Habitat 67 in Montreal - 365 betonnen dozen, 158 woningen

Habitat 67 in Montreal is een woningbouwcomplex uit 1967, opgebouwd uit 365 betonnen modules die tot 158 woningen zijn gestapeld.

De modules zijn ter plaatse gegoten en met een kraan op hun plaats gezet. In de fabriek waren de keukens al samengesteld en de badkamers als geheel geprefabriceerd, zodat er op de bouwplaats zo min mogelijk hoefde te worden afgemonteerd.

Het doel was hoge dichtheid combineren met wat mensen aan een eengezinswoning waarderen: een eigen buitenruimte, licht van meerdere zijden, en een woning die niet identiek is aan die van de buren.

Het complex is een van de bekendste bouwwerken van de twintigste eeuw geworden, en het is tegelijk een waarschuwing. De bouwkosten liepen ver uit boven de raming, waardoor het model niet is herhaald zoals bedoeld. Modulaire bouw levert pas een besparing op bij grote series van gelijke modules, en juist de variatie die dit complex bijzonder maakt, haalde dat voordeel weg.

Waarom dit voor jou relevant is. Modulaire en prefab bouw wint in Nederland terrein — bij flexwoningen, bij nieuwbouw en bij gevelrenovaties. Habitat 67 is het meest onderzochte voorbeeld dat er is, inclusief wat er misging.

De les is bruikbaar bij elke prefab-afweging: de besparing zit in de herhaling, niet in de fabriek. Wie modules laat maken die allemaal verschillen, betaalt fabrieksprijzen zonder serievoordeel.

Voor VvE's en eigenaren van gestapelde bouw is er een tweede les, en die gaat over onderhoud. Een complex met 365 losse modules heeft een uitzonderlijk grote hoeveelheid buitenoppervlak en aansluitingen — elke module heeft zijn eigen dak, wanden en randen. Dat is comfortabel voor de bewoner en het is duur in beheer, en het is precies het soort gevolg dat bij oplevering nooit wordt doorgerekend.

Voor architecten en zelfbouwers is het complex bovendien een herinnering dat een idee dat op tekening klopt, aan de bouwkosten kan bezwijken.