Waar je begint bij herstellen

Er is iets mis met je huis. Een vlek, een scheur, een verstopping, een geur, een tochtplek. Je weet niet of het ernstig is, wie je moet bellen, of het kan wachten en wat het kost.

Deze pagina zet de volgorde van herstellen: hoe je van een waarneming naar een oorzaak komt, en van een oorzaak naar de goede reparatie in de goede volgorde. Welke reparatie bij welk gebrek hoort, staat op de gebrekpagina's; deze pagina gaat over de route ernaartoe.

Elke herstelklus doorloopt dezelfde vijf stappen, en de fout zit vrijwel altijd in het overslaan van stap twee of vier.

Stap één is vastleggen. Foto met datum, en met een duimstok of een muntstuk in beeld voor de schaal. Markeer de omvang met potlood of tape, zodat je over drie weken kunt zien of het groeit.

Stap twee is de oorzaak vaststellen. Dit is de stap die geld kost en die alle andere kosten bepaalt. Een vochtplek heeft vijf mogelijke oorzaken en de reparatie verschilt per oorzaak volledig. Wie hier gokt, repareert de verkeerde.

Stap drie is de bron wegnemen. Een goot doorspuiten, een leiding vervangen, een kitnaad vernieuwen, ventilatie herstellen. Dit is vaak de goedkoopste handeling van de hele klus.

Stap vier is drogen. Metselwerk droogt ongeveer een centimeter dikte per maand; hout in weken. Wie hier doorpakt en gaat stucen of schilderen, sluit het vocht in en heeft over een jaar hetzelfde probleem plus een tweede laag schade.

Stap vijf is herstellen en afwerken. Dit is het zichtbare deel en het is het kortste.

Daar overheen ligt één afweging: de urgentie. Die hangt niet aan hoe lelijk iets is maar aan wat er gebeurt als je niets doet. Water dat naar binnen loopt en constructie die beweegt, gaan voor. Een vlek die stabiel is en al jaren bestaat, kan wachten tot je weet waar hij vandaan komt.

Je herkent een acuut probleem aan drie dingen: water dat actief binnenkomt, een scheur waar je nagel in blijft haken en die zich uitbreidt, en een elektrische installatie zonder aardlekschakelaar.

Je herkent een probleem dat kan wachten aan een vlek die na een droge periode niet meeverandert, aan haarscheuren in verf, en aan schade die er op oude foto's ook al zo uitzag.

Je herkent een terugkerend probleem aan de tweede keer. Twee verstoppingen in een jaar, twee keer dezelfde vochtplek, twee keer dezelfde storing: dat is het moment voor onderzoek en niet voor de derde reparatie.

En je herkent een verkeerde reparatie aan de plek waar hij terugkomt: precies waar hij is uitgevoerd, meestal langs de rand van het herstelwerk.

Zelf kun je: fotograferen met datum en schaal, de omvang markeren en na drie weken opnieuw kijken, plakfolie op een verdachte muur plakken om vocht van binnen en van buiten te onderscheiden, goten en regenpijpen nalopen, de kruipruimte vanaf het luik bekijken, en een logboekje bijhouden met datum, weer en wat je zag.

Verder kun je zelf de eerste sortering maken: is dit acuut, kan het wachten, of is het cosmetisch.

Wat je beter niet zelf doet: een scheur beoordelen op constructieve betekenis, breken in een woning van vóór 1994 zonder asbestonderzoek, en het dak op gaan om te kijken.

Laat over aan een deskundige: het vaststellen van de oorzaak bij terugkerende schade, elke constructieve beoordeling, en werk op hoogte.

Bij schade die mogelijk onder een verzekering valt, geldt dat je de schade moet beperken en moet kunnen aantonen wat er is gebeurd. Foto's met datum vóór het herstel zijn daarvoor bepalend; herstellen zonder vastleggen kost dekking.

Als huurder meld je een gebrek schriftelijk bij de verhuurder. Blijft herstel uit, dan bestaat er een route via de Huurcommissie met een eigen termijn en eigen ontvankelijkheidseisen.

Bij een appartement is de vraag wie herstelt afhankelijk van of het bouwdeel gemeenschappelijk of privé is. Dat staat in de splitsingsakte en het bepaalt wie de rekening krijgt.

Bij een woning van vóór 1994 hoort asbestonderzoek vóór elke sloop- of breekhandeling, ook bij een kleine reparatie in een schacht, een vloerzeil of een schoorsteenkanaal.

Voor uitkragende galerij- en balkonvloeren uit de periode tot ongeveer 1975 geldt een onderzoeksplicht naar constructieve veiligheid. Die staat los van herstel en is niet vrijblijvend.