wie het werk uitvoert: de installateur zelf of een onderaannemer.

Let op offertes die aanzienlijk lager uitkomen dan de rest. In dit vak is dat vrijwel altijd een offerte waarin het herstel, het meetrapport of het schakelmateriaal ontbreekt. Vergelijk pas als beide aanbieders dezelfde posten hebben opgenomen.

Elektrische installaties in woningen moeten voldoen aan NEN 1010. Voor een bestaande installatie geldt de norm van het moment van aanleg; bij een wijziging of uitbreiding geldt de actuele norm voor het gewijzigde deel. Dat betekent in de praktijk dat een nieuwe groep aan de eisen van vandaag voldoet, ook als de rest van de installatie dat niet doet. Een installateur die dit onderscheid niet maakt, levert werk op dat bij een keuring alsnog wordt afgekeurd.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt onder de Omgevingswet eisen aan de veiligheid van installaties in een bestaand bouwwerk en aan het niveau waarop een installatie na verbouwing moet functioneren. Voor een woningeigenaar bestaat geen wettelijke, periodieke keuringsplicht voor de elektrische installatie. Bij verhuur en bij gemeenschappelijke installaties in een appartementengebouw liggen er wel verplichtingen bij de eigenaar of de vereniging, die volgen uit de zorgplicht voor een veilig bouwwerk.

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen geldt sinds 1 januari 2024 voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. De uitbreiding naar verbouw is uitgesteld; controleer de actuele stand voordat je ervan uitgaat dat een kwaliteitsborger bij jouw project betrokken moet zijn. Bij nieuwbouw onder de Wkb hoort het opleverdossier ook de elektrische installatie te beschrijven.

Werkzaamheden aan de aansluiting tot en met de meter zijn voorbehouden aan de netbeheerder. Alles achter de meter is van de eigenaar. Het verbreken van een verzegeling is niet toegestaan en levert bij schade een probleem op met de verzekeraar.

In een badkamer gelden zones rond bad en douche waarin bepaalde apparatuur en bepaalde beschermingsgraden niet zijn toegestaan. Een stopcontact naast een wastafel is geen kwestie van smaak maar van afstand en van de vraag of de vereffening is aangebracht.

Bij een huurwoning is de elektrische installatie de verantwoordelijkheid van de verhuurder. Een onveilige installatie is een gebrek in de zin van het huurrecht en kan via de huurcommissie worden aangekaart. Bij een appartement bepaalt de splitsingsakte wat privé is en wat gemeenschappelijk; leidingen die door gemeenschappelijke delen lopen en de installatie tot aan de meterkast zijn dat vrijwel altijd.

Voor een laadpunt in een gemeenschappelijke garage gelden aanvullende eisen aan de brandveiligheid, aan de plaats van het laadpunt en aan de capaciteit van de aansluiting. Regels op dit punt zijn in beweging; vraag de actuele stand op bij de gemeente en bij de verzekeraar van het gebouw.