Waarom nieuwbouw het eerste jaar nat is

In een gemiddelde nieuwbouwwoning zit na oplevering enkele duizenden liters water. Beton, mortel, cementdekvloer, stucwerk en gietvloer worden alle met water aangemaakt, en een aanzienlijk deel daarvan moet er weer uit. Een cementdekvloer alleen al bevat tientallen liters per kubieke meter die er in de eerste maanden uit moeten. Dat vocht gaat de lucht in, en het gaat de woning uit via ventilatie of het slaat neer op het koudste oppervlak.

De doorlooptijd is langer dan mensen verwachten. Een vuistregel die in de praktijk redelijk standhoudt is dat een dekvloer ongeveer een week per centimeter dikte nodig heeft om te drogen onder gunstige omstandigheden, en dat die omstandigheden in de winter niet gunstig zijn. Voor de woning als geheel is het eerste jaar realistisch, en bij een koude natte winter kan het langer duren.

Daaruit volgen drie dingen die je in dat eerste jaar anders doet dan later.

Ventileer meer dan je normaal zou doen, en doe dat ook wanneer het koud is. Dit is het enige jaar waarin doorlopend ventileren op een hogere stand verdedigbaar is, want het vocht moet fysiek de woning uit. Zet de mechanische ventilatie hoger dan de basisstand en houd de roosters open. Het kost energie, en het alternatief kost meer.

Verwarm gelijkmatig en niet alleen de woonkamer. Vocht slaat neer op de koudste plek, dus onverwarmde slaapkamers en de bergruimte zijn precies waar het misgaat. Een lage basistemperatuur in alle ruimten werkt beter dan een warme woonkamer naast koude kamers.

En stel afwerking uit. Dit is het punt waar het geld zit. Verf, behang en een dampdichte vloerafwerking op een ondergrond die nog nat is, sluiten het vocht op. Het gevolg is loslatende verf, blaasjes, kringen of een vloer die na een jaar bol komt te staan. Bij een gietvloer of parket op een dekvloer is meten geen luxe: laat het restvochtgehalte bepalen voordat er iets overheen gaat. Dat is het moment waarop een materiaalmeter wel betekenisvol is, want dan meet je een homogene ondergrond met een bekende grenswaarde.

Bij vloerverwarming komt daar het opstookprotocol bij, en dat is geen formaliteit. De vloer wordt in stappen op temperatuur gebracht over enkele weken, zodat de dekvloer gecontroleerd uitdroogt en de spanningen zich verdelen. Wie dat overslaat om sneller te kunnen leggen, krijgt scheuren in de dekvloer die door de afwerkvloer heen komen. Het protocol vraagt geduld op precies het moment dat iedereen haast heeft, en dat verklaart waarom het zo vaak wordt ingekort.

Er is een tweede oorzaak die vaak met bouwvocht wordt verward en dat niet is. Een nieuwbouwwoning is luchtdicht gebouwd en heeft daarmee een ventilatiesysteem dat werkelijk moet functioneren; er is geen tocht die het tekort opvangt. Staat dat systeem op de laagste stand, zijn de roosters dicht, of is de balansventilatie nog niet ingeregeld, dan heb je geen bouwvochtprobleem maar een ventilatieprobleem, en dat gaat na een jaar niet vanzelf over.

Het onderscheid is eenvoudig te maken. Bouwvocht neemt in de loop van het eerste jaar zichtbaar af. Blijft de klacht in het tweede stookseizoen even sterk, dan lag het niet aan het bouwvocht en moet je naar de ventilatie kijken, of naar een lek.

Leg vast wat je ziet. Foto's met datum, en een korte aantekening van wanneer welke klacht optreedt. Bij nieuwbouw loopt de garantietermijn en is de bewijspositie van de koper het sterkst in het eerste jaar. Wie pas na twee jaar meldt, moet aantonen dat het gebrek er toen al was.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de vochtbronnen in een nieuwe woning met hun hoeveelheid, en het verloop over het eerste jaar.

Aanvullend beeld: een restvochtmeting in de dekvloer vóór de afwerking.

Een gelijkmatig verwarmde woning naast een warme woonkamer met koude slaapkamers.

Het opstookprotocol over enkele weken, met de scheuren die ontstaan bij inkorten.

Veelgestelde vragen

Hoeveel water zit er in een nieuwe woning? Enkele duizenden liters, uit beton, mortel, dekvloer en stucwerk.

Hoelang duurt het drogen? Voor de woning als geheel is het eerste jaar realistisch, langer bij een koude natte winter.

Wat doe ik anders in dat jaar? Meer ventileren, gelijkmatig verwarmen, en afwerking uitstellen.

Waarom afwerking uitstellen? Verf, behang of een dampdichte vloer op een natte ondergrond sluiten het vocht op.

Wanneer is meten wel zinvol? Bij het restvochtgehalte van een dekvloer, want dat is een homogene ondergrond met een grenswaarde.

Wat is de tweede oorzaak die hiermee wordt verward? Een ventilatiesysteem dat op de laagste stand staat of niet is ingeregeld.

Hoe onderscheid ik die? Bouwvocht neemt in het eerste jaar zichtbaar af; een ventilatieprobleem niet.