Hoeveel hemelwater valt er op je dak, en hoe groot moet de afvoer zijn
Gecontroleerd op 4 september 2026
Het korte antwoord
Voor de afvoercapaciteit wordt in Nederland gerekend met een ontwerpbui van 0,03 liter per seconde per vierkante meter dakoppervlak, oftewel ongeveer 108 liter per uur per vierkante meter. Voor een dakvlak van vijftig vierkante meter is dat 1,5 liter per seconde.
Een hemelwaterafvoer van 80 millimeter verwerkt ongeveer 3 liter per seconde, een van 70 millimeter ongeveer 2 liter, en een van 100 millimeter ongeveer 5,5. Als vuistregel: één standaardafvoer van 80 millimeter per ongeveer 80 tot 100 vierkante meter dakvlak, en bij een plat dak nooit minder dan twee afvoeren of één afvoer plus een noodoverstort.
Voor de jaarlijkse hoeveelheid geldt een andere som: er valt in Nederland ongeveer 850 millimeter neerslag per jaar, dus 850 liter per vierkante meter dak per jaar.
Wat je nodig hebt om te rekenen
Het dakoppervlak dat op de afvoer loost, gemeten als horizontale projectie en niet langs het dakvlak. Voor de afvoercapaciteit telt de oppervlakte waarop de regen valt, en dat is de plattegrond.
Het aantal hemelwaterafvoeren en de diameter ervan.
Bij een plat dak: de aanwezigheid en de hoogte van een noodoverstort.
De gootafmetingen, als er een goot tussen zit.
Voor regenwateropvang: het jaarlijks verbruik dat je ermee wilt dekken, en de opvangperiode die je wilt overbruggen.
Zo reken je het uit
Onderdeel
Waarde
Opmerking
Ontwerpbui, afvoercapaciteit
0,03 l/s per m² dakvlak
Horizontale projectie
Jaarlijkse neerslag Nederland
± 850 mm
Ongeveer 850 l per m² per jaar
HWA 70 mm rond
± 2,0 l/s
Ouder formaat
HWA 80 mm rond
± 3,0 l/s
Meest gebruikt
HWA 100 mm rond
± 5,5 l/s
Grotere daken
afhankelijk van doorsnede
Laten berekenen bij grote daken
Noodoverstort plat dak
verplicht bij één afvoer
Hoogte boven het dakvlak berekenen
Afschot plat dak
minimaal 1,6 mm per meter
Anders blijft er water staan
Infiltratiekrat
± 200 l per krat
Voor afkoppelen van de regenpijp
Regenton, gangbaar
100 – 300 l
Voor tuingebruik
De rekenregel voor de afvoer. Dakoppervlak in horizontale projectie maal 0,03 geeft de benodigde capaciteit in liter per seconde. Deel dat door de capaciteit per afvoer om het aantal afvoeren te bepalen.
De rekenregel voor de jaaropvang. Dakoppervlak maal 850 liter geeft de jaarlijkse hoeveelheid regenwater die op dat dak valt.
Rekenvoorbeeld. Een woning met een zadeldak van 8,00 bij 9,00 meter in plattegrond, met twee hemelwaterafvoeren van 80 millimeter, en een plat dak op de uitbouw van 4,00 bij 3,00 meter met één afvoer.
- hoofddak: 8,00 × 9,00 = 72,00 m² → 72,00 × 0,03 = 2,16 l/s
- verdeeld over twee afvoeren: 1,08 l/s per afvoer, ruim binnen de 3,0 → voldoende
- uitbouw: 4,00 × 3,00 = 12,00 m² → 0,36 l/s, ruim binnen één afvoer
- maar: één afvoer op een plat dak betekent dat een verstopping het hele dak laat vollopen → noodoverstort verplicht
- jaarlijkse opvang van het uitbouwdak: 12,00 × 850 = 10.200 liter per jaar
Die laatste regel is de reden dat afkoppelen de moeite waard is: één klein plat dak levert per jaar tienduizend liter dat nu naar het riool gaat.
| Onderdeel | Waarde | Opmerking |
|---|---|---|
| Ontwerpbui, afvoercapaciteit | 0,03 l/s per m² dakvlak | Horizontale projectie |
| Jaarlijkse neerslag Nederland | ± 850 mm | Ongeveer 850 l per m² per jaar |
| HWA 70 mm rond | ± 2,0 l/s | Ouder formaat |
| HWA 80 mm rond | ± 3,0 l/s | Meest gebruikt |
| HWA 100 mm rond | ± 5,5 l/s | Grotere daken |
| Mastgoot of bakgoot | afhankelijk van doorsnede | Laten berekenen bij grote daken |
| Noodoverstort plat dak | verplicht bij één afvoer | Hoogte boven het dakvlak berekenen |
| Afschot plat dak | minimaal 1,6 mm per meter | Anders blijft er water staan |
| Infiltratiekrat | ± 200 l per krat | Voor afkoppelen van de regenpijp |
| Regenton, gangbaar | 100 – 300 l | Voor tuingebruik |
Waar het misgaat
Er wordt langs het dakvlak gemeten in plaats van in plattegrond. Voor de opbrengst en voor de afvoer telt de horizontale projectie: regen valt verticaal.
Een plat dak krijgt één afvoer en geen noodoverstort. Dit is het meest voorkomende en het gevaarlijkste tekort. Raakt die ene afvoer verstopt door blad, dan loopt het dak vol, en water weegt duizend kilo per kubieke meter. Een noodoverstort is een gat in de dakrand op een berekende hoogte, en het is geen luxe.
Er wordt niet gekeken naar wat er ná de afvoer gebeurt. Een afvoer die op een verstopte of te krappe riolering loost, is even nutteloos als een te kleine pijp.
Bladvang en goten worden niet onderhouden. De grootste capaciteitsbeperking in de praktijk is geen diameter maar een propje blad.
De piekbui wordt onderschat. De ontwerpbui is een gemiddelde maatstaf. Buien van tachtig millimeter in een uur komen voor, en dan wordt de noodoverstort geen theorie.
Regenwater wordt op het vuilwaterriool aangesloten waar een gescheiden stelsel ligt. Dat is in veel gemeenten niet toegestaan en het belast de zuivering onnodig.
Wat dit voor jou betekent
Woningeigenaar. Twee dingen om vandaag te controleren: heeft je platte dak een noodoverstort, en is je goot schoon. Beide kosten niets om vast te stellen en beide zijn de meest voorkomende oorzaak van waterschade bij een hoosbui.
Afkoppelen van de regenpijp naar een infiltratiekrat, een grindkoffer of een regenton is een maatregel waarvoor veel gemeenten subsidie geven, en zij houdt bij een woning op houten palen de grondwaterstand op peil — wat daar rechtstreeks funderingsbelang is.
VvE. Daken, goten, hemelwaterafvoeren en het terreinstelsel zijn gemeenschappelijk. Drie punten voor een bestuur. Controleer of elk plat dakvlak een noodoverstort heeft; bij gebouwen van voor 2000 ontbreekt die geregeld. Neem gootreiniging op als vaste jaarlijkse post in plaats van als incident. En weet waar de standleidingen op uitkomen: bij een gebouw met een parkeerkelder is een verstopte hemelwaterafvoer geen lekkage maar een ondergelopen kelder.
Huurder. Goten en afvoeren zijn van de verhuurder. Het reinigen van een bereikbare goot kan onder klein onderhoud vallen; het vervangen of vergroten van een afvoer niet. Meld een overlopende goot schriftelijk, want daaruit ontstaat vochtschade aan de gevel.
Zelfbouwer. Bepaal de afvoercapaciteit en de noodoverlaat in het ontwerp. Een plat dak zonder noodoverlaat is bij een hoosbui een constructief risico en geen wateroverlast.
Vakman. Reken met de bui die in de norm staat en niet met de jaarsom. Het gaat om millimeters per minuut op het meest ongunstige vlak, en daar is de maat van de uitloop op gebaseerd.
Beheerder. Laat de afvoercapaciteit van platte daken in uw bezit een keer doorrekenen. Daken van voor 2000 zijn zelden op de huidige buien ontworpen.
VvE-beheerder. Neem de noodoverlaten op in de jaarlijkse dakronde. Een verstopte spuwer is de goedkoopste oorzaak van de duurste schade in dit dossier.
Zie voor meer informatie
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.