Nevenaannemers: wie coördineert als je meerdere partijen inhuurt

Bij een verbouwing kun je één aannemer inhuren die alles regelt, of zelf de timmerman, de installateur, de elektricien, de stukadoor en de tegelzetter contracteren. Die tweede vorm heet werken met nevenaannemers.

Het is aantrekkelijk: je betaalt geen opslag over het werk van onderaannemers, je kiest per vak zelf, en je houdt overzicht over de prijzen. Het is ook de vorm waarin de meeste verbouwingen vastlopen, en dat gebeurt zelden op vakmanschap.

Deze pagina gaat over wat je overneemt als je dat doet, en hoe je het beheersbaar houdt. Over de keuze van de contractvorm zelf gaat een aparte pagina.

Elke partij die je contracteert is verantwoordelijk voor zijn eigen werk. Niemand is verantwoordelijk voor het geheel, behalve jij.

Dat gaat op drie plekken mis, en steeds op dezelfde drie.

De eerste is de volgorde. Elektra en leidingwerk moeten in de wand voordat de stukadoor komt. De vloerverwarming ligt in de dekvloer voordat de tegelzetter begint. Wie de volgorde omdraait, betaalt tweemaal. Dit is de fout die het vaakst wordt gemaakt en zij ontstaat doordat de partij die het eerst tijd heeft, ook het eerst komt.

De tweede is de wachttijd. Een dekvloer moet drogen voordat er een vloer op kan, en die droogtijd is geen dag maar weken. Stucwerk moet uitharden. Wie die tijden niet in de planning zet, krijgt een tegelzetter die voor niets is gekomen en een rekening voor de wachtdag.

De derde is de schade. De installateur boort door een verse stucwand, de tegelzetter beschadigt een kozijn, de vloerlegger raakt een leiding. Elke partij wijst naar de vorige en zonder tussenpersoon is er niemand die dat beslecht. Dit is de reden dat foto's van elke afgeronde fase het waardevolste stuk administratie van een verbouwing zijn.

Daarnaast verschuiven er twee dingen naar jou die vaak worden vergeten. De bouwplaats moet veilig zijn en toegankelijk, en zodra er meerdere partijen tegelijk werken, hoort er een afstemming over veiligheid te zijn. En de aan- en afvoer, de afvalcontainer, de stroom en het water zijn niet vanzelf van iemand.

Je herkent een project dat om coördinatie vraagt aan het aantal contracten dat je zelf tekent. Eén contract met een aannemer: hij coördineert. Twee of meer contracten met partijen die tegelijk of achter elkaar op dezelfde plek werken: jij coördineert.

Je herkent een goed voorbereide klus aan een strook van drie kolommen: wie, wanneer, en wat er af moet zijn voordat de volgende komt. Meer is het niet.

Je herkent een klus die gaat schuiven aan uitspraken als "dat regelen we onderling wel" en aan een planning waarin geen droogtijden staan.

En je herkent het moment waarop het misgaat aan de eerste keer dat iemand zegt: dat was al zo toen ik kwam. Vanaf dat moment beslis jij, en beslis je zonder bewijs als je geen foto's hebt.

Zelf kun je: de volgorde bepalen en die met elke partij doornemen voordat je tekent. Je kunt per aansluiting op een half A4 vastleggen wat de een oplevert en wat de ander verwacht: welke hoogte, welke maat, welke doorvoer, in welke staat. Je kunt de droogtijden opvragen en in de planning zetten, en je kunt elke fase fotograferen.

Verder kun je zelf de praktische zaken regelen die niemand vanzelf regelt: sleutel, stroom, water, toilet, afvalcontainer, parkeren.

Wat je beter niet zelf doet: partijen tegen elkaar laten uitzoeken wie schade heeft veroorzaakt. Dat kost meer tijd dan zelf een besluit nemen op grond van je foto's.

Laat over aan een deskundige: de coördinatie bij een verbouwing met vier of meer partijen, de bouwmelding en de kwaliteitsborging, en de constructieve delen.

In de gangbare uniforme administratieve voorwaarden voor de bouw is geregeld hoe aannemers zich onderling verhouden wanneer er meerdere op één werk zijn. De kern daarvan is dat een aannemer de anderen redelijkerwijs de gelegenheid moet geven hun werk te doen, en dat de opdrachtgever de coördinatie draagt tenzij die aan een van hen is opgedragen. Wat er voor jouw klus geldt, staat in de voorwaarden die bij het contract horen; controleer of die er zijn en welke.

Zodra er meerdere partijen tegelijk of achtereenvolgens op één bouwplaats werken, gelden er verplichtingen rond veiligheid en gezondheid die bij de opdrachtgever beginnen. Bij een grotere verbouwing hoort daar een coördinator bij; bij een kleine klus in en om een woning blijft het bij redelijke maatregelen en afstemming, en dat is nog steeds jouw taak.

Onder de kwaliteitsborging voor het bouwen geldt voor vergunningplichtig werk een bouwmelding en een kwaliteitsborger. Bij nevenaannemers is de vraag wie dat regelt geen detail, want zonder melding mag er niet worden begonnen.

Materiaal dat op de bouwplaats ligt en dat je al hebt betaald, is niet vanzelf van jou. Wil je dat het bij een faillissement van een partij niet in de boedel valt, dan hoort daar iets over in het contract te staan.

Voor werk aan gas, water en elektra tot aan de meter gelden aanwijzingen van de netbeheerder; die partij plant zijn eigen doorlooptijd en die is vaak de langste van het hele project.