12 vragen · 4 mogelijke uitkomsten · gecontroleerd op 12 november 2026
Waarmee je de waterleiding en de afvoeren van je woning naloopt: van de hoofdkraan en oude leidingen tot een afvoer die traag loopt of ruikt.
Twaalf vragen. Je hebt een zaklamp nodig, een schroevendraaier of een muntje voor de krastest, een emmer en het bouwjaar van de woning.
Drie dingen komen het vaakst boven: een hoofdkraan die niet meer dicht wil, een loden leiding in een woning van vóór 1960, en een afvoer die de buurman leegzuigt.
De meeste punten kosten niets om vast te stellen en weinig om te verhelpen. De dure staan onder de grond, en daar gaat een camera aan vooraf.
Dit is geen lekdetectie. Zie je een natte plek, sluit dan eerst de hoofdkraan en ga daarna pas zoeken.
Deze check loopt de twee stelsels na waar je pas aan denkt als het misgaat: het water dat binnenkomt en het water dat weg moet.
Aan de aanvoerkant gaat het om afsluiten, om het materiaal van de leidingen en om stilstaand water. Aan de afvoerkant gaat het om afschot, om lucht en om het waterslot dat de rioollucht buiten houdt. Een afvoer werkt op zwaartekracht en op lucht; ontbreekt de beluchting, dan zuigt een doorgetrokken toilet het waterslot van de douche leeg.
De uitkomst vertelt je of je kunt volstaan met klein onderhoud, of er een leiding uit moet, of dat het probleem buiten de gevel ligt.
Voor wie is deze check bedoeld?
Voor bewoners van elke woning, koop of huur. Voor een koper is hij bruikbaar bij een tweede bezichtiging: de meeste vragen beantwoord je in tien minuten in de meterkast, de keuken en de badkamer.
Voor huurders maakt hij zichtbaar wat klein onderhoud is en wat een zaak van de verhuurder.
Hij is niet bedoeld voor hemelwater en de tuin. Daarvoor is er een eigen check.
Wat je nodig hebt om de check te doen
Een zaklamp.
Een schroevendraaier of een muntje, voor de krastest op de leiding bij de watermeter.
Een emmer van tien liter en een horloge, om de afvoer te beproeven.
Het bouwjaar van de woning. Het staat per adres in de BAG Viewer van het Kadaster, gratis.
Toegang tot de meterkast en, als die er is, de kruipruimte.
Reken op een uur.
De check
- 1Weet je waar de hoofdkraan zit, en gaat hij helemaal dicht? Draai hem dicht en open een kraan: stopt het water, druppelt het na, of loopt het door?
- 2Zit er bij de wasmachine, de vaatwasser en elk toilet een eigen afsluiter die werkt?
- 3Is de woning van vóór 1960? Kras dan op de leiding bij de watermeter. Een zachte, grijze buis die zilver blinkt waar je krast en dof klinkt als je erop tikt, is lood. Koper is rood en hard, staal is hard en magnetisch.
- 4Hoe is de druk op de bovenste verdieping als beneden een kraan openstaat? Goed, merkbaar minder, of een dun straaltje.
- 5Zijn er kranen of leidingen die weken niet worden gebruikt, zoals een logeerbadkamer of een buitenkraan? Ja of nee.
- 6Zie je groene of witte uitslag op koperen koppelingen, roest op stalen leidingen, of een vochtige plek onder een koppeling?
- 7Giet een emmer van tien liter in één keer in de gootsteen, de douche en de wastafel. Loopt het water vlot weg, staat het even, of blijft het staan?
- 8Hoor je een afvoer gorgelen als elders in huis wordt doorgetrokken of een bad leegloopt? Nooit, soms, of elke keer.
- 9Ruik je rioollucht? Nergens, bij een punt dat weinig wordt gebruikt, of ook bij punten die dagelijks lopen.
- 10Zijn er meer afvoeren tegelijk traag, of loopt het water bij de laagste afvoer omhoog als boven veel wordt geloosd?
- 11Staat er bij hevige regen water in de put, de kelder of het laagste toilet?
- 12Weet je waar de ontstoppingsstukken en de erfgrens liggen, en is de riolering ooit met een camera bekeken?
Wat je uitkomst betekent
- In orde
- De hoofdkraan sluit, er is geen lood, de emmerproef slaagt en er is geen lucht of geluid. Draai de hoofdkraan en de afsluiters twee keer per jaar dicht en open, dan blijven ze gangbaar.
- Klein onderhoud
- Een afsluiter zit vast, één afvoer is traag, of het ruikt bij een punt dat weinig wordt gebruikt. Dat zijn een sifon, een waterslot dat is verdampt of een kraan die vervangen moet worden. Dit los je zelf op of met een uur loodgieter.
- Leiding vervangen
- Je vond lood, roest op stalen leidingen of terugkerende lekkage bij koppelingen. Een loden leiding vraagt om vervanging en tot die tijd om doorspoelen; de rest laat zich plannen bij de eerstvolgende verbouwing.
- Probleem buiten de gevel
- Meer afvoeren zijn tegelijk traag, het water loopt terug bij de laagste afvoer, of het riool komt omhoog bij regen. Dan zit de oorzaak in de grondleiding of in het gemeentelijk riool, en begint het met een camera.
Maatregelen, kosten en opbrengst
| Maatregel | Bij welke uitkomst | Kosten | Wat het oplevert |
|---|---|---|---|
| Hoofdkraan en afsluiters twee keer per jaar bewegen |
| € 0 | Een kraan die dichtgaat op het moment dat het moet |
| Sifon schoonmaken of vervangen | € 10 - € 60 per stuk | Een afvoer die weer vlot loopt en een waterslot dat sluit | |
| Waterslot bijvullen bij een punt dat weinig wordt gebruikt | € 0 | Rioollucht verdwijnt binnen een dag | |
| Verstopping laten verhelpen | € 100 - € 350 | Een afvoer die weer loopt, met een oorzaak erbij | |
| Wateranalyse op lood | € 0 - € 75 | Zekerheid na de krastest | |
| Aansluitleiding tot de meter laten vervangen door het drinkwaterbedrijf | € 0 | Het loden deel vóór de meter verdwijnt | |
| Binneninstallatie vervangen, kleine woning | € 800 - € 2.500 | Geen lood meer tussen meter en kraan | |
| Binneninstallatie vervangen, lange tracés en hakwerk | € 2.000 - € 5.000 | Een nieuwe installatie in één keer | |
| Camera-inspectie van de riolering | € 150 - € 400 | De plek en de oorzaak, voordat er wordt gegraven | |
| Terugslagklep in de huisaansluiting | € 350 - € 900 per stuk | Rioolwater komt bij hevige regen niet meer binnen |
Prijspeil augustus 2026. Bandbreedtes, geen offertes.
Alternatieven en wat die kosten
Zelf de leiding bij de meter bekijken met de krastest, € 0. Beter dan meteen een analyse, want het beantwoordt de vraag in vijf minuten. Niet sluitend als de leiding verderop is weggewerkt.
Een wateranalyse op lood, € 0 tot € 75. Beter bij twijfel na de krastest; sommige drinkwaterbedrijven doen haar gratis.
Een waterfilter met loodverwijdering, € 100 tot € 400. Bruikbaar als tussenoplossing tot de leiding eruit is. Niet een vervanging van vervangen.
Een camera-inspectie, € 150 tot € 400. Beter dan graven op een vermoeden, want een verzakking, een wortel en een breuk vragen elk een ander herstel.
Prijspeil augustus 2026. Bandbreedtes en geen offertes.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik een loden leiding?
Wat doe ik zolang er nog lood ligt?
Waarom gorgelt mijn afvoer?
Waarom ruikt een badkamer die ik weinig gebruik?
Wie betaalt een verstopping buiten mijn huis?
Moet ik een logeerkraan laten lopen?
Helpt een terugslagklep altijd?
Regels en regelgeving
Het Drinkwaterbesluit stelt de norm voor lood op 5 microgram per liter, gemeten aan de kraan.
De aansluitleiding tot en met de watermeter is van het drinkwaterbedrijf; de installatie daarachter is van de eigenaar van de woning. Bij een huurwoning is dat de verhuurder.
De leiding op eigen terrein tot aan de erfgrens onderhoud je zelf; daarbuiten is de gemeente aan zet. Waar de grens precies ligt, verschilt per gemeente.
Bij een gescheiden stelsel mag hemelwater niet op de vuilwaterleiding worden aangesloten, en omgekeerd.
In een appartementengebouw zijn de standleidingen en de grondleiding gemeenschappelijk; de leiding binnen de woning niet.
Bij een huurwoning is het ontstoppen van een afvoer die door gebruik verstopt raakt doorgaans klein onderhoud van de huurder. Een gebrek aan de leiding zelf is voor de verhuurder.
Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.
Wanneer schakel je een deskundige in?
Bij lood: neem contact op met het drinkwaterbedrijf voor het deel tot de meter en met een installateur voor de rest.
Bij een hoofdkraan die niet meer sluit of lekt: laat hem vervangen voordat je hem nodig hebt.
Bij meer afvoeren die tegelijk traag zijn, bij water dat terugloopt en bij een verstopping die binnen een maand terugkomt: laat de leiding met een camera bekijken.
Zie voor meer informatie
- Riool en afvoer in en om de woningKennisbank
- Afvoer die ruikt of traag wegloopt: oorzaken en oplossingenKennisbank
- Rioollucht in de woningKennisbank
- Wanneer je een rioolinspectie laat doenArtikel
- Terugstromend rioolwater bij hevige regenGebrek
- Verbetercheck hemelwater en tuinVerbetercheck
- SeptictankBegrip
- LeidingdiameterBegrip
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.