Wat je zelf ziet tijdens een bezichtiging

Begin buiten en niet binnen. Loop een keer om het huis heen als dat kan, en kijk naar de gevel vanaf de overkant van de straat. Van dichtbij zie je bakstenen; van veraf zie je of de gevel golft, of hij uit het lood staat, en of er scheuren in een patroon lopen.

Kijk naar de goot en naar de hemelwaterafvoeren. Groene strepen op de gevel onder een goot betekenen dat er water overheen loopt. Kijk naar de plint en naar de bestrating: verzakte bestrating die van de gevel wegloopt is een signaal, en het is er een dat je alleen ziet als je erop let.

Kijk naar het dak vanaf de grond, en naar de plekken waar lood ligt: bij de schoorsteen, bij de dakkapel, bij de aansluiting op een hoger pand. Uitgezakt lood is van beneden zichtbaar.

Binnen is de eerste vraag welke ruimten niet zijn opgeruimd. Een gestylede woonkamer zegt weinig; de meterkast, de zolder, de berging en de kast onder de trap zeggen veel. Daar staat wat er werkelijk is.

De meterkast vertelt je de leeftijd van de installatie. Smeltveiligheden betekenen dat er sinds de bouw weinig is gebeurd. Tel de groepen en kijk of er een aardlekschakelaar zit.

Zoek het kruipluik. Dat ligt vaak in de hal of in een kast. Til het op en kijk met de zaklamp van je telefoon naar beneden: staat er water, is er een bodemafsluiting, ruikt het naar aarde. Dit is het meest genegeerde luik in elk huis en het is de plek waar de duurste verrassingen zitten.

Ga naar de zolder en kijk omhoog. Zie je de onderkant van de pannen, dan is er geen onderdak. Kijk naar het hout langs de sporen: verkleuring, kringen en zachte plekken. En kijk of er daglicht doorkomt op een plek waar dat niet hoort.

Ruik in elke ruimte apart. Een muffe lucht die er in één kamer wel is en in de rest niet, wijst op vocht op die plek. Een geur van luchtverfrisser in een enkele ruimte is een aanwijzing van een andere soort.

Kijk achter en onder meubels waar dat kan, en op de plekken waar een kast tegen een buitenmuur staat. Dat is waar condens en schimmel beginnen.

Kijk naar de ramen. Condens tussen de ruiten betekent dat de dubbele beglazing lek is. Voel of ramen en deuren goed sluiten en of ze klemmen; klemmende deuren in meerdere ruimten wijzen op beweging in de constructie.

Draai een kraan open en kijk naar de straal en naar de kleur van het water. Trek een keer door. Luister of er een leiding klopt.

Kijk naar de vloeren. Leg je telefoon op de vloer met de waterpasfunctie aan, of kijk langs de plint: verval in een vloer is met het blote oog te zien als je weet dat je moet kijken.

Vraag drie dingen die je zelf niet kunt zien: wanneer het dak voor het laatst is aangepakt, wanneer de meterkast is vernieuwd, en of er een asbestinventarisatie is. De antwoorden op die drie bepalen een groot deel van de begroting van de eerste vijf jaar.

En wat je niet moet doen, is dit voor een keuring aanzien. Een bezichtiging stelt de fundering niet vast, ziet niet achter wanden, en beoordeelt geen constructie. Zij levert de lijst waarmee je de keurder aanstuurt, en dat is haar hele nut.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de looproute door een bezichtiging, met per ruimte waar je op let.

Aanvullend beeld: de plekken die niet worden opgeruimd, met wat je daar aantreft.

Het kruipluik opengetild, met de zaklamp van een telefoon erin.

Een gevel van dichtbij naast dezelfde gevel vanaf de overkant van de straat.

Veelgestelde vragen

Wat kan ik in twintig minuten vaststellen? De vragen die je daarna aan een keurder stelt. Een diagnose is het niet.

Waar kijk ik het eerst? Buiten, vanaf de overkant van de straat. Van veraf zie je wat je van dichtbij mist.

Welke ruimten zeggen het meest? De ruimten die niet zijn opgeruimd: meterkast, zolder, berging en de kast onder de trap.

Mag ik het kruipluik optillen? Vraag het en doe het. Het is de plek waar de duurste verrassingen zitten en niemand kijkt er.

Wat zegt condens tussen de ruiten? Dat de dubbele beglazing lek is; dat glas isoleert dan niet meer zoals bedoeld.

Waar let ik op bij geur? Op een muffe lucht in één ruimte, en op luchtverfrisser die er alleen op één plek staat.

Wat vraag ik altijd? Wanneer het dak is aangepakt, wanneer de meterkast is vernieuwd, en of er een asbestinventarisatie is.