Bijgewerkt 21 november 2026 · 16 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026
In een appartement bepaalt de plek van de buitenunit wat er kan, niet het toestel. Op het balkon gaat het om wat de plaat kan dragen en hoe dicht de buren zitten. Aan de gevel gaat het om trillingen en onderhoud op hoogte, op een plat dak om lange leidingen en een gat in het dak.
Een split-airco die ook kan verwarmen kost geplaatst € 1.400 tot € 2.600 voor één binnenunit. Een volledige lucht-waterwarmtepomp kost € 9.000 tot € 18.000, een hybride naast je eigen cv-ketel € 4.500 tot € 8.500.
Een buitenunit in een appartementengebouw mag bij een te openen raam of deur van de buren ten hoogste 40 dB veroorzaken. Die waarde volgt uit een berekening volgens vaste rekenregels. Laat die berekening maken en neem haar op in je voorstel aan de vereniging van eigenaars, voordat je iets koopt.
Gevel, dak en balkonconstructie zijn in de meeste gebouwen gemeenschappelijk. Een buitenunit daaraan vraagt dus toestemming van de vereniging, en bij een monument ook een gesprek met de gemeente.
Laat de installatie doen door een bedrijf met een certificaat voor werken met koudemiddelen. Dat kun je controleren in het Centraal Register Techniek.

Waar gaat het over?
Een appartement op de derde verdieping, met een balkon op het zuiden en een eigen cv-ketel die over een paar jaar op is. De bewoner wil 's zomers koelen en 's winters minder gas stoken. Het toestel kiezen is het makkelijke deel. De vragen zitten elders: kan het balkon die unit dragen, waar gaat het smeltwater heen, hoe komen de leidingen binnen, en hoe ver is het slaapkamerraam van de bovenburen.
Dit artikel gaat over die bouwkundige kant: welke systemen in een appartement passen, waar een buitenunit kan staan en wat elke plek vraagt, wat het kost en welke regels voor het toestel gelden. Hoe je een voorstel door de vergadering krijgt, staat in ons artikel over een individuele warmtepomp in de vergadering. De geluidseis zelf leggen we uitgebreid uit in het artikel over de 40 dB, en een airco aan de gevel behandelt onze vraagpagina daarover. De warmtepompboiler, die zonder buitenunit werkt, heeft een eigen artikel.
Hoe ontstaat het?
Elk van deze toestellen haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die binnen, of in de zomer andersom. Het verschil zit in hoe de warmte de woning in komt, en dat bepaalt wat er door je gevel moet.
Een split-airco heeft een buitenunit en een binnenunit aan de wand, verbonden door twee koperen leidingen met koudemiddel en een stuurkabel. De meeste split-airco's kunnen ook verwarmen; zo'n toestel heet een lucht-luchtwarmtepomp. Hij verwarmt de ruimte waar de binnenunit hangt en de ruimtes waar de lucht vrij naartoe stroomt. Met een multisplit hangen er twee tot vier binnenunits aan één buitenunit. Per binnenunit komt er één rond gat door de gevel, een kernboring.
Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt het water van je radiatoren of vloerverwarming, zoals je cv-ketel nu doet. Er zijn twee soorten. Bij een monoblock zit het hele koelcircuit in de buitenkast en gaan er alleen waterleidingen naar binnen. Bij een split lucht-water gaan er koudemiddelleidingen naar een binnendeel. Een monoblock heeft in een appartement een voordeel: het koudemiddel blijft buiten. Dat telt vooral bij het koudemiddel R290: dat is propaan, en propaan is brandbaar. De waterleidingen buiten moeten dan wel tegen bevriezen zijn beschermd.
Een hybride warmtepomp is een kleinere lucht-waterwarmtepomp naast je bestaande cv-ketel. De warmtepomp verwarmt; de ketel springt bij als het streng vriest en zorgt voor het warme water. Dat kan alleen als je een eigen ketel hebt. Zit je op blokverwarming of een warmtenet, dan is een individuele lucht-waterwarmtepomp zelden de route; dan gaat het gesprek over een collectieve oplossing.
Er zijn ook wandtoestellen zonder buitenunit, die via twee openingen in de gevel lucht aanzuigen en uitblazen. Je hebt dan geen buitenunit, maar wel twee gaten in een gevel die meestal gemeenschappelijk is, en het toestel staat met zijn compressor binnen in je kamer.
Waar de buitenunit kan staan, hangt af van het gebouw.
Op het balkon. Kort bij de binnenunit en makkelijk bereikbaar voor onderhoud. Daar staat tegenover dat het balkon dicht bij de ramen van je buren zit, dat de balkonplaat het gewicht moet dragen, en dat een warmtepomp in de winter dooiwater afgeeft dat op het balkon bevriest of bij de onderburen naar beneden komt als het niet wordt afgevoerd. Staat de unit in een diepe loggia, een balkon dat in het gebouw is teruggelegd, dan zuigt hij zijn eigen koude lucht weer aan en werkt hij minder zuinig.
Aan de gevel. Op een console in het metselwerk, met de leidingen in een goot langs de gevel. Het bezwaar zit in trillingen die via de console in de constructie komen, in het aanzicht van het gebouw en in onderhoud: een unit op vier hoog bereik je voor een storing of een schoonmaakbeurt alleen met een hoogwerker.
Op het platte dak. Uit het zicht en vaak verder van de ramen. Maar de leidingen moeten via een schacht of een dakdoorvoer naar beneden, elke meter boven de standaardlengte kost extra, en wie de unit onderhoudt moet veilig op het dak kunnen komen.
Elektra speelt ook mee. Een buitenunit krijgt een eigen groep in de meterkast, en bij een volledige lucht-waterwarmtepomp kan de aansluiting van je appartement te licht blijken.
Hoe herken je het?
Of een warmtepomp of airco in jouw appartement past, zie je aan een paar dingen die je vooraf kunt nalopen.
Je balkon is een betonplaat die uitkraagt of een plaat op consoles. Wat die plaat mag dragen, staat niet op het balkon. Vraag de vereniging of de beheerder naar de constructiegegevens of laat een constructeur kijken.
Er zit een afvoer of spuwer op het balkon. Zonder afvoer moet het condens- en dooiwater met een slang of pomp naar een afvoer binnen.
Je hebt een eigen cv-ketel. Dan kan een hybride of een volledige lucht-waterwarmtepomp. Zonder eigen ketel, bij blokverwarming of een warmtenet, ligt een split-airco als individuele oplossing meer voor de hand.
Er hangen al units aan het gebouw. Dan heeft de vereniging vaak al beleid, en is de vraag vooral of jouw plek en type daarbinnen passen.
De ramen van je buren zitten vlak boven, naast of onder je balkon. Dan is de 40 dB bij hun raam de eerste vraag en niet de laatste.
De gevel heeft een monumentstatus of het gebouw ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht. Dan gelden strengere regels voor wat aan de buitenkant zichtbaar is, en ligt het dak of de achterkant meer voor de hand.
Wat kost het?
De bedragen zijn inclusief btw, bandbreedtes en geen offertes. Een unit hoog aan de gevel maakt elke onderhoudsbeurt duurder, omdat er een hoogwerker bij moet. Reken dat mee als je een plek kiest.
| Post | Eenheid | Bandbreedte | Wat is inbegrepen |
|---|---|---|---|
| Single split met wandunit tot 3,5 kW, geplaatst | per systeem | € 1.400 - € 2.600 | Binnen- en buitenunit, beugels, leiding tot 5 meter, kernboring, vullen en afpersen |
| Multisplit met twee binnenunits op één buitenunit | per systeem | € 2.500 - € 5.000 | Buitenunit met twee aansluitingen, twee binnenunits, leidingen tot 2 × 7 meter |
| Hybride warmtepomp naast de bestaande ketel | per installatie | € 4.500 - € 8.500 | Buitenunit, regeling, montage, inbedrijfstelling |
| Monoblock lucht-water bij een kleine woning | per installatie | € 7.500 - € 13.000 | Eén buitenkast, korte leidingen, kleine boiler |
| Lucht-waterwarmtepomp, volledig elektrisch | per installatie | € 9.000 - € 18.000 | Buitenunit, binnenunit, boiler, regeling, montage |
| Meerprijs koelleiding boven de standaardlengte | per m¹ | € 30 - € 80 | Voorgeïsoleerd leidingpaar, kabel, afwerkgoot |
| Wandconsole of dakframe voor de buitenunit | per stuk | € 100 - € 500 | Beugel of frame, trillingdempers, bevestiging in de constructie |
| Dakdoorvoer met waterdichte manchet | per doorvoer | € 150 - € 450 | Bij een buitenunit op een plat dak |
| Condensafvoer aansluiten | per unit | € 50 - € 250 | Slang of buis, sifon, doorvoer; met pomp bovenin de reeks |
| Extra elektrische groep voor de buitenunit | per groep | € 200 - € 450 | Kabel, buis, aardlekautomaat, doormeten |
| Geluidsberekening bij de buren | per onderzoek | € 300 - € 900 | Bij een korte afstand tot de buren of een klacht vooraf |
| Geluidsscherm of omkasting voor een airco | per stuk | € 150 - € 700 | Materiaal, demping, doorstroming van de lucht |
| Geluidsdemper of omkasting voor een lucht-waterwarmtepomp | per stuk | € 400 - € 1.500 | Voorziening om de geluidseis te halen |
| Steiger of hoogwerker | per dag | € 250 - € 900 | Bij montage boven de vier meter of op een dak zonder veilige toegang |
| Omgevingsvergunning bij een monument of beschermd stadsgezicht | per aanvraag | € 200 - € 900 | Alleen als het gevelbeeld beschermd is |
| Onderhoudsbeurt airco | per beurt | € 90 - € 200 | Filters, warmtewisselaar, condensafvoer, drukcontrole |
Alternatieven en wat die kosten
Vergelijk de hele rekening, met installatie en onderhoud erbij, en niet het toestel los. Een unit op het dak met twaalf meter extra leiding en een dakdoorvoer kan meer kosten dan een duurder toestel op het balkon.
| Alternatief | Bandbreedte | Wanneer het beter past | Wanneer niet |
|---|---|---|---|
| Split-airco die ook verwarmt, één binnenunit | € 1.400 - € 2.600 | Je wilt koelen en de woonkamer bijverwarmen, en de cv-ketel blijft | Als je alle kamers wilt verwarmen zonder ketel |
| Multisplit met twee tot vier binnenunits | € 2.500 - € 5.000 voor twee units | Een kleiner appartement waar je per kamer wilt regelen | Als er geen route is voor meerdere leidingen naar binnen |
| Hybride warmtepomp naast de eigen ketel | € 4.500 - € 8.500 | Je hebt een eigen ketel die nog jaren meegaat en wilt minder gas stoken | Bij blokverwarming of een warmtenet |
| Volledige lucht-waterwarmtepomp, monoblock, bij een kleine woning | € 7.500 - € 13.000 | Een goed geïsoleerd appartement met een plek voor de kast en een eigen ketel die vervangen moet worden | Bij een slecht geïsoleerd gebouw; dan eerst de schil, en die is van de vereniging |
| Warmtepompboiler zonder buitenunit | € 1.800 - € 3.500 | Alleen warm tapwater van het gas af | Als je ook wilt verwarmen of koelen |
| Wachten op een collectieve oplossing van de vereniging | € 0 voor nu | Het gebouw heeft blokverwarming of de vereniging onderzoekt al een collectieve warmtepomp | Als je ketel nu kapot is |
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf doen: de splitsingsakte en het reglement opvragen en nalezen wat gemeenschappelijk is. De splitsingstekening laat zien waar je eigen deel ophoudt.
Zelf doen: de plek opmeten. Afstand tot de dichtstbijzijnde ramen van de buren, de lengte van de leidingroute naar binnen, de plek van een afvoer en de bereikbaarheid voor onderhoud.
Zelf doen: bij de vereniging vragen naar bestaand beleid, naar de constructiegegevens van het balkon en naar plannen voor een collectieve oplossing.
Zelf doen: offertes vragen die de opstelling, de geluidsberekening bij het raam van de buren, de condens- en dooiwaterafvoer en de elektrische groep apart noemen.
Niet zelf doen: een buitenunit aan de gevel, op het dak of aan het balkon laten monteren zonder toestemming van de vereniging. De vereniging kan verwijdering en herstel eisen.
Niet zelf doen: koudemiddelleidingen aansluiten, vullen of verplaatsen. Dat is voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf.
Wat je vooral niet doet: een toestel kopen voordat de plek is goedgekeurd. Een unit die nergens mag hangen, is een dure doos.
Wanneer je stopt en hulp zoekt: als het balkon scheuren of roestplekken aan de onderkant heeft, of als niemand weet wat het draagt. Laat dan eerst een constructeur kijken.
Regels en regelgeving
Voor het geluid van een buitenunit gelden de eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, afdeling 4.3. Staat de unit buiten de gevel en ligt de woning van je buren op hetzelfde perceel, zoals in een appartementengebouw, dan mag de unit ter plaatse van een te openen raam of deur van een verblijfsgebied van die woning ten hoogste 40 dB veroorzaken, berekend volgens de rekenregels van de ministeriële regeling (artikel 4.108, derde lid). In het verblijfsgebied van de buren zelf geldt ten hoogste 30 dB karakteristiek installatie-geluidsniveau, bepaald volgens NEN 5077 (artikel 4.108, eerste lid). Ligt het buurgebouw op een ander perceel, dan geldt de 40 dB op de perceelgrens (artikel 4.107, tweede lid). We hebben deze eisen getoetst aan de tekst van het besluit die geldt sinds 24 september 2026.
Of een buitenunit aan de gevel of op het dak een omgevingsvergunning vraagt, hangt af van het omgevingsplan van je gemeente. Bij een monument en in een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden strengere regels voor wat aan de buitenkant komt. Vraag het na bij de gemeente voordat je bestelt.
Wie een airco of warmtepomp installeert, onderhoudt of repareert, werkt met F-gassen of andere koudemiddelen. Daarvoor moet de monteur een persoonscertificaat hebben en het bedrijf een bedrijfscertificaat, BRL 100. In het Centraal Register Techniek zie je of een bedrijf en een monteur gecertificeerd zijn. Een bedrijf zonder certificaat mag het werk niet doen.
In een appartementengebouw beslist de splitsingsakte wat van jou is en wat gemeenschappelijk. Volgens artikel 5:119 van het Burgerlijk Wetboek mag je zonder toestemming veranderingen aanbrengen in het deel dat jij alleen gebruikt, zolang je daarmee geen nadeel toebrengt aan een ander deel, en je moet de vereniging er wel direct van op de hoogte stellen. Het reglement kan daarvan afwijken. Een buitenunit aan de gevel, op het dak of aan de balkonconstructie raakt in de meeste gebouwen een gemeenschappelijk deel. Wat je daar mag, regelt het reglement; artikel 5:112 van het Burgerlijk Wetboek verplicht het reglement een regeling te bevatten voor het gebruik, het beheer en het onderhoud van die delen. Weigert de vereniging zonder redelijke grond, dan kun je volgens artikel 5:121 van het Burgerlijk Wetboek de kantonrechter vragen de toestemming te geven in plaats van de vereniging (een vervangende machtiging).
Huur je, dan heb je voor een buitenunit toestemming van je verhuurder nodig. In een gesplitst gebouw vraagt de verhuurder op zijn beurt toestemming aan de vereniging.
Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.
Waar deze uitleg op rust
Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.108 lid 3 — opent in een nieuw venster
zoals geldend op 9 november 2026
Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.107 lid 2 — opent in een nieuw venster
zoals geldend op 9 november 2026
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 119 — opent in een nieuw venster
zoals geldend op 9 november 2026
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 112 — opent in een nieuw venster
versie niet vastgelegd
Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 121 — opent in een nieuw venster
zoals geldend op 9 november 2026
Wat betekent dit voor jou?
- woningeigenaar
- begin bij de plek en niet bij het toestel. Kijk in de splitsingsakte wat gemeenschappelijk is, vraag de vereniging of er al beleid is, en laat de installateur voor die plek een geluidsberekening maken voordat je een toestel kiest.
- huurder
- een split-airco of warmtepomp met buitenunit plaats je niet zonder schriftelijke toestemming van je verhuurder. Vraag of de verhuurder zelf plannen heeft; bij een corporatie loopt er soms al een project voor het hele gebouw.
- koper
- vraag bij een appartement naar het beleid van de vereniging voor buitenunits en of er al units hangen. Hangt er een unit bij het appartement dat je koopt, vraag dan om het besluit van de vereniging waarin hij is toegestaan.
- vve
- VvE-lidstel in de vergadering één regel voor het hele gebouw voor, met toegestane plekken, een maximale geluidswaarde en een uitvoering. Dat voorkomt twintig losse discussies. De bouwkundige kant van die regel, wat het balkon draagt en waar het water heen kan, is iets wat een adviseur voor het hele gebouw één keer kan uitzoeken.
- zelfbouwer
- bouw je een appartementengebouw of een woning met een gedeelde gevel, teken dan vooraf de plekken voor buitenunits in, met een afvoer en een leidingroute. Achteraf is elke unit een compromis.
- klusser
- een split-airco zelf aansluiten en vullen mag niet. Een toestel dat met F-gassen is gevuld, mag de winkel je alleen verkopen als een gecertificeerd bedrijf het installeert. Wat je zelf kunt doen, is de buitenunit schoon en vrij houden van bladeren en sneeuw.
Checklist
- 1. Welke delen van gevel, dak en balkon zijn volgens de splitsingsakte gemeenschappelijk?
- 2. Heeft de vereniging al beleid voor buitenunits?
- 3. Heb ik een eigen cv-ketel, of zit het gebouw op blokverwarming of een warmtenet?
- 4. Welke plek past: balkon, gevel of plat dak, en waarom die?
- 5. Hoe ver zit de unit van de dichtstbijzijnde te openen ramen van de buren?
- 6. Is er een geluidsberekening voor die plek?
- 7. Draagt het balkon of de gevel de unit, en wie heeft dat beoordeeld?
- 8. Waar gaan het condenswater en het dooiwater heen?
- 9. Hoe lang wordt de leidingroute, en is daarvoor een doorvoer in gevel of dak nodig?
- 10. Is er ruimte in de meterkast voor een extra groep?
- 11. Is het installatiebedrijf gecertificeerd voor werken met koudemiddelen?
- 12. Is het gebouw een monument of ligt het in een beschermd gezicht?
Veelgestelde vragen
Kan een warmtepomp op mijn balkon staan?
Bestaat er een airco zonder buitenunit voor een appartement?
Welke warmtepomp past bij een appartement met een eigen cv-ketel?
Mag elke installateur een split-airco plaatsen?
Hoe ver moet een buitenunit van het raam van de buren hangen?
Waar laat ik het dooiwater van een warmtepomp op het balkon?
Wat je nu kunt doen
Buitenunit schoonmaken en vrijhouden
Wat je nodig hebt, en in welke volgorde je het doet.
Open het stappenplan- Wat kost het plaatsen van een airco?
Wat het ongeveer kost, van welke maand dat bedrag is en waar het vandaan komt.
- Werkomschrijving warmtepomp plaatsen
Een beschrijving van het werk die je aan een aannemer kunt geven.
Zie voor meer informatie
- Mag ik een airco aan de gevel hangenVraag en antwoord
- Waarom een individuele warmtepomp de vergadering haalt of nietArtikel
- Geluid van een buitenunit: de 40 dB op de perceelgrensKennisbank
- Zelf iets veranderen in een appartement: wat mag en wat vraagt toestemmingKennisbank
- Een warmtepompboiler in een appartement: plek, geluid, lucht en toestemmingKennisbank
- Wat kost een warmtepomp?Prijsgids
- Van gasketel naar collectieve warmte of warmtepompKennisbank
- Warmtepompen: lucht, bodem, hybride en wat het verschil betekentKennisbank
- Hoeveel ruimte heb je nodig voor een warmtepompRekenhulp
- Lucht-luchtwarmtepompBegrip
- BuitenunitBegrip
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
- Missiehuis in Hoorn - complex uit 1928 volledig gasvrij met warmte-koudeopslag
- Rivierenhuis in Amsterdam - 320 woningen uit 1964, biobased gerenoveerd
- Senso I en II in Holendrecht - 935 woningen met huurders en eigenaren door elkaar
- Sugar Hill in Harlem - 124 betaalbare woningen met een museum in de plint
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.