Naar de inhoud

Bèta: aanmelden en abonneren kan nog niet.

Kennisbank

Een warmtepomp of airco in een appartement: buitenunit, VvE en geluid

Onderwerp Energie

Bijgewerkt 21 november 2026 · 16 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026

Reageren

In een appartement bepaalt de plek van de buitenunit wat er kan, niet het toestel. Op het balkon gaat het om wat de plaat kan dragen en hoe dicht de buren zitten. Aan de gevel gaat het om trillingen en onderhoud op hoogte, op een plat dak om lange leidingen en een gat in het dak.

Een split-airco die ook kan verwarmen kost geplaatst € 1.400 tot € 2.600 voor één binnenunit. Een volledige lucht-waterwarmtepomp kost € 9.000 tot € 18.000, een hybride naast je eigen cv-ketel € 4.500 tot € 8.500.

Een buitenunit in een appartementengebouw mag bij een te openen raam of deur van de buren ten hoogste 40 dB veroorzaken. Die waarde volgt uit een berekening volgens vaste rekenregels. Laat die berekening maken en neem haar op in je voorstel aan de vereniging van eigenaars, voordat je iets koopt.

Gevel, dak en balkonconstructie zijn in de meeste gebouwen gemeenschappelijk. Een buitenunit daaraan vraagt dus toestemming van de vereniging, en bij een monument ook een gesprek met de gemeente.

Laat de installatie doen door een bedrijf met een certificaat voor werken met koudemiddelen. Dat kun je controleren in het Centraal Register Techniek.

Een woning met zonnepanelen en een zonneboiler op het dak
Beeld: Envato Elements

Waar gaat het over?

Een appartement op de derde verdieping, met een balkon op het zuiden en een eigen cv-ketel die over een paar jaar op is. De bewoner wil 's zomers koelen en 's winters minder gas stoken. Het toestel kiezen is het makkelijke deel. De vragen zitten elders: kan het balkon die unit dragen, waar gaat het smeltwater heen, hoe komen de leidingen binnen, en hoe ver is het slaapkamerraam van de bovenburen.

Dit artikel gaat over die bouwkundige kant: welke systemen in een appartement passen, waar een buitenunit kan staan en wat elke plek vraagt, wat het kost en welke regels voor het toestel gelden. Hoe je een voorstel door de vergadering krijgt, staat in ons artikel over een individuele warmtepomp in de vergadering. De geluidseis zelf leggen we uitgebreid uit in het artikel over de 40 dB, en een airco aan de gevel behandelt onze vraagpagina daarover. De warmtepompboiler, die zonder buitenunit werkt, heeft een eigen artikel.

Hoe ontstaat het?

Elk van deze toestellen haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die binnen, of in de zomer andersom. Het verschil zit in hoe de warmte de woning in komt, en dat bepaalt wat er door je gevel moet.

Een split-airco heeft een buitenunit en een binnenunit aan de wand, verbonden door twee koperen leidingen met koudemiddel en een stuurkabel. De meeste split-airco's kunnen ook verwarmen; zo'n toestel heet een lucht-luchtwarmtepomp. Hij verwarmt de ruimte waar de binnenunit hangt en de ruimtes waar de lucht vrij naartoe stroomt. Met een multisplit hangen er twee tot vier binnenunits aan één buitenunit. Per binnenunit komt er één rond gat door de gevel, een kernboring.

Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt het water van je radiatoren of vloerverwarming, zoals je cv-ketel nu doet. Er zijn twee soorten. Bij een monoblock zit het hele koelcircuit in de buitenkast en gaan er alleen waterleidingen naar binnen. Bij een split lucht-water gaan er koudemiddelleidingen naar een binnendeel. Een monoblock heeft in een appartement een voordeel: het koudemiddel blijft buiten. Dat telt vooral bij het koudemiddel R290: dat is propaan, en propaan is brandbaar. De waterleidingen buiten moeten dan wel tegen bevriezen zijn beschermd.

Een hybride warmtepomp is een kleinere lucht-waterwarmtepomp naast je bestaande cv-ketel. De warmtepomp verwarmt; de ketel springt bij als het streng vriest en zorgt voor het warme water. Dat kan alleen als je een eigen ketel hebt. Zit je op blokverwarming of een warmtenet, dan is een individuele lucht-waterwarmtepomp zelden de route; dan gaat het gesprek over een collectieve oplossing.

Er zijn ook wandtoestellen zonder buitenunit, die via twee openingen in de gevel lucht aanzuigen en uitblazen. Je hebt dan geen buitenunit, maar wel twee gaten in een gevel die meestal gemeenschappelijk is, en het toestel staat met zijn compressor binnen in je kamer.

Waar de buitenunit kan staan, hangt af van het gebouw.

Op het balkon. Kort bij de binnenunit en makkelijk bereikbaar voor onderhoud. Daar staat tegenover dat het balkon dicht bij de ramen van je buren zit, dat de balkonplaat het gewicht moet dragen, en dat een warmtepomp in de winter dooiwater afgeeft dat op het balkon bevriest of bij de onderburen naar beneden komt als het niet wordt afgevoerd. Staat de unit in een diepe loggia, een balkon dat in het gebouw is teruggelegd, dan zuigt hij zijn eigen koude lucht weer aan en werkt hij minder zuinig.

Aan de gevel. Op een console in het metselwerk, met de leidingen in een goot langs de gevel. Het bezwaar zit in trillingen die via de console in de constructie komen, in het aanzicht van het gebouw en in onderhoud: een unit op vier hoog bereik je voor een storing of een schoonmaakbeurt alleen met een hoogwerker.

Op het platte dak. Uit het zicht en vaak verder van de ramen. Maar de leidingen moeten via een schacht of een dakdoorvoer naar beneden, elke meter boven de standaardlengte kost extra, en wie de unit onderhoudt moet veilig op het dak kunnen komen.

Elektra speelt ook mee. Een buitenunit krijgt een eigen groep in de meterkast, en bij een volledige lucht-waterwarmtepomp kan de aansluiting van je appartement te licht blijken.

Hoe herken je het?

Of een warmtepomp of airco in jouw appartement past, zie je aan een paar dingen die je vooraf kunt nalopen.

Je balkon is een betonplaat die uitkraagt of een plaat op consoles. Wat die plaat mag dragen, staat niet op het balkon. Vraag de vereniging of de beheerder naar de constructiegegevens of laat een constructeur kijken.

Er zit een afvoer of spuwer op het balkon. Zonder afvoer moet het condens- en dooiwater met een slang of pomp naar een afvoer binnen.

Je hebt een eigen cv-ketel. Dan kan een hybride of een volledige lucht-waterwarmtepomp. Zonder eigen ketel, bij blokverwarming of een warmtenet, ligt een split-airco als individuele oplossing meer voor de hand.

Er hangen al units aan het gebouw. Dan heeft de vereniging vaak al beleid, en is de vraag vooral of jouw plek en type daarbinnen passen.

De ramen van je buren zitten vlak boven, naast of onder je balkon. Dan is de 40 dB bij hun raam de eerste vraag en niet de laatste.

De gevel heeft een monumentstatus of het gebouw ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht. Dan gelden strengere regels voor wat aan de buitenkant zichtbaar is, en ligt het dak of de achterkant meer voor de hand.

Wat kost het?

De bedragen zijn inclusief btw, bandbreedtes en geen offertes. Een unit hoog aan de gevel maakt elke onderhoudsbeurt duurder, omdat er een hoogwerker bij moet. Reken dat mee als je een plek kiest.

PostEenheidBandbreedteWat is inbegrepen
Single split met wandunit tot 3,5 kW, geplaatstper systeem€ 1.400 - € 2.600Binnen- en buitenunit, beugels, leiding tot 5 meter, kernboring, vullen en afpersen
Multisplit met twee binnenunits op één buitenunitper systeem€ 2.500 - € 5.000Buitenunit met twee aansluitingen, twee binnenunits, leidingen tot 2 × 7 meter
Hybride warmtepomp naast de bestaande ketelper installatie€ 4.500 - € 8.500Buitenunit, regeling, montage, inbedrijfstelling
Monoblock lucht-water bij een kleine woningper installatie€ 7.500 - € 13.000Eén buitenkast, korte leidingen, kleine boiler
Lucht-waterwarmtepomp, volledig elektrischper installatie€ 9.000 - € 18.000Buitenunit, binnenunit, boiler, regeling, montage
Meerprijs koelleiding boven de standaardlengteper m¹€ 30 - € 80Voorgeïsoleerd leidingpaar, kabel, afwerkgoot
Wandconsole of dakframe voor de buitenunitper stuk€ 100 - € 500Beugel of frame, trillingdempers, bevestiging in de constructie
Dakdoorvoer met waterdichte manchetper doorvoer€ 150 - € 450Bij een buitenunit op een plat dak
Condensafvoer aansluitenper unit€ 50 - € 250Slang of buis, sifon, doorvoer; met pomp bovenin de reeks
Extra elektrische groep voor de buitenunitper groep€ 200 - € 450Kabel, buis, aardlekautomaat, doormeten
Geluidsberekening bij de burenper onderzoek€ 300 - € 900Bij een korte afstand tot de buren of een klacht vooraf
Geluidsscherm of omkasting voor een aircoper stuk€ 150 - € 700Materiaal, demping, doorstroming van de lucht
Geluidsdemper of omkasting voor een lucht-waterwarmtepompper stuk€ 400 - € 1.500Voorziening om de geluidseis te halen
Steiger of hoogwerkerper dag€ 250 - € 900Bij montage boven de vier meter of op een dak zonder veilige toegang
Omgevingsvergunning bij een monument of beschermd stadsgezichtper aanvraag€ 200 - € 900Alleen als het gevelbeeld beschermd is
Onderhoudsbeurt aircoper beurt€ 90 - € 200Filters, warmtewisselaar, condensafvoer, drukcontrole

Alternatieven en wat die kosten

Vergelijk de hele rekening, met installatie en onderhoud erbij, en niet het toestel los. Een unit op het dak met twaalf meter extra leiding en een dakdoorvoer kan meer kosten dan een duurder toestel op het balkon.

AlternatiefBandbreedteWanneer het beter pastWanneer niet
Split-airco die ook verwarmt, één binnenunit€ 1.400 - € 2.600Je wilt koelen en de woonkamer bijverwarmen, en de cv-ketel blijftAls je alle kamers wilt verwarmen zonder ketel
Multisplit met twee tot vier binnenunits€ 2.500 - € 5.000 voor twee unitsEen kleiner appartement waar je per kamer wilt regelenAls er geen route is voor meerdere leidingen naar binnen
Hybride warmtepomp naast de eigen ketel€ 4.500 - € 8.500Je hebt een eigen ketel die nog jaren meegaat en wilt minder gas stokenBij blokverwarming of een warmtenet
Volledige lucht-waterwarmtepomp, monoblock, bij een kleine woning€ 7.500 - € 13.000Een goed geïsoleerd appartement met een plek voor de kast en een eigen ketel die vervangen moet wordenBij een slecht geïsoleerd gebouw; dan eerst de schil, en die is van de vereniging
Warmtepompboiler zonder buitenunit€ 1.800 - € 3.500Alleen warm tapwater van het gas afAls je ook wilt verwarmen of koelen
Wachten op een collectieve oplossing van de vereniging€ 0 voor nuHet gebouw heeft blokverwarming of de vereniging onderzoekt al een collectieve warmtepompAls je ketel nu kapot is

Wat kun je zelf doen, en wat niet?

Zelf doen: de splitsingsakte en het reglement opvragen en nalezen wat gemeenschappelijk is. De splitsingstekening laat zien waar je eigen deel ophoudt.

Zelf doen: de plek opmeten. Afstand tot de dichtstbijzijnde ramen van de buren, de lengte van de leidingroute naar binnen, de plek van een afvoer en de bereikbaarheid voor onderhoud.

Zelf doen: bij de vereniging vragen naar bestaand beleid, naar de constructiegegevens van het balkon en naar plannen voor een collectieve oplossing.

Zelf doen: offertes vragen die de opstelling, de geluidsberekening bij het raam van de buren, de condens- en dooiwaterafvoer en de elektrische groep apart noemen.

Niet zelf doen: een buitenunit aan de gevel, op het dak of aan het balkon laten monteren zonder toestemming van de vereniging. De vereniging kan verwijdering en herstel eisen.

Niet zelf doen: koudemiddelleidingen aansluiten, vullen of verplaatsen. Dat is voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf.

Wat je vooral niet doet: een toestel kopen voordat de plek is goedgekeurd. Een unit die nergens mag hangen, is een dure doos.

Wanneer je stopt en hulp zoekt: als het balkon scheuren of roestplekken aan de onderkant heeft, of als niemand weet wat het draagt. Laat dan eerst een constructeur kijken.

Regels en regelgeving

Voor het geluid van een buitenunit gelden de eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, afdeling 4.3. Staat de unit buiten de gevel en ligt de woning van je buren op hetzelfde perceel, zoals in een appartementengebouw, dan mag de unit ter plaatse van een te openen raam of deur van een verblijfsgebied van die woning ten hoogste 40 dB veroorzaken, berekend volgens de rekenregels van de ministeriële regeling (artikel 4.108, derde lid). In het verblijfsgebied van de buren zelf geldt ten hoogste 30 dB karakteristiek installatie-geluidsniveau, bepaald volgens NEN 5077 (artikel 4.108, eerste lid). Ligt het buurgebouw op een ander perceel, dan geldt de 40 dB op de perceelgrens (artikel 4.107, tweede lid). We hebben deze eisen getoetst aan de tekst van het besluit die geldt sinds 24 september 2026.

Of een buitenunit aan de gevel of op het dak een omgevingsvergunning vraagt, hangt af van het omgevingsplan van je gemeente. Bij een monument en in een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden strengere regels voor wat aan de buitenkant komt. Vraag het na bij de gemeente voordat je bestelt.

Wie een airco of warmtepomp installeert, onderhoudt of repareert, werkt met F-gassen of andere koudemiddelen. Daarvoor moet de monteur een persoonscertificaat hebben en het bedrijf een bedrijfscertificaat, BRL 100. In het Centraal Register Techniek zie je of een bedrijf en een monteur gecertificeerd zijn. Een bedrijf zonder certificaat mag het werk niet doen.

In een appartementengebouw beslist de splitsingsakte wat van jou is en wat gemeenschappelijk. Volgens artikel 5:119 van het Burgerlijk Wetboek mag je zonder toestemming veranderingen aanbrengen in het deel dat jij alleen gebruikt, zolang je daarmee geen nadeel toebrengt aan een ander deel, en je moet de vereniging er wel direct van op de hoogte stellen. Het reglement kan daarvan afwijken. Een buitenunit aan de gevel, op het dak of aan de balkonconstructie raakt in de meeste gebouwen een gemeenschappelijk deel. Wat je daar mag, regelt het reglement; artikel 5:112 van het Burgerlijk Wetboek verplicht het reglement een regeling te bevatten voor het gebruik, het beheer en het onderhoud van die delen. Weigert de vereniging zonder redelijke grond, dan kun je volgens artikel 5:121 van het Burgerlijk Wetboek de kantonrechter vragen de toestemming te geven in plaats van de vereniging (een vervangende machtiging).

Huur je, dan heb je voor een buitenunit toestemming van je verhuurder nodig. In een gesplitst gebouw vraagt de verhuurder op zijn beurt toestemming aan de vereniging.

Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.

Waar deze uitleg op rust

Wat betekent dit voor jou?

woningeigenaar
begin bij de plek en niet bij het toestel. Kijk in de splitsingsakte wat gemeenschappelijk is, vraag de vereniging of er al beleid is, en laat de installateur voor die plek een geluidsberekening maken voordat je een toestel kiest.
huurder
een split-airco of warmtepomp met buitenunit plaats je niet zonder schriftelijke toestemming van je verhuurder. Vraag of de verhuurder zelf plannen heeft; bij een corporatie loopt er soms al een project voor het hele gebouw.
koper
vraag bij een appartement naar het beleid van de vereniging voor buitenunits en of er al units hangen. Hangt er een unit bij het appartement dat je koopt, vraag dan om het besluit van de vereniging waarin hij is toegestaan.
vve
VvE-lidstel in de vergadering één regel voor het hele gebouw voor, met toegestane plekken, een maximale geluidswaarde en een uitvoering. Dat voorkomt twintig losse discussies. De bouwkundige kant van die regel, wat het balkon draagt en waar het water heen kan, is iets wat een adviseur voor het hele gebouw één keer kan uitzoeken.
zelfbouwer
bouw je een appartementengebouw of een woning met een gedeelde gevel, teken dan vooraf de plekken voor buitenunits in, met een afvoer en een leidingroute. Achteraf is elke unit een compromis.
klusser
een split-airco zelf aansluiten en vullen mag niet. Een toestel dat met F-gassen is gevuld, mag de winkel je alleen verkopen als een gecertificeerd bedrijf het installeert. Wat je zelf kunt doen, is de buitenunit schoon en vrij houden van bladeren en sneeuw.

Checklist

  • 1. Welke delen van gevel, dak en balkon zijn volgens de splitsingsakte gemeenschappelijk?
  • 2. Heeft de vereniging al beleid voor buitenunits?
  • 3. Heb ik een eigen cv-ketel, of zit het gebouw op blokverwarming of een warmtenet?
  • 4. Welke plek past: balkon, gevel of plat dak, en waarom die?
  • 5. Hoe ver zit de unit van de dichtstbijzijnde te openen ramen van de buren?
  • 6. Is er een geluidsberekening voor die plek?
  • 7. Draagt het balkon of de gevel de unit, en wie heeft dat beoordeeld?
  • 8. Waar gaan het condenswater en het dooiwater heen?
  • 9. Hoe lang wordt de leidingroute, en is daarvoor een doorvoer in gevel of dak nodig?
  • 10. Is er ruimte in de meterkast voor een extra groep?
  • 11. Is het installatiebedrijf gecertificeerd voor werken met koudemiddelen?
  • 12. Is het gebouw een monument of ligt het in een beschermd gezicht?

Veelgestelde vragen

Kan een warmtepomp op mijn balkon staan?

Vaak wel, maar drie dingen moeten kloppen: het balkon moet het gewicht dragen, de unit moet bij het raam van de buren onder de 40 dB blijven, en het dooiwater moet naar een afvoer. Een unit in een diepe loggia werkt slechter, omdat hij zijn eigen koude lucht weer aanzuigt.

Bestaat er een airco zonder buitenunit voor een appartement?

Ja, er zijn wandtoestellen die via twee openingen in de gevel lucht aanzuigen en uitblazen. Je hebt dan geen buitenunit, maar wel twee gaten in de gevel, waarvoor je in een appartementengebouw meestal toestemming van de vereniging nodig hebt. De compressor zit binnen, dus het toestel is in de kamer beter te horen dan een split-airco.

Welke warmtepomp past bij een appartement met een eigen cv-ketel?

Wil je de ketel houden, dan is een hybride warmtepomp de kleinste stap: € 4.500 tot € 8.500. Is de ketel op en is het appartement goed geïsoleerd, dan kan een volledige lucht-waterwarmtepomp, bijvoorbeeld een monoblock. Laat eerst een warmteverliesberekening maken.

Mag elke installateur een split-airco plaatsen?

Nee. Wie met koudemiddelen werkt, moet een persoonscertificaat hebben, en het bedrijf een bedrijfscertificaat. Controleer het bedrijf in het Centraal Register Techniek voordat je opdracht geeft.

Hoe ver moet een buitenunit van het raam van de buren hangen?

Er is geen vaste afstand. De eis is dat de unit bij een te openen raam of deur van de buren ten hoogste 40 dB veroorzaakt, berekend volgens vaste rekenregels. Een stillere unit of een omkasting kan dichterbij hangen dan een luide.

Waar laat ik het dooiwater van een warmtepomp op het balkon?

In een afvoer of spuwer, via een slang met verhang, of met een pomp naar een afvoer binnen. Laat het niet op de balkonvloer lopen: in de winter bevriest het, en zonder afvoer komt het bij de onderburen terecht.

Wat je nu kunt doen

  1. Buitenunit schoonmaken en vrijhouden

    Wat je nodig hebt, en in welke volgorde je het doet.

    Open het stappenplan
  2. Wat kost het plaatsen van een airco?

    Wat het ongeveer kost, van welke maand dat bedrag is en waar het vandaan komt.

  3. Werkomschrijving warmtepomp plaatsen

    Een beschrijving van het werk die je aan een aannemer kunt geven.

Zie voor meer informatie

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.