Hoe een schildersofferte is opgebouwd

Je vraagt drie schilders om een prijs voor hetzelfde werk en krijgt bedragen die twee keer uiteenlopen. Dat komt zelden doordat er iemand te duur is. Het komt doordat ze een verschillende hoeveelheid werk hebben ingecalculeerd.

Een schildersbegroting wordt opgebouwd uit normtijden: per handeling en per eenheid staat vast hoeveel minuten die kost. Vermenigvuldig met het aantal vierkante meters of strekkende meters, tel de handelingen op, en je hebt de arbeid.

Deze pagina gaat over die opbouw, zodat je een offerte kunt lezen en kunt zien waar het verschil zit. Over het beoordelen van de ondergrond gaat een aparte checklist, en die bepaalt welke handelingen nodig zijn.

Een schilder rekent nooit met "een raam". Hij rekent met onderdelen en met bewerkingen.

Het onderdeel is de eenheid: een raamkozijn met draaiend deel, een deurkozijn, een strekkende meter goot, een vierkante meter vlak. Elk onderdeel heeft een eigen maat en een eigen moeilijkheidsgraad; een raam met roeden kost per vierkante meter een veelvoud van een dichte deur.

De bewerking is wat er aan gedaan wordt. Afnemen en ontvetten, schuren, plamuren, doorschuren, gronden, voorlakken, aflakken. Elk daarvan is een aparte regel met een eigen tijd, en het aantal regels bepaalt de prijs.

Daar zit de hele verklaring van uiteenlopende offertes. Bij gaaf, eerder geschilderd houtwerk volstaan afnemen, licht schuren en tweemaal aflakken: drie bewerkingen. Bij verweerd werk waar de verf loslaat, komen er afbijten of afbranden, kaalmaken, gronden op blank hout, plamuren en doorschuren bij: zeven of acht bewerkingen op dezelfde meters. Dat is geen kleine opslag maar een verdubbeling of meer.

Materiaal is de kleinste post. Verf gaat op vierkante meters per liter en die verhouding ligt vast per soort. Bij binnenwerk op een gladde ondergrond dekt een liter een groot vlak; op een zuigende of ruwe ondergrond gaat er aanzienlijk meer in. Duurdere verf verandert de totaalprijs daarom minder dan mensen verwachten, en de standtijd wel.

Wat er verder in zit: opperen en afplakken, het afdekken van vloeren en beplanting, en het schoonmaken achteraf. Dat is bij binnenwerk een merkbaar deel van de tijd en het staat zelden apart in een offerte.

Een goede offerte herken je aan de opsomming per onderdeel met daarachter de bewerkingen. Bijvoorbeeld: gevelkozijnen begane grond, aantal, afnemen, schuren, plaatselijk plamuren, eenmaal gronden, tweemaal aflakken.

Een offerte die niet te vergelijken is, herken je aan een enkele regel met een totaalbedrag en de woorden "schilderwerk buitenzijde". Daar kun je niets mee, en de aannemer weet dat.

Je herkent een uitgeklede offerte aan wat er ontbreekt: geen post voor houtreparatie, geen post voor kitwerk, geen steiger. Dat zijn de drie die achteraf als meerwerk terugkomen, omdat ze pas zichtbaar worden als het werk begint.

En je herkent een offerte die op een verkeerde aanname staat aan de zin "uitgaande van een gave ondergrond". Dat is een voorbehoud en geen prijs, en het is een reden om eerst de ondergrond te laten beoordelen.

Zelf kun je: de onderdelen tellen en opmeten, zodat je weet waar de offerte over gaat. Je kunt de ondergrond beoordelen met de checklist en de bevindingen bij je aanvraag voegen. Je kunt vragen om de scheiding tussen arbeid en materiaal, en om de posten voor steiger, houtreparatie en kitwerk.

Verder kun je zelf het binnenwerk doen en het buitenwerk uitbesteden; binnen is de voorbehandeling eenvoudiger en het risico kleiner.

Wat je beter niet zelf doet: buitenwerk op hoogte, en het kaalmaken van oude verf zonder te weten of er lood in zit.

Laat over aan de schilder: de keuze van het verfsysteem op de aangetroffen ondergrond, en elk werk waarvoor een steiger nodig is.

Op arbeid bij schilderwerk aan een woning die ouder is dan twee jaar geldt het verlaagde btw-tarief. Op het materiaal geldt het normale tarief. In een offerte horen die twee daarom gescheiden te staan; is dat niet zo, vraag ernaar.

Bij werk boven de drie meter gelden de regels voor werken op hoogte. Een ladder is een klimmiddel en geen werkplek; voor werk dat langer duurt hoort er een steiger of een hoogwerker te staan, en die kosten horen in de offerte.

Bij werk van vóór 1992 kan er loodhoudende verf onder zitten. Verwijderen daarvan is werk met een eigen beheersregime; een schilder die dat tegenkomt hoort het te melden en niet stilzwijgend door te schuren.

Verfresten, afbijtmiddel en spoelwater zijn klein chemisch afval. Afvoerkosten mogen als post in de offerte staan.

Voor een monument of een pand in beschermd gezicht kan de kleur en soms het verfsysteem vergunningplichtig zijn. Dat hoort vóór de offerte uitgezocht te zijn, niet erna.