Lekkende naad in zink- of koperwerk

Zoek de natte plek en kijk dan omhoog naar de dichtstbijzijnde naad of hoek. Water dat langs zink loopt, valt af op het laagste punt en dat is zelden het lek. Volg het spoor terug, en let vooral op de binnenhoeken en op de plek waar de goot langs een uitbouw gaat.

Kijk of er dilatatie in de lengte zit. Een zinken goot van meer dan ongeveer drie meter hoort een dilatatiestuk te hebben — een overlappend deel dat kan schuiven, of een expansiestuk. Een goot van tien meter in één stuk vastgezet aan beide einden is een goot die gaat scheuren. Dat is niet je fout maar het is wel je oorzaak.

Kijk of het zink op de bevestiging kan bewegen. Zink hoort met haften te worden vastgezet, waarvan een deel schuivend. Zie je schroeven door het zink heen, dan is dat verkeerd uitgevoerd en zal het rond die schroeven scheuren.

Kijk naar de aansluiting op het metselwerk. Zink dat in verse specie of in cement is gezet, wordt van binnenuit aangetast; dat is een chemische kwestie en geen slijtage. Je ziet het aan een witte, poederige aanslag en aan een dunner geworden rand precies daar.

Kijk of er koper of lood boven het zink zit. Water dat over koper loopt en daarna over zink, tast het zink aan. Dat is galvanische corrosie en de schade zit altijd stroomafwaarts.

Kijk of er water in de goot blijft staan. Zink verdraagt regen uitstekend en stilstaand water slecht. Een goot zonder afschot corrodeert van binnenuit.

Kijk naar de onderkant en naar het hout. Onbehandeld eiken of western red cedar geeft stoffen af die zink aantasten; ook een dampdichte laag onder het zink zonder ventilatie doet dat.

Beoordeel de dikte met een schroevendraaier op een onopvallende plek. Voelt het als papier en zijn er putjes van boven af, dan is het materiaal op en helpt een reparatie van de naad niet meer.

Zodra je wilt weten of solderen nog zin heeft. Dat is een beoordeling van het materiaal en die kun je van de grond niet maken.

Verder: bij een naad die over lengte openstaat, bij een goot die doorzakt, bij een monument, en altijd wanneer er hout onder het lek zit.

Vraag een loodgieter of dakdekker die zinkwerk als eigen vak doet — dat is een ander vak dan bitumen of pannen, en je herkent hem eraan dat hij op locatie kan solderen. Vraag om een beschrijving van de bevestiging en de dilatatie in de aanbieding. Bij koper geldt hetzelfde, en bij een historisch dak vraag je iemand met ervaring in restauratiewerk.

Houd goten schoon en zorg dat er afschot in zit; laat geen water staan.

Laat bij nieuw werk altijd schuivende haften en een dilatatie per drie meter aanbrengen, en laat de lengtes niet groter maken dan het materiaal toelaat.

Zorg voor een scheidingslaag tussen zink en hout, en laat geen onbehandeld eiken of ceder onder zink toepassen.

Laat zink niet in specie of vers beton zetten; de aansluiting op metselwerk hoort met een sponning en een afdekking te worden gemaakt.

Zet geen koper boven zink in dezelfde waterloop. Dat lijkt een detail en het is de oorzaak van veel vroegtijdige uitval.

Zet ladders niet tegen de goot maar tegen de dakrand, met een ladderhaak.

Laat het zinkwerk elke vijf jaar meelopen in de dakinspectie en laat de restlevensduur benoemen, niet alleen de gebreken.

Voor bestaande bouw stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan de wering van vocht van buiten en aan de afvoer van hemelwater, en daarboven geldt de zorgplicht dat een bouwwerk geen gevaar of hinder mag opleveren. Een lekkende goot valt daaronder zodra het naar de constructie of naar de buren doorwerkt.

De uitvoering zelf is niet wettelijk voorgeschreven maar volgt de vakrichtlijnen voor zink- en koperwerk in de bouw. Daarin staan de zaken die dit gebrek voorkomen: maximale lengtes, dilatatie, schuivende bevestiging, scheidingslagen en de combinaties van metalen die je niet naast elkaar zet. Wijkt het werk daarvan af, dan is dat bij een discussie over de kwaliteit het aanknopingspunt, ook al is er geen wet overtreden.

Bij nieuw werk of een verbouwing door een aannemer geldt de wettelijke aansprakelijkheid uit boek 7 van het Burgerlijk Wetboek voor een gebrek in het werk. Onder de Woningborg-regeling en vergelijkbare garantieregelingen valt zinkwerk onder de algemene termijn van zes jaar, met tien jaar voor een ernstig gebrek; kitwerk zonder waterkerende functie kent een aparte, kortere termijn en dat onderscheid is bij een discussie over een naad relevant.

Loopt het water over naar de buren of tast het hun muur aan, dan speelt het burenrecht mee. Je bent als eigenaar verplicht je bouwwerk zo te onderhouden dat het geen schade aan het perceel van de buur toebrengt.

Bij een monument is het vervangen van zink- of koperwerk vergunningplichtig en gelden vaak eisen aan het materiaal, de dikte en de uitvoering. Overleg met de gemeente voordat je opdracht geeft.